Dit zijn de nieuwe maatregelen die paus Franciscus neemt tegen seksueel misbruik

Paus Franciscus op 8 mei in het Vaticaan. Beeld EPA

Alle rooms-katholieke priesters en religieuzen zijn in het vervolg verplicht om gevallen van seksueel misbruik onmiddellijk te melden. En het wordt gemakkelijker om doofpotbisschoppen aan te pakken.

Volgens slachtoffers heeft het veel te lang geduurd, maar vandaag kwam paus Franciscus dan toch met nieuwe richtlijnen om seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk daadkrachtig aan te pakken. Belangrijkste punt in het document met de Latijnse naam ‘Vos estis lux mundi’ (‘Jullie zijn het licht van de wereld’) is die meldingsplicht bij vermoedens van misbruik. Bisschoppen en religieuze oversten kunnen voortaan formeel worden aangesproken op misbruik binnen hun bisdom of gemeenschap en het toedekken daarvan. Het document benadrukt dat misbruik ook altijd moet worden aangegeven bij justitie.

Het is de tweede keer sinds de misbruiktop die in februari in Rome gehouden werd, dat de paus met een pakket maatregelen komt. Eind maart kwam Franciscus met richtlijnen ter bescherming van ‘minderjarigen en kwetsbare mensen’ binnen Vaticaanstad en de Romeinse curie. Het document van vandaag heeft betrekking op de gehele kerk en wordt vanaf 1 juni van kracht.

Transparante procedure

Concreet betekent het dat elk bisdom op 1 juni 2020 een openbare en goed toegankelijke procedure moet hebben, waar klachten tegen geestelijken die zich schuldig hebben gemaakt aan misbruik, aanhangig kunnen worden gemaakt. Een soort loket dus. Het gaat daarbij niet alleen om seksueel misbruik van kinderen of ‘kwetsbare volwassenen’, maar ook om misbruik van macht.

Ook wordt er nu iets gedaan aan de aanpak van kardinalen en bisschoppen die zelf de fout ingaan of bij vermoeden van misbruik van een van hun priesters bewust de andere kant opkeken: de zogenoemde ‘doofpotbisschoppen’. Dat is al lang een pijnpunt van slachtoffers en ook van nogal wat bisschoppen. Ook voor dit type vergrijp komen nu duidelijke richtlijnen. Hierbij is een grote rol weggelegd voor aartsbisschoppen die ook metropoliet zijn, dat wil zeggen aan het hoofd staan van een kerkprovincie. In Nederland is dat kardinaal Wim Eijk, de aartsbisschop van Utrecht. Als een bisschop van misbruik of het verdoezelen ervan wordt beschuldigd wordt, krijgt de verantwoordelijke aartsbisschop een mandaat van het Vaticaan om een onderzoek te starten. Hij moet hier elke dertig dagen verslag over doen aan Rome.

Na de topconferentie over misbruik kreeg Franciscus het verwijt dat hij niet met concrete maatregelen kwam. Het document van vandaag lijkt het eerste stevige antwoord hierop. In een toelichting zegt de paus dat de kerk “moet blijven leren van de bittere lessen uit het verleden en met hoop naar de toekomst moet kijken”.

Lees ook:

Paus Franciscus maakt de verwachtingen van slachtoffers niet waar op misbruiktop

Net als aan het begin van de vierdaagse misbruiktop in het Vaticaan, sprak paus Franciscus ook bij de afsluiting ferme taal. Kindermisbruik mag niet meer voorkomen in de rooms-katholieke kerk en het mag niet meer worden toegedekt. Maar hoe dan? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden