Pastoor Max Strozyk na afloop van de Gottesdienst in de St Bonifatius.

ZomerserieGeloven op Texel

Duitse zielzorg gaat in de vakantie door op Texel: ‘Een mis is een viering, dat voel je hier’

Pastoor Max Strozyk na afloop van de Gottesdienst in de St Bonifatius.Beeld Maartje Geels

Hoe geven groepen mensen in de vakantietijd vorm aan hun geloof en hun spiritualiteit? Trouw reist deze zomer het land door. In deze aflevering: Duits vakantiepastoraat op Texel.

Lodewijk Dros

Ze moesten het coronajaar 2020 overslaan, maar nu zijn ze er weer. Op de stoep van de St. Bonifatiuskerk, schuin tegenover de Lidl, staan vlaggen van de Touristenseelsorge. Op een sloophouten bank drinkt Max koffie. Driedagenbaardje, T-shirt, blote voeten, een tatoeage van een open venster op zijn rechterkuit. Voluit heeft hij Maximilian Strozyk. Als priester begeleidt hij de Duitse zielzorg.

Net voor de pubquiz begint, vertelt hij dat de kerk eigenlijk al jaren geen kerk meer is, maar deel van het dorpshuis van De Koog, op waddeneiland Texel. In het toeristendorp hebben de vaste bewoners ‘s zomers weinig tijd voor elkaar en dat komt mooi uit, want in die periode huurt het bisdom Essen de kerk terug om er de pastorale zorg voor de vakantievierende Duitsers ter hand te nemen. Meer dan een halve eeuw al.

Der Max, zoals vrijwilligers hem noemen, proeft ‘opluchting omdat we er weer zijn’. Volgens het programmabord kun je bij hem biechten – al is het biechthok in de kerk vervangen door een bar met een tap. Strozyk vertelt dat hij veel aanloop heeft. “De klap van corona voel je. Sommigen zijn geliefden kwijt. Anderen vrezen dat ze na de vakantie hun baan kwijtraken. Er is veel behoefte aan een luisterend oor. Ik spreek mensen die anders nooit hier langs zouden komen.”

De bisdommen hebben de eilanden verdeeld

De priester van Wattenscheid, bisdom Essen, is voor de vijfde keer op het eiland. Waarom niet op hét Duitse Waddeneiland Sylt, of Norderney? Wel, zegt Strozyk, uit het Ruhrgebied trekken ‘s zomers meer mensen naar Nederland dan naar Sylt. “Vaak naar Texel. De bisdommen hebben de eilanden verdeeld, het bisdom Münster doet eiland Ameland.”


 De caravan staat op de camping Kogerstrand. Beeld Maartje Geels
De caravan staat op de camping Kogerstrand.Beeld Maartje Geels

Op het pleintje voor de kerk checken een paar nieuwsgierigen het programma voor de komende week. Dat is aangepast, zo ontbreekt het ‘Strandsingen in den Dünen’ dat altijd veel volk trok. Een openluchtmis zit er ook niet in, omdat registratie van de aanwezigen daar lastig is.

“Wat ik makkelijk vind”, zegt Els Ubachs (‘bijna 75’) in vloeiend Nederlands, “is dat je hier Duitse boeken kunt lenen in de bibliotheek. Dat scheelde veel gesjouw als we met de kinderen naar Nederland kwamen.” Ze komt oorspronkelijk uit Amersfoort en is getrouwd met een Duitser. Die heeft ze leren kennen op de camping waar de Touristenseelsorge in 1968 is neergestreken. Buiten de zomer om heeft ze ook contact met bezoekers van de Seelsorge. “We hebben op Facebook een Texelgroep, we gaan samen fietsen of iets cultureels doen.”

Bemondkapt voor de bar

Op zondagmorgen is de kerk redelijk bezet, met stoelen op anderhalve meter van elkaar. Van het altaar hangt een kleed met een vuurtoren, schapen en het embleem van Essen. Terwijl in Nederland de remmen flink losgaan, houden de Duitsers zich strikt aan de maatregelen. Het combo van acht mensen zit bemondkapt voor de bar, alleen de fluitiste doet haar maskertje bij het spelen even af. Els Ubachs leest voor uit de Bijbel, in het Nederlands; het is het enige niet-Duitse moment.

Er wordt veel gegroet, de bezoekers blijken elkaar te kennen. “Van alle mensen die er waren, zo’n 80, kende ik er misschien tien niet”, zegt mbo-leraar Peter Gerding later. “Voor corona kwamen er wel 250 gasten per dienst. Nu moet je reserveren, en is het aantal plaatsen beperkt.”

Na afloop van de Gottesdienst in de St Bonifatius.  Beeld Maartje Geels
Na afloop van de Gottesdienst in de St Bonifatius.Beeld Maartje Geels

Priester Max preekt over vertrouwen – en over de kerk die dat door misbruikende priesters heeft geschonden. “Om die schade te herstellen moeten we hard werken.” Tijdens de viering doet hij wat hier al vele jaren gebruik is: hij nodigt iedereen uit de communie te ontvangen. “Jezus vroeg zijn vrienden aan tafel niet of ze katholiek of protestant waren. Wees welkom.”

De lichtvoetigheid nemen we mee naar huis

Voor een Nederlandse priester is zoveel oecumenische gedrevenheid niet vanzelfsprekend: een protestant die in een rooms-katholieke viering te communie gaat, dat mag eigenlijk niet. Maar ook voor Duitsland is dat niet representatief, zegt Wilfried Storch uit Düsseldorf. Hij is met zijn gezin net gearriveerd op het eiland en speelt gitaar in het combo. “Voor ons is het een verademing. Het bisdom Essen stuurt altijd onbevooroordeelde geestelijken. Ze houden zich in de vakantiekerk niet zo aan de kerkelijke regels. Zo kunnen we hier energie opdoen. Daarmee houden we het uit, eenmaal thuis.”

Is dat oecumenisch gehalte niet in strijd met de kerkelijke leer? Pastor Strozyk lacht. “Tja, wij doen het hier gewoon zo.” De bezoekers roemen steevast de open sfeer, het informele vakantiegevoel. Gaat dat allemaal mee terug naar huis? Pastor Strozyk aarzelt. “Dit hoort bij de vakantiekerk. Maar iets van de lichtvoetigheid en dat iedereen meedoet, alle soorten christenen, dat zou ik graag meenemen. Een mis is een viering, dat feestelijke voel je hier.” En, zegt hij, je hebt hier weinig gewoonte-kerkgang. Met een grijns: “Thuis denk ik weleens dat ik net zo goed het weerbericht had kunnen voorlezen.”

Tegen het einde van de mis krijgen de bezoekers het weekprogramma voorgelezen, op rijm. Komende woensdag is er een geloofsgesprek. Al dreigt de kerk – want ze is tegen – hier krijgt ieder die bemint de zegen. Of je nu vrouw, man, of iets anders bent, God heeft je lief, omdat hij je hart echt kent.

Zandbak met rozen eromheen

Dat is de andere kwestie die de Duitse katholieken raakt. In mei heeft de top van de rooms-katholieke kerk in Rome nog maar eens benadrukt dat homoparen een kerkelijke zegen kunnen vergeten. Dat leidde in Duitsland – veel meer dan in Nederland – tot fikse verontwaardiging. Kritische rooms-katholieke geestelijken verenigden zich in de beweging Liebe gewinnt (Liefde wint). Duizenden priesters en andere katholieken zetten hun handtekening onder een petitie die het Vaticaan aanspoorde van koers te veranderen. In zo’n honderd rooms-katholieke Duitse parochies konden homostellen hun relatie laten zegenen.

Drie dagen na de zondagse viering is er op Texel opnieuw een viering. Die verschilt op twee punten. In de kerkzaal ligt een zandbak met rozen eromheen, en pastor Strozyk draagt geen gewone stola, maar eentje in regenboogkleuren. Het kan geen Duitser ontgaan: dat verwijst naar de regenboogzegen, het symbool voor een kerk die liefde zegent ongeacht geaardheid.

Aan het eind van de mis klinkt in de hal All You Need is Love van de Beatles. Strozyk trekt zijn albe uit en gaat op zijn hurken in de zaal zitten. Een dozijn belangstellenden doet hetzelfde – mondkapjes op. Op de deur hangt een poster van Liebe ist segenswert. Het is tijd voor het ‘geloofsgesprek, in dezelfde zaal.

Veertiger met driekwart broek

De ‘Liebenden’ schrijven de naam van geliefden in het zand, terwijl het liedje Liebe gewinnt door de kerkzaal galmt, het strijdlied van het protest tegen het Vaticaanse beleid. Wie mocht denken dat het vakantie-eiland, ver uit het zicht van de bisschop, ruimte geeft aan ongeoorloofde praktijken, wordt door Thomas Rünker uit de droom geholpen. “In het voorjaar stak een storm van protest op”, zegt de veertiger met driekwart broek, “en onze bisschop vertolkt dat geluid ook duidelijk. Vroeger was hij tegen, maar hij denkt daar nu heel anders over. Homo’s moeten een zegen kunnen krijgen. Het bisdom Essen is wat dat betreft een minderheid in Duitsland.”

Rünker kent de Touristenseelsorge goed, hij brengt er zijn vakantie voor een deel bij door. En hij weet precies hoe de bisschop erover denkt. Hij is namelijk diens persvoorlichter.

Met zijn partner wandelt Thomas naar een hoek van de kerk. Daar strekt een van de vrijwilligsters haar handen uit boven hun hoofd en zegent ze. Vandaag waren er geen homo’s om een ‘Segen’ te ontvangen. “Maar als ze er waren geweest”, zegt Max Strozyk achteraf, “dan had ik ze graag gezegend.”

Lees ook:

Vakantiegeloof

Tijdens de zomer brengt Trouw in beeld hoe groepen mensen vorm geven aan hun geloof of spiritualiteit. In eerdere afleveringen: de kloostercamping in Diepenveen en een stembevrijdingsretraite in de Achterhoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden