De vraag van Monic

Eerst feesten en dan vasten of juist andersom?

Beeld Leo Lanser

Iedereen die wil stoppen met roken, drinken of snoepen kent het dilemma. Wat werkt beter: eerst nog even feesten en beesten en dan afzien van het genot? Of gewoon stoppen en een beloning in het vooruitzicht stellen? 

Als het om de vasten gaat hebben islam en christendom een precies verschillende praktijk. Bij de christelijke vasten is het eerst feesten en beesten, carnaval dus, en dan veertig dagen soberheid. Zoiets als carnaval is er niet voor de ramadan. Daarbij is het feest van eten en drinken juist na de vasten, het Suikerfeest, id-al-fitr. Maar dat is meer dan eten en drinken, het feest gaat ook over saamhorigheid, verbondenheid en schoon schip maken.

Voor wie aan de christelijke vasten doet, geldt dus: nog een paar dagen genieten en dan vanaf Aswoensdag, dit jaar op 6 maart, zes weken zelfbeheersing. Traditioneel hield dat in katholieke gezinnen in dat er geen vlees op tafel kwam. Kinderen moesten zoetigheid in een snoeptrommeltje bewaren. Dat mocht dan op zondag open, want op die dag geldt de vasten niet.

Maar al lang kan dat naar eigen inzicht ingevuld worden. Alles wat verslavend is of te luxe of storend, kan op de lijst van ‘even niet’. Meestal gaat het om vlees, alcohol, zoetigheid. Grappig genoeg is zo’n vastenlijst ook een spiegel van de tijd. Zo kozen in de jaren negentig vastende gezinnen ervoor de tv tijdelijk naar zolder te verbannen. Daarna kwam de trend om het sms’en op rantsoen te zetten.

Facebook, ook iets waarvan sommigen tijdens de vastentijd willen afzien. En met het oog op het klimaat zou ook zoiets als de fiets pakken in plaats van de auto, of geen kleding kopen op het lijstje kunnen staan.

Tegenstrijdig

Aan dat vasten zitten nogal wat tegenstrijdige kanten, heb ik gemerkt sinds ik zelf aan de vasten doe, na mijn overstap naar de rooms-katholieke kerk meer dan twintig jaar geleden. Enerzijds vergt het zelfbeheersing en controle. Anderzijds gaat het over een vorm van overgave. Dat is een van de U-bochten van de vastentijd: om via controle tot overgave te komen.

Ook strijden eigenbelang en algemeen belang nogal eens om de eerste plaats in deze periode. Minder eten, geen alcohol drinken en wat meer mijmeren, dat doet ieder mens goed. Op de website van bijvoorbeeld IkPas, waarin je kunt intekenen om vanaf 6 maart veertig dagen geen druppel alcohol te drinken, verklaren eerdere deelnemers hoe fit ze zich voelen, hoe goed ze slapen en dat ze kilo's zijn kwijtgeraakt. Maar dat is niet het doel van de vasten, die is er juist op gericht om meer te kunnen betekenen voor de omgeving. Vasten is niet alleen onthouding, maar ook gul zijn. Aalmoezen geven, heette dat ooit. Aandacht geven, zou je nu kunnen zeggen.

Carnaval, dat is niets voor mij, maar vasten wel. Wat het makkelijker maakt dan vroeger is de mail. Je kunt je inschrijven voor een dagelijkse vastenmail. Van IkPas bijvoorbeeld of van de website ignatiaansbidden, van de jezuïeten. De combinatie is een dagelijkse vastencocktail met tips over anders drinken en over bidden.

Heeft u een invulling voor de vastenperiode?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres.

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden. U leest ze terug op trouw.nl/devraagvanmonic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden