Dertig moskeeën krijgen miljoenen uit Golflanden

De Rotterdamse Essalam moskee in Rotterdam werd deels betaald door een omstreden oliesjeik. Beeld ANP

Golfstaten blijken ruim dertig islamitische instellingen in Nederland te financieren met miljoenen euro’s. 

Ten minste dertig Nederlandse moskeeën en islamitische instellingen hebben financiering gekregen of aangevraagd uit Saudi-Arabië en Kuweit. Maandag lekten via Nieuwsuur en NRC drie lijsten uit met namen van islamitische gebedshuizen, weekendscholen en internaten die geld kregen vanuit deze landen. Tot nu toe was grotendeels nog onbekend om welke instellingen dat ging. Er zijn miljoenen euro’s geschonken.

De overheid houdt al jarenlang toezicht op de financiering van moskeeën en instellingen door Golfstaten. Die geldstromen dragen bij aan de groei van het salafisme en de fundamentalistische islam in Nederland. En de AIVD ziet deze stromingen als een voedingsbodem voor terrorisme. Na de aanslagen van 11 september 2001 werden de schenkingen vanuit Saudi-Arabië steeds meer als probleem gezien. In 2002 schatte de Franse islamdeskundige Gilles Kepel dat in de afgelopen vijftig jaar wereldwijd 1500 moskeeën zijn gebouwd en gefinancierd uit publieke Saudische gelden.

Een groot deel van de instellingen op de lijsten zijn Marokkaans, Turkse moskeeën staan er nauwelijks tussen. Meer dan de helft van de Turkse moskeeën in Nederland krijgen dan ook financiering van de Turkse overheid.

Geldstromen

Toen het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum) in 2015 om deze gegevens vroeg, weigerde het ministerie van buitenlandse zaken die vrij te geven. De Golfstaten sturen de lijsten sinds 2010 ‘via diplomatiek verkeer’ naar het ministerie. Ze vreesde de lijsten voortaan niet meer te krijgen als ze die openbaar zouden maken.

Het huidige kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken dat het geldstromen uit ‘onvrije landen’ wil beperken. De ministers Sander Dekker voor Rechtsbescherming en Wouter Koolmees van Sociale Zaken onderzoeken nog hoe ze dat kunnen doen. Zo kijken ze of de financiering wettelijk kan worden beperkt. Ook denken ze erover organisaties te verplichten inzicht te geven in grote donaties die ze ontvangen. 

Al langer wordt met moskeekoepels gewerkt aan een convenant. Maar het CMO (Contactorgaan Moslims en Overheid) steunt dat convenant niet, zegt secretaris Halil Ibrahim Karaaslan, omdat het zich specifiek richt op de moslimgemeenschap. “We zien wel het probleem van ongewenste buitenlandse financiering, maar dat is breder: ook bij de PVV doet het zich voor. Intussen voeren we nog een constructief gesprek met de overheid over hoe we problematische financiering wél kunnen tegengaan.”

Lees ook: Overheid weet niet wie moskeeën betaalt

Een onderzoek naar de buitenlandse geldschieters die meebetalen aan Nederlandse moskeeën, dat in 2015 werd uitgevoerd in opdracht van het kabinet, leverde weinig tot niets op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden