null Beeld
Beeld

BoekrecensieReligie

Een zorgvuldige uitleg van het Markus-evangelie (met verrassende theologische diepte)

Ga anders denken. Jezus leren kennen door de bril van Markus
Dries van den Akker 
Berne Media
176 blz.
€ 24,95 ★★

De auteur

Dries van den Akker is jezuïet en oud-docent godsdienst en levensbeschouwing. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine en de samensteller van heiligen.net, een website met een zeer uitgebreide collectie heiligenlevens.

De thematiek

Dit boek is een exegetisch commentaar op Markus, het kortste evangelie in de Bijbel. Van den Akker wil in dit boek geen academische discussie voeren met mede-exegeten, en ook suggereert hij geen creatieve nieuwe interpretatie. Hij wil juist de ‘gewone bijbellezer’ helpen om de tekst beter te verstaan in het licht van de al bekende exegese. Van den Akker trapt af met een verheldering van de structuur van het evangelie. In de kerk wordt het evangelie in fragmenten voorgelezen, maar Van den Akker wijst erop dat Markus in feite uit twee delen bestaat, die beide weer uit twee ‘bedrijven’ bestaan. Het hele evangelie draait om de vraag ‘Wie is Jezus?’ Het eerste deel eindigt met het antwoord van Petrus, die in hoofdstuk 8 zegt: ‘U bent de Messias’. In het tweede deel komt Markus’ tweede antwoord aan bod: Jezus is niet alleen de Messias, maar ook zoon van God. De auteur maakt nog enkele van dergelijke onderverdelingen. Het vervolg van het boek volgt het evangelie van Markus op de voet, perikoop na perikoop. Bij ieder tekstfragment bespreekt hij de belangrijkste boodschap, en verwijst hij naar andere tekstgedeelten waar impliciet of expliciet aan gerefereerd wordt. Ook plaatst hij de perikopen af en toe in het bredere kader van de twee delen en vier bedrijven. Zo laat hij zien dat het evangelie van Markus niet zomaar een opsomming is van verhalen, maar een interne logica heeft.

Opvallende stelling

Bij Markus staat in Jezus’ boodschap het Griekse woord ‘metanoia’ centraal. Dat woord wordt traditioneel vertaald met ‘bekering’, maar Van den Akker wijst erop dat het eigenlijk betekent ‘anders denken’. Jezus roept in Markus dus op om anders te gaan denken. Wat dat ‘anders denken’ dan inhoudt? Dat is allereerst dat de lezers van Markus in gaan zien dat Jezus inderdaad de Messias is die Jesaja had aangekondigd. Vervolgens is, voor wie daarop vertrouwt, het koningschap van God nabij.

Kenmerkend citaat

‘Ten slotte is het zover: Jezus als koning Jeruzalem binnengehaald (vss. 8-11). Hier had Markus van het begin af aan naartoe geschreven. Hoeveel belangrijke momenten uit het Oude Testament komen samen in dit gebeuren. De mensen ‘schreeuwen’: ‘Hosanna, gezegend de komende in de naam van de Heer…’ Dat is een citaat uit Psalm 118 (vs. 25).  […] Jezus’ volgelingen vieren dus dat in de persoon van Jezus-Messias Gods koningschap naar Jeruzalem is gekomen, en dat de oude profetieën van Jesaja over de ‘Goede Boodschap’ in vervulling zijn gegaan.’

null Beeld
Beeld

Reden om dit boek niet te lezen

De titel Anders denken suggereert een centrale boodschap uit Markus die in dit boek naar voren wordt gehaald. Ook de indeling van het evangelie in twee delen en vier bedrijven, zoals de auteur die aan het begin van zijn commentaar geeft, wekt de suggestie dat de auteur een interpretatief kader wil bieden voor dit evangelie. Dat grotere kader wordt jammer genoeg niet uitgewerkt. Ik had heel graag willen lezen wat de ‘theologie van Markus’ nu precies is, en waarom ‘anders-denken’ dan zo’n unieke boodschap is.

Reden om dit boek wel te lezen

Dat wil niet zeggen dat Van den Akker het grote geheel zelf uit het oog verliest. Hij plaatst steeds, en tamelijk consistent, de kleinere tekstgedeelten in een breder verband. Zo wijst hij op dwarsverbanden en referenties naar eerdere verhalen, in Markus zelf of het Oude Testament. Daarmee laat Van den Akker zien dat Markus niet zomaar een recht-toe-recht-aan feitenrelaas is, maar een verrassende theologische diepte heeft.

Lees ook:

Onderzoeker zegt oudste evangelie gevonden te hebben

Zes jaar terug vonden onderzoekers in een bijna twee millennia oud mummiemasker een papyrusfragment van het Marcus-evangelie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden