Eelco Musho van der Meulen: 'Bij ons thuis was niet-zijn de hoogste vorm van zijn'.

Zin in het alledaagseEelco Musho van der Meulen

Eelco Musho van der Meulen (65) wist niet wat liefde was, tot hij zijn adoptiedochter ontmoette

Eelco Musho van der Meulen: 'Bij ons thuis was niet-zijn de hoogste vorm van zijn'. Beeld Lars van den Brink

Welk verhaal geeft uw leven zin? In deze reeks vertellen Trouw-lezers hun zingevingsverhalen. Vandaag: Eelco Musho van der Meulen (65). “Ik stond op het schoolplein te kijken hoe kinderen met elkaar speelden. Ik wist niet hoe ik relaties moest aangaan.”

Ik was zeven jaar, toen ik op een dag over de heg voor ons huis sprong. Een hondje dat ik niet kende, sprong achter mij aan. Nog een keer. Het hondje volgde opnieuw. Dat bleven we doen. Leuk! Tot ik moe werd, iets te laag sprong, bleef vastzitten en verstrikt raakte in het prikkeldraad onder in de heg. Ik begon verschrikkelijk te huilen. Mijn vader kwam naar buiten en beet me toe: ‘Stil!’

“Wij woonden met negen kinderen in een piepklein huisje. Toen we verhuisden, prezen de buren ons. ‘We hebben nooit last van jullie gehad.’ Bij ons thuis was ‘niet-zijn’ de hoogste vorm van ‘zijn’. Wij werden niet aangeraakt, er werd bij ons thuis niet gesproken over onderwerpen als schoolkeuze, beroepskeuze. Wij moesten het zelf uitzoeken.

“Mijn moeder was zwanger of herstellende, mijn vader werkte buitenshuis. Als je negen kleine hondjes in een jutezak gooit, gaan ze elkaar bijten. Ik heb mijn jeugd ervaren als een jungle, en omdat ik misschien iets gevoeliger was dan de anderen werd ik onhandelbaar. De rode stier noemden ze me, vanwege mijn boze buien.

Een fundament voor het leven

“Het is aan ouders om hun kinderen te laten merken dat zij de moeite waard zijn, dat jij als kind ertoe doet. Een kind dat die boodschap internaliseert, heeft voor de rest van zijn leven een fundament om op te staan. Zo’n kind kan zich verbinden met de ander, met de natuur, met de aarde.

“Mij ontbrak dat fundament. Ik stond op het schoolplein te kijken hoe kinderen met elkaar speelden. Ik wist niet hoe ik relaties moest aangaan. Toen ik op kamers ging, begon mijn zoektocht naar liefde, die me door diepe ravijnen van wanhoop en depressie gevoerd heeft, waar alcohol, seks en carrièredrang soms voor enige tijd verlichting brachten.

“Die zoektocht kende drie belangrijke zingevende momenten. De belangrijkste was de ‘ontmoeting’ met mijn eerste adoptiedochter, in een vergaderruimte van een overheidsdienst ergens in China. We zaten met meerdere adoptieouders in een zaaltje. Aan een lange tafel hadden de functionarissen plaatsgenomen, sommigen in uniform. Op een wand achter hen een rood behang met kleurrijke bomen en planten. Wij, de adoptieouders, zaten tegenover de functionarissen aan een halve ronde tafel. Ik was nerveus. Dit is het moment van bevallen: je kind ontmoeten.

Onvoorwaardelijke liefde

“Voor dat kon gebeuren, vonden er nog gesprekken plaats, waarbij we tot wel drie keer moesten beloven buitengewoon goed voor ons kind te zorgen, voor haar gezondheid, haar opvoeding, haar scholing. Om de beurt stelden de functionarissen een vraag, allemaal met een onpeilbare glimlach op het gezicht. Het bleef spannend, wij waren afhankelijk. Tot dan uiteindelijk, toch nog onverwacht, een verzorgster de kinderen binnenbracht. Tot nu toe had ik alleen een fotootje gezien. Terwijl de kleertjes werden omgewisseld – wat ze aan had moest terug naar het kindertehuis – maakte een onbekend gevoel zich van mij meester. Het begon in mijn buik, ontroerde me; ik besefte dat dit nu liefde was, onvoorwaardelijke liefde.

“Dit meisje van veertien maanden leerde mij de grootste les van mijn leven. De ontdekking van de liefde was voor mij het ontdekken van de betekenis van het leven. Tot dan toe had ik niets geweten.

“Na de komst van m’n tweede adoptiedochter, twee jaar later, wilde mijn partner scheiden. In die tijd werd, ook door het gerecht, het belang van de vader voor het kind nauwelijks gezien. Ik zag mijn kinderen conform de standaard van destijds een weekend per twee weken.

Opgenomen op de psychiatrische afdeling

“De scheiding deed op bruuske wijze mijn wereld in duigen vallen. Ik werd onzeker over alles, mijn onderscheidingsvermogen, mijn partnerkeuze, maar bovenal bezweek ik onder het verdriet over de scheiding van m’n kinderen. Nadat ik een week in bed had gelegen, reed een vriendin me naar het ziekenhuis, waar ik uitgeput werd opgenomen op de psychiatrische afdeling. Daar bracht ik enkele maanden door.

“Langzamerhand lukte het me het beeld los te laten van een vader die elke ochtend met zijn kinderen ontbijt, ze ’s avonds instopt. Nu kon ik vanuit m’n hart zeggen: ‘Jullie zijn welkom als je bij me wilt zijn, altijd’. Dat bevrijdde niet alleen mezelf maar ook de kinderen. Mijn gewilde vaderschap maakte plaats voor een werkelijk vaderschap.

“Door die beelden naast me neer te leggen, lukte het me in te zien dat er slechts één werkelijkheid in het hier en nu is, dat al het andere illusie is. Al veel eerder, vanaf m’n vijfentwintigste, zocht ik toevlucht in de woorden van de Boeddha. Vorig jaar ontving ik tijdens een Jukai-ceremonie de boeddhistische geloften.

Voor wie moet ik buigen?

“Deze ceremonie was het derde zingevende moment, omdat ik er publiekelijk de laatste schroom om te zijn, om de ander en mezelf lief te hebben, aflegde. Tijdens de ceremonie moet je veel buigen. Daar had ik vroeger moeite mee, voor wie moet ik buigen, voor God, voor Boeddha? Tot ik besefte dat ik boog voor alles wat groter is dan ik ben, en ik schone nederigheid ervoer die mij de mildheid bracht anders te oordelen, ook over mijn jeugd.

“Ik besef nu dat ik op twee manieren kan terugkijken op m’n vroegste jeugd. Met boosheid kan ik vaststellen dat ik opgegroeid ben in een liefdeloos nest, waardoor ik langdurig eenzaam en onthand heb rondgedoold. Ik kan ook met dankbaarheid vaststellen dat mijn ouders mij het wonder van de liefde niet hebben onthuld en dat ik er later zelf naar op zoek mocht gaan. Beide vaststellingen zijn voor mij waar, maar de tweede verleent meer zin, want de eerste ontmoedigt waar de tweede juist bemoedigt. We mogen altijd zelf kiezen.”

Heeft u ook een zingevingsverhaal te vertellen? Mail naar zingeving@trouw.nl.

Lees ook:

Zin in het alledaagse

In de verhalenreeks Zin in het alledaagse vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen. Bij de reeks hoort ook een podcast. Klik hier om de podcast te beluisteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden