Minaret Eildert Mulder

Een moslimprofessor die Sanskriet doceert, dat vinden de studenten niet kunnen

Wat hebben taal en godsdienst met elkaar te maken? Veel, vinden studenten in de heilige Indiase stad Varanasi. Al weken houden ze protestacties. Ze zingen religieuze liederen en geven zich over aan een hindoeïstisch vuurritueel. Alles vanwege een pas benoemde docent van het verkeerde geloof.

Varanasi ligt aan de Ganges. Miljoenen hindoe-pelgrims trekken naar die oeroude heilige stad. Ze baden in de rivier. Het rampzalig vervuilde, maar toch heilige ­water wast hun zonden af. Op de oevers vinden in de open lucht continu lijkverbrandingen plaats, want Varanasi is een perfecte plek voor een crematie. De as wordt in de rivier gestrooid, de ziel stijgt op ten hemel. Arme mensen die het hout voor de brandstapel niet kunnen betalen, gooien hun overleden verwanten onverbrand in het zegenrijke nat, een prooi voor de gieren. Oude pelgrims plegen zelfs suïcide door in het Gangeswater te springen, niet uit wanhoop maar om hun ziel te verlossen van een nieuwe geboorte in het gebrekkige ondermaanse.

Varanasi en hindoeïsme zijn een twee-eenheid. De stakende studenten leren Sanskriet aan de plaatselijke universiteit, de Banaras Hindu University. Sanskriet is een oeroude Indo-Europese taal, nu vooral liturgisch, maar ook voor taalwetenschappers razend interessant en bijna even heilig als voor veel hindoes. Europeanen die vanaf de zestiende eeuw India verkenden, merkten tot hun verbazing overeenkomsten op tussen Sanskriet en Europese talen. Samen vormen ze de Indo-Europese taalfamilie, waartoe ook Perzisch en Koerdisch behoren en een reeks moderne Indiase talen.

 Pronk­juweel van de historische linguïstiek

Sanskriet of voorlopers daarvan zouden ruim drieduizend jaar geleden India zijn binnengesijpeld, via een geleidelijke immigratie van Indo-Europeanen. Op den duur kregen in het noorden van India de talen van de nieuwkomers de overhand. Sanskriet is een pronk­juweel van de historische linguïstiek. Maar voor de ­stakende studenten in Varanasi is het vooral de heilige taal van de oudste hindoeteksten.

En daarom is hun nieuwe leermeester, professor Feroz Khan, niet welkom. Iedereen erkent zijn vakkennis. Al vanaf zijn vroege jeugd is hij in de weer met San­skriet, dat hem mateloos interesseert. Zijn dissertatie schreef hij in die klassieke taal, zoals vroeger Europese geleerden hun ideeën aan het Latijn toevertrouwden.

Maar de hoogleraar heeft één probleem: hij is moslim. En dan doet het er niet toe dat hij een geweldige kenner is van hindoeïstische liederen, die zijn vader zelfs voorzingt in hindoetempels. Die vader, ook moslim, verzorgt heilige koeien van rijke hindoes in een van de luxe ‘bejaardenoorden’, waar bevoorrechte runderen genieten van hun oude dag. Prachtig allemaal, toch blijft een moslim een moslim en moet hij afblijven van het heilige Sanskriet en de daarbij behorende hindoe-theologie, vinden de studenten. En dan boeit het evenmin dat de belangrijkste moslimtaal van India en Pakistan, Urdu, net zo goed verwant is aan Sanskriet als al die andere Indiase talen. “Mag een hindoe Arabisch doceren in Mekka?”, mopperen de studenten uitdagend. Nou dan!

Professor Khan krijgt ook bijval. Er zijn hindoes die een moslim met zo’n formidabele kennis van hun traditie als een geloofsgenoot beschouwen. De universiteit blijft pal achter hem staan. Filmster Paresh Rawal, ooit parlementslid voor de hindoeïstische partij BJP van premier Modi, vuurde een knetterend geweersalvo van ­rauwe vloeken af op de studenten. Khan zelf is onder­gedoken.

Lees ook:

De eerste vrouw die voet zette in een omstreden hindoe-tempel is nu verstoten

De Indiase Kanakadurga betrad als eerste vrouw de hindoe-tempel Sabarimala. Haar familie neemt haar dat niet in dank af.

Een tempel op de plek van de moskee

Hindoes willen koste wat kost in de Indiase plaats Ayodhya een tempel bouwen ter ere van de godheid Ram. Op de plaats waar in 1992 een moskee werd verwoest

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden