BladenBas Roetman

Gaat Silicon Valley de religieuze wereld veroveren?

Over de hele wereld nemen gelovigen hun toevlucht tot digitale technologie nu ­fysiek samenkomen in gebedshuizen door de coronacrisis niet of nauwelijks meer mogelijk is. Kerken zenden hun diensten online uit, dominees, priesters en imams sturen videoboodschappen naar hun gelovigen: het kan even niet ‘in het echt’, dus moet het digitaal. Is dit het begin van een digitale revolutie in de religieuze wereld?

Voor de coronapandemie lieten de grote technologiebedrijven in het Amerikaanse Silicon Valley de religieuze wereld vooral links liggen, maar daar zou zomaar eens verandering in kunnen komen, schrijft Katherine Boyle in The Washington Post. Boyle is een durfkapitalist, oftewel investeerder­­, van een groot bureau in Silicon Valley. Ze signaleert dat religieuze applicaties de afgelopen maanden enorm populair zijn geworden. Bijvoorbeeld Pray.com, een applicatie met dagelijkse gebeden en Bijbelverhalen voor het slapengaan: de omzet van die app is de afgelopen twee maanden verdubbeld. Boyle citeert Steve Gatena, de oprichter van Pray.com, die al lange tijd voorspelt dat ook het religieuze leven zich steeds meer naar het scherm zal verplaatsen: “Religie wordt steeds meer een eenpersoonsbezigheid. Ik ben zelf nooit gebonden geweest aan kerkbanken of vaste kerktijden. Dat ik niet altijd naar de kerk wil, betekent niet dat ik God niet wil eren.”

The Washington PostBeeld Frank Hylkema

Het zou kunnen dat de digitalisering van religie tijdelijk is, schrijft Boyle, maar het kan door de corona­crisis ook beklijven­­: ‘De collectieve opoffering, gepaard met de maandenlange introspectie en het verlies van geliefden, zouden kunnen leiden tot een grotere mate van religiositeit – een paar start-ups beginnen dat al in te zien.’

Een mogelijke tegenwerping is dat een app nooit het gemeenschapselement van de echte kerkgang kan vervangen. Dat is waar, schrijft Boyle, maar de apps ‘passen goed bij de traditie van solitair gebed, en het navolgen van de heiligen en de profeten, wiens religieuze ontwaken vaak plaatsvond in letterlijke en figuurlijke woestijnen. Duizenden jaren geschiedenis laten zien dat het model werkt, en nu is er een drie-eenheid: geïsoleerde mensen die hunkeren naar verbinding, religies die zoeken naar manieren om online te groeien en technologie-investeerders die op zoek zijn naar niches in de maatschappij die nog niet zijn gedigitaliseerd.’

Hoe de geloofsbeleving van de toekomst eruit zal zien is onbekend, maar weten we eigenlijk nog hoe men vroeger geloofde? Over die vraag buigt oudtestamenticus Koert van Bekkum zich in zijn column in christelijk magazine Onderweg, aan de hand van historische tv-series en boeken. Van Bekkum keek de Britse serie ‘The Crown’, over het leven van koningin Elizabeth II. De hoofdpersonen zeggen steun te ondervinden aan het geloof. ‘Door te spreken over geloof overwint prins Philip een midlifecrisis. En toch. Wat deze mensen precies helpt, blijft onhelder.’

Het blad Onderweg.

Zo ook in de historische romans van Hillary Mantel over Thomas Cromwell (1485-1540), de rechterhand van de Engelse koning Hendrik VIII. ’Telkens lezen we dat Cromwell bidt. Maar wat hij bidt, lezen we niet.’ Dat wordt achterwege gelaten, schrijft Bekkum, omdat de huidige, seculiere wereld geen voeling meer heeft met de geloofsbeleving van historische personen. ‘Ook in The Crown zien we mensen God niet direct aanspreken. Zó mediteren of bidden is velen in onze cultuur te vreemd geworden. Alle reden om in alle bescheidenheid hardop te blijven bidden.’

Lees ook: 

Wat er van je overblijft als je levenslang vastzit

Het gaat niet goed in New York, de stad der steden, waar een aantal chassidische groepen afgelopen week de door de staat uitgevaardigde coronamaatregelen schonden. Zo’n 2500 man bezocht de begrafenis van een door hen geliefde rabbijn in de wijk Williamsburg. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden