Reportage

Geduld misbruikslachtoffers met paus en bisschoppen is op

Demonstranten op het Sint Pieter-plein in Vaticaanstad, waar dit weekend een misbruikconferentie wordt gehouden. Beeld AFP

Slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken demonstreerden zaterdag in Rome. Ze verwachten weinig resultaat van de misbruiktop die op dit moment plaatsvindt. “Jullie tijd is om, doe iets.”

De demonstranten hebben zich nog maar net verzameld op de Piazza del Popolo, een van de bekendste pleinen van Rome, als een van hen de microfoon pakt. “Hallo allemaal, ik ben Denise Buchanan, ik kom uit Amerika en toen ik zeventien jaar oud was, ben ik verkracht door een priester. Ik raakte daardoor zwanger van hem en de priester heeft de abortus betaald. ” Andere slachtoffers staan om haar heen, sommigen staan te huilen of houden elkaar stevig vast. Buchanan (57) heeft een duidelijke boodschap voor de deelnemers van de misbruiktop die op hetzelfde moment in het Vaticaan bezig zijn met hun ochtendsessie. “Jullie tijd is om. Doe iets”.

Bij elkaar zijn er zo ’n zestig misbruikslachtoffers uit alle delen van de wereld op de betoging afgekomen. Ze worden belaagd door cameraploegen. Ook Alessandro Battaglia (22) uit Milaan is er, samen met zijn ouders. Hij werd zeven jaar geleden misbruikt door een priester. “We hebben bewijs dat het aartsbisdom Milaan het misbruik heeft willen toedekken door de bewuste priester over te plaatsen naar een andere parochie, waar hij ook met minderjarigen te maken kreeg. Deze demonstratie kan een stimulans zijn voor verandering.”

“March To Zero”, is het motto van de demonstratie . Dat ‘zero’ slaat op zerotolerance. Geen clementie meer voor misbruikpriesters of doofpotbisschoppen, zeggen de betogers. Denise Buchananan, een van de organisatoren van de demonstratie: “Als de paus hier tegenover mij zou staan, zou ik hem dringend vragen om zerotolerance te implementeren in het kerkelijk wetboek. En dan voor iedereen: zowel voor priesters, bisschoppen, kardinalen die een kind hebben misbruikt als voor hen die geprobeerd hebben dat vreselijke misdrijf toe te dekken. Franciscus kan geschiedenis schrijven door als eerste paus te zeggen: ‘Ik ben degene die er een einde aan maakt’. Ik vraag me af waarom hij daar zo lang mee wacht.” Erg veel vertrouwen hebben de slachtoffers niet dat de top, die zondag wordt afgesloten, met concrete maatregelen komt. Alessandro Battaglia: “Ik verwacht er niet veel van. Het is gewoon één crimineel zooitje.”

De Rotterdamse bisschop Hans van den Hende is bereid het doek met de boodschappen van slachtoffers mee te nemen. Beeld Stijn Fens

De demonstratie ontbeert een strakke leiding, maar uiteindelijk zet iedereen zich in beweging om onder begeleiding van de politie aan de daadwerkelijke protestmars door het oude centrum van Rome te beginnen. Buchanan en Battaglia lopen voorop. Een van de andere slachtoffers torst een groot houten kruis mee. “Zerotolerance, zerotolerance”, wordt er in verschillende talen geroepen. Het winkelend publiek kijkt verbaasd naar de betogers die foto’s van zichzelf kind in hun handen hebben en borden met teksten als ‘Het Vaticaan legt slachtoffers het zwijgen op’. In Italië hebben slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken moeite om erkenning te krijgen, vertelt Alessandro Battaglia. “Wij hebben het Vaticaan hier en voor veel Italianen is de kerk nog altijd een belangrijk instituut.”

Slachtoffer van seksueel misbruik Alessandro Battaglia wordt omarmd door zijn Amerikaanse lotgenote Denise Buchanan. Beeld AP

Lijkwade

Eindbestemming van de tocht is de Engelenburcht, een monument waarin pausen vroeger onder meer hun vijanden opsloten en lieten martelen. Daar wordt een doek getoond met teksten van slachtoffers erop. “We noemen het een lijkwade”, zegt Buchanan. “Naar het doodskleed van Jezus.” Als de demonstranten vervolgens op willen trekken naar het Vaticaan om de ‘lijkwade’ aan de paus persoonlijk te overhandigen’ , grijpt de politie in. Daar is geen toestemming voor verleend. Er mag alleen op deze plek worden gedemonstreerd. De demonstranten kiezen eieren voor hun geld. Ze stoppen hun borden weg en lopen richting het Vaticaan. Het grote houten kruis blijft achter bij de Engelenburcht.

Maar bij de paus komen blijkt niet eenvoudig. Besloten wordt om later die dag te proberen het doek met de boodschappen van slachtoffers mee geven aan een van de deelnemers aan de misbruiktop, voordat ie het Vaticaan binnengaan. Nadat vier prelaten de demonstranten zijn voorbij gelopen, is de Rotterdamse bisschop Hans van den Hende –deelnemer namens de Nederlandse bisschoppen -uiteindelijk bereid het mee te nemen. “Ik zal proberen ervoor te zorgen dat het doek bij de paus komt”, zegt hij en loopt snel door.

Lees ook:

Dit zijn de priesters, bisschoppen en kardinalen die van de misbruiktop een succes moeten maken

De misbruiktop in Rome is nu op de helft. Ondanks grote scepsis van slachtoffers, lijkt het paus Franciscus toch menens om met een doelgerichte, wereldwijde aanpak van het misbruikprobleem in de rooms-katholieke kerk te komen. Maar de deelnemers aan de topconferentie zijn nog verdeeld over de beste strategie.

Het is de paus menens: al op dag één komt hij met een lijst voorstellen

Geen woorden meer, het is tijd voor daden. De oproep van paus Franciscus, vandaag bij het begin van de misbruiktop inhet Vaticaan, was helder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden