Beeld trouw

OverzichtBladen

Filosofen, hou eens op over het coronavirus

Hij treedt geregeld op in panels en schrijft als filosoof veel over zijn vak. Dat ze hem daarvoor vragen, is niet zo vreemd: Charles Foster werkt in Oxford en is van alle markten thuis. De Brit schreef over reizen en evolutionaire biologie, over f­ilosofie, recht en theologie en zegt meestal ‘ja’ op verzoeken om zijn licht te laten schijnen.

Maar nu is hij het zat. Bij elke uitnodiging krijgt hij namelijk het dringende verzoek ook ‘iets met corona’ te doen. Foster roept op om dat onderwerp nu even helemaal te negeren, “want door die invalshoek erbij te ­betrekken, vergroot ik de reactie op het virus, die misschien wel erger is dan het virus zelf. De biologische schade van Covid-19 kan weleens veroorzaakt worden door een ziekelijk overdreven immuunreactie.” Daarom: filosofen, hou op over corona.

Foster gaat in op de ‘weinige rechtvaardigingen van het bestaan van beroepsfilosofen: zij stijgen uit boven het geklets, de angst en de laatste mode’.

Hun bestaansreden is ‘relevantie’, stelt Foster. “Ik wil niet dat filosofen hun leven wijden aan idiote ­abstracties, eigenlijk zou een onderzoeker voor elke ­financiering moeten  uitleggen wat hij of zij bijdraagt aan het Goede Leven. Ik vind dat de relevantie van de beroepsfilosoof er op dit moment in bestaat dat hij zich juist met andere zaken dan corona bezighoudt, om de wereld bij de les te houden: er is meer.”

Foster is nogal chagrijnig, geeft hij toe. “Het liefst zou ik iedereen ontvrienden die een e-mail met ‘Stay Safe’ besluit, of verwijst naar ‘ongekende tijden’. Maar dat zou onaardig zijn, en onfilosofisch.” Het is verstandiger om dan even terug te keren naar het Athene in de vijfde eeuw voor Christus, om je te laven aan een wijsgerig gesprek in een tuin, over wat goed leven is – ongehinderd door een pandemie.

Podcast

Kluwen, heet de podcast. Het is een podium voor academische onderzoekers om de relevantie van hun werk buiten de universitaire muren bekend te maken. De makers, de jonge filosofen Martha Claeys en Lotte Spreeuwenberg, hebben er de ‘jaarprijs 2020 voor wetenschapscommunicatie’ voor gekregen van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten.

Tijdens de eerste lockdown verschenen er – Charles Foster zal ervan gruwen – twee podcasts op Kluwen, een over de argumenten voor een lockdown, de tweede over de vraag waarom een corona-app er eerder is dan een vaccin ertegen. Afgelopen week schakelden de maaksters, die zichzelf ‘nuttige filosofen’ noemen, over op de grote crisis die al gaande was, even weinig aandacht meer krijgt maar zich straks wel weer verhevigd zal ­melden: die van het klimaat. De invalshoek is een intrigerende, die het halve uur luisteren zeker rechtvaardigt. “Hoe kan het klimaat racistisch zijn?” De oorzaken daarvan moet je zoeken bij de grote bedrijven die hun rijkdom hebben opgebouwd in koloniale tijden en nu doorgaan met grondstoffenroof.

Daarnaast blijkt het klimaat ook vrouwen te benadelen, die meer last hebben van de gevolgen van de opwarmende aarde. “Climate change is a man made problem with feminist solutions.”

Claeys en Spreeuwenberg maken van hun gelauwerde Kluwen zo een gemêleerd geheel, al moet gezegd dat die wordt gedomineerd door een draad die erg rood is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden