Coronavirus

Duitsland mag weer naar de kerk, maar zingen is op veel plekken verboden

Twee kerkgangers op afstand van elkaar in Hannover. Beeld Julian Stratenschulte/dpa

Religieuze vieringen mogen in Duitsland onder voorwaarden weer plaatsvinden. Sommige deelstaten hebben samenzang verboden.

In de Duitse deelstaat Baden-Württemberg mogen vanaf 4 mei weer religieuze vieringen plaatsvinden, maar tijdens die vieringen mag niet worden gezongen. Dat is het resultaat van onderhandelingen tussen de minister-president van de deelstaat, Winfried Kretschmann, en vertegenwoordigers van christelijke, islamitische en joodse geloofsgemeenschappen. Baden-Württemberg staat niet alleen: ook de deelstaat Rijnland-Palts heeft een verbod op gemeentezang ingesteld.

Donderdag maakte bondskanselier Angela Merkel bekend dat religieuze vieringen weer plaats mogen vinden, met inachtneming van de hygiëne- en afstandsregels. Dat betekent onder andere dat er minimaal anderhalve meter afstand moet zijn tussen de gelovigen. De precieze invulling ligt bij de deelstaten, zij bepalen in overleg met de kerkgenootschappen of er gezongen mag worden en hoeveel mensen er bij een dienst aanwezig mogen zijn. 

Zachtjes zingen moet kunnen

Sommige deelstaten kiezen voor een maximum aantal gelovigen: in Berlijn is het maximum vijftig, in Thüringen dertig. Baden-Würtemmberg heeft geen limiet gesteld, wel geldt naast het zingverbod ook de anderhalvemeterregel. In sommige deelstaten is het dragen van een mondmasker verplicht, en mag de dienst maximaal een uur duren.

Zingen geeft een verhoogde kans op besmetting, waarschuwde Lothar Wieler. Wieler is het hoofd van het Robert Koch Instituut, het Duitse RIVM. “Tijdens het zingen verspreiden de virusdeeltjes zich extra ver”, zei hij dinsdag tijdens een persconferentie. Een mogelijk verband tussen samenzang en coronabesmetting lijkt te worden bevestigd door de besmettingshaard in de cantorij van de Dom van Berlijn, waar maar liefst 59 van de 78 koorleden het coronavirus hebben.

De twee grootste kerkgenootschappen van Duitsland, de rooms-katholieke kerk en de Evangelische Kirche Deutschland (EKD), verschillen in hun opvattingen over wat kan en wat niet kan. De EKD adviseert alle kerken om mondkapjes te dragen en zingen zo veel mogelijk te vermijden, terwijl de rooms-katholieke kerk vindt dat ‘zachtjes zingen’ moet kunnen.

In Nederland gelden de beperkingen voor kerkdiensten in elk geval tot en met Pinksteren. Het  CIO, het aanspreekpunt van 31 kerkgenootschappen voor de overheid, gaat er volgens secretaris Daniëlle Woestenberg van uit dat dat ook deze zomer zo blijft. Wel bereiden kerken zich volop voor op de anderhalve-meterkerk van de toekomst.

Gisteren kwam het CIO met  een voorlopig advies voor de kerken, die vrij zijn die richtlijnen al dan niet toe te passen. Families kunnen in de kerk bij elkaar zitten, maar losse kerkgangers moeten anderhalve meter van elkaar blijven. Met stickers kunnen de zitplekken gemarkeerd worden, aldus het CIO. Collectezakken die gelovigen doorgeven, zullen in de nieuwe situatie niet meer worden gebruikt kunnen worden.

Voor het zingen tijdens vieringen doet het CIO geen concrete aanbevelingen, maar ze houdt er rekening mee dat de afstand van anderhalve meter niet genoeg is voor gezonde samenzang. Een ander belangrijk deel van de zondagse viering, de koffie na de dienst, zal zoals het CIO het nu ziet, hoogstens in kleine groepjes kunnen. Voor de doop is nog geen veilige oplossing gevonden en feliciteren en condoleren zal zonder handenschudden moeten.

Lees ook: 

Kan de christelijke gemeenschap ook online bestaan?

Honderdduizenden gelovigen volgen nu hun kerkdienst of mis op afstand. Is dat erg? Kan de christelijke gemeenschap bestaan als gelovigen elkaar alleen online ontmoeten?

Ook in de bijbelgordel is de kerk vrijwel leeg: ‘Natuurlijk doet dit pijn’

Bijna alle kerken zijn strenger dan de coronaregels voorschrijven. Desalniettemin klinkt de roep om de uitzonderingspositie voor kerken – die nog met maximaal dertig mensen mogen samenkomen – op te heffen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden