Coronacrisis

Filmmaker Eddy Terstall pleit voor een nationale coronaherdenking. ‘Niet herdenken is alsof er niets is gebeurd’

Waxinelichtjes brandden in februari tijdens de herdenking van coronaslachtoffers bij de Hasseltse Kapel in Tilburg. Beeld ANP
Waxinelichtjes brandden in februari tijdens de herdenking van coronaslachtoffers bij de Hasseltse Kapel in Tilburg.Beeld ANP

Met steeds minder maatregelen is er steeds meer ruimte voor bezinning. Londen herdenkt de coronacrisis met een muur vol rode hartjes, in Washington staat een park vol met witte kruisen, Duitsland herdacht in april zijn coronadoden.

Ook in Nederland is het tijd voor een nationale coronaherdenking, vinden filmmaker Eddy Terstall, predikant Coen Wessel, pastoor Jan-Jaap van Peperstraten en imam Azzedine Karrat. Het viertal doet een oproep. Terstall licht toe.

De oproep komt vanuit een diverse groep. Vanwaar deze combinatie?

Eddy Terstall: “Het gaat erom dat we breed uitdragen dat we het leed van de coronacrisis erkennen. En niet alleen binnen de kaders van religie. Ikzelf ben een atheïst. Het leed is door alle lagen van de bevolking gegaan. Het gaat om het hele palet. Samen zijn we één. Juist deze saamhorigheid moet meer aandacht krijgen.”

Wat is er met die saamhorigheid gebeurd?

“De afgelopen tijd heeft zich een enorm drama voltrokken op verschillende vlakken van de samenleving. Er is veel gezondheidsschade, financiële ellende, het vertrouwen in de instituten is afgenomen, en de saamhorigheid is drastisch verminderd. De een is boos omdat de maatregelen te streng waren, voor een ander komen de versoepelingen veel te vroeg. Maar hoe je ook tegenover de maatregelen staat, samen moeten we vooruit kijken. Een herdenkingsdag helpt bij die wederopbouw.”

Voor sommige mensen is het misschien nog veel te vroeg om bezig te zijn met wederopbouw.

“Ook aan die mensen moeten we denken. Nabestaanden, long-covidpatiënten, ondernemers die failliet zijn gegaan: voor hen is er nog een lange weg te gaan. Met de versoepelingen deze maand zijn we geneigd om te denken dat we er al zijn, terwijl nog zoveel mensen geholpen moeten worden. Juist daarvoor is zo’n herdenkingsdag ook goed. Herdenken laat ook zien: we zijn er nog niet.”

Hoe moet deze nationale herdenkingsdag eruit zien?

“Dat staat nog open. Wel is het belangrijk dat het een fysiek aandachtsmoment is.” In de oproep van Terstall en de drie geestelijken pleiten ze voor een nationale viering met werkonderbrekingen en stilstaande treinen. Scholen, gemeenten, bedrijven en voetbalclubs zouden bijeenkomsten kunnen beleggen. Het viertal vindt dat herdenking ‘neutraal’ en ‘veelkleurig’ moet zijn. Terstall: “Dit soort rituelen doen ertoe. Collectief gedenken is nodig om de herinnering en de lessen van deze epidemie levend te houden.”

Zou dit een jaarlijks ritueel moeten worden?

“Laten we voorlopig beginnen met het één keer te doen. Misschien het jaar erop nog eens. Niet herdenken doet vermoeden dat er niets gebeurd is. Gedenken houdt vast wat er gebeurd is en kweekt draagvlak voor adequaat handelen bij de rampen die nog gaan komen.”

Herdenkingsinitiatieven

Nederland telt minstens 17.623 coronadoden. Maar het werkelijke aantal slachtoffers ligt een stuk hoger, omdat er ook mensen overlijden aan corona zonder dat ze daarop zijn getest.

Vorig jaar oktober vond een nationale bezinningsdag plaats rondom het coronavirus. Deze dag was bedoeld om gezamenlijk stil te staan bij de gevolgen van de pandemie. Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge spraken toen in de Brabanthallen met mensen die getroffen zijn door het virus of de crisis. Ook zijn er op diverse plekken in het land lokale herdenkingsinitiatieven geweest. Dinsdag, bijvoorbeeld, werd op de algemene begraafplaats in Kampen een coronamomument onthuld.

Lees ook:

Tijd voor uitgestelde rouw

Met Allerzielen, vorig jaar november, klonken in Trouw de namen en de levensverhalen van een klein aantal van de Nederlandse coronadoden. In hen herdenken we alle slachtoffers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden