Lydia Leibbrandt: ‘Ik heb er bijna een jaar over gedaan weer te begrijpen waar ik mee bezig was, of moest zijn, en wat er om me heen gebeurde.’

Zin in het alledaagseLydia Leibbrandt

Fietsend door Azië leerde Lydia Leibbrandt (26) anders naar de wereld te kijken: ‘Ik voelde me compleet’

Lydia Leibbrandt: ‘Ik heb er bijna een jaar over gedaan weer te begrijpen waar ik mee bezig was, of moest zijn, en wat er om me heen gebeurde.’Beeld Lars Van Den Brink

Welk verhaal geeft uw leven zin? Trouw-lezers vertellen hun zingevingsverhaal. In deze aflevering: Lydia Leibbrandt (1994). ‘Ik voelde me daar in Tadzjikistan erg vrij en tegelijkertijd verbonden met anderen. Vredig en compleet.’

Ik fietste die dag over een eindeloze weg, die was uitgehakt in de bergen van Tadzjikistan. Langs de weg liep een wilde rivier. Tussen de weg en de kolkende rivier zag ik een klein stukje gras. Dat moest mijn plek worden om te kamperen.

Ik was toen ongeveer een jaar onderweg. Op mijn twintigste, nadat ik mijn bachelor Internationaal Recht had gehaald, was ik aan mijn reis begonnen. Ik had een groot verlangen om meer te ervaren dan de theorie die ik op de universiteit kreeg aangereikt. Hoe zijn mensen echt? Wat zijn de verhalen waaruit de wereld bestaat?

In augustus 2015 vertrok ik vanuit mijn ouderlijk huis in Eindhoven. Doel was China, waar wij in mijn jeugd hadden gewoond. Toen we daar in 2006 weggingen, nam ik me voor er ooit naartoe te fietsen. Dat deed ik, helemaal naar het zuiden van China. Vanuit daar ben ik per trein naar Rusland gegaan en vervolgens weer naar huis gefietst.

Niet dat ik zo sportief ben, op school spijbelde ik bij gymnastiek. Ik genoot altijd wel van fietsen, het geeft je een gevoel van onafhankelijkheid. Fietsend krijg je een ongefilterd beeld van de wereld. Als je in een trein stapt, heb je een einddoel. Je komt aan, meestal in het centrum van een stad, en je bent er. Door de snelheid en doelgerichtheid van de trein mis je ontzettend veel. Je krijgt slechts een stukje wereld te zien.

Als je lang op de fiets zit, zoals ik toen, zie je hoe het platteland geleidelijk overgaat in een stedelijke omgeving. Zo leer je de verschillende lagen van een stad kennen. Eerst komen de industriegebieden, vol rokende schoorstenen en enorme fabrieken. Direct daarna hoge flatgebouwen, dan een laag villa’s, wat woonboulevards, nog meer flatgebouwen, burgerlijke buitenwijken en dan pas het centrum. Dat centrum is vaak groot genoeg om de indruk te wekken dat het ‘de stad’ is, maar als je fietst weet je dat dit niet klopt.

’s Ochtends thee met schapenhoeders, ’s avonds wijn met filosofiestudenten

Iets vergelijkbaars geldt voor mensen. Je ontmoet stedelingen, bewoners van buitenwijken, de voorsteden, het platteland. In de ochtend drink je onder een boom thee met schapenhoeders, ’s middags zit je op de veranda van een oliesjeik en ’s avonds drink je in de stad een glas wijn met filosofiestudenten. Tegelijk kun je op de fiets ook heel alleen zijn.

In de bergen van Tadzjikistan was ik echt alleen. Ik fietste op ongeveer 4000 meter, dagenlang kwam ik niemand tegen. De afgelopen twaalf maanden had ik een vaste routine ontwikkeld: tent opzetten, koken, plassen en lezen. De vallei was vrij smal, de zon scheen in het water en op de bergen, waar stroompjes van afsijpelden. In de rivier lagen hoge rotsen, waardoor het water opspatte. Overal reflecteerde wit licht, in een omgeving die verder vooral grijs en groen was.

Terwijl ik bezig was met mijn routineuze handelingen besefte ik plotseling: wauw, ik heb niet meer het gevoel dat er iemand naar mij kijkt, dat ik – onbewust – mijn eigen doen en laten naloop: hoe hoort dit, hoe hoort dat?

Onze identiteit wordt sterk gevormd door labels die anderen ons geven. Die geven ons houvast, maar kunnen ons ook onder druk zetten. Want als ik dat label niet ben, wat ben ik dan? Als ik niet mooi of lelijk ben, wat ben ik dan? Als ik niet goed of slecht ben, wat ben ik dan? Wat blijft er over als de labels wegvallen? Kan ik dan nog praten over de wereld?

Ik voelde me daar, langs de rivier, erg vrij en tegelijkertijd verbonden met anderen. Mens – niet slecht of goed, maar vredig en compleet. Het voelde als een bevrijding, of als een overtuiging, later zelfs als een les. Onze dagelijkse interacties zijn gewoonlijk gebaseerd op oordelen. Daardoor belanden we snel in conflicten. Ook ik heb veel oordelen, maar ik zie ze nu meer als richtingaanwijzers. Bij die rivier kwam er een diep gevoel van vertrouwen over me: er is een laag onder de labels, voorbij de oordelen.

In Nederland belandde ik in een omgekeerde cultuurshock

Na die avond ben ik niet ineens iemand anders geworden. Zo’n verandering komt niet uit de lucht vallen. Toen ik door de bergen van Tadzjikistan reed, was ik al een jaar aan het fietsen; de maanden daarvoor hebben geleid tot dit moment. Deze ervaring voelde een dag later droomachtig aan, maar ik ging over tot de orde van de dag: fietsen. Een paar dagen later kwam er weer iets van het gevoel terug. Zo langzamerhand kreeg de verandering beslag in me, en kon die avond een les worden voor de toekomst.

Terug in Nederland belandde ik in een omgekeerde cultuurshock. Ik heb er bijna een jaar over gedaan weer te begrijpen waar ik mee bezig was, of moest zijn, en wat er om me heen gebeurde. In dat jaar heb ik niet veel uit deze les gehaald. Dat is ook niet erg.

Daarna heb ik hem weer opgepikt. Nu kijk ik anders naar de wereld dan voor mijn reis. Ik ga ook anders met mensen om. Ik ben cursussen geweldloze communicatie gaan volgen, dat is een manier van communiceren gebaseerd op behoeftes en niet op oordelen. Had ik voor mijn reis nog nooit van gehoord.

En ik ben in een gemeenschap gaan wonen. Ik woon er met negen anderen, in de leeftijd van 25 tot 75. Elke dag moet ik mij trainen in vragen als: Hoe ga ik met die anderen om? Wie ben ik zelf? Ook heb ik een boek geschreven over mijn reis. Het delen van ervaringen is voor mij een manier om deze levend te houden. Ik heb de les herkend als bijzonder, en tegen mijzelf gezegd: na deze spirituele ervaring langs de rivier wil ik mijn leven anders aanpakken. Daar steek ik energie in.”

In de verhalenreeks Zin in het alledaagse vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen. Bij de reeks hoort ook een podcast. Klik hier om de podcast te beluisteren.

Heeft u ook zo’n verhaal te vertellen en wilt u dat delen? Mail dan naar: zingeving@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden