De zin vanFik Meijer

De zin van Fik Meijer: Niets is zeker voor de mens

Oud-historicus en schrijver Fik Meijer: 'Tot nu toe dachten wij dat de wereld totaal maakbaar was. En toen was dat virus daar dat alles in de war schopte.' Beeld Maartje Geels
Oud-historicus en schrijver Fik Meijer: 'Tot nu toe dachten wij dat de wereld totaal maakbaar was. En toen was dat virus daar dat alles in de war schopte.'Beeld Maartje Geels

In tijden van corona vertellen meer en minder bekende Nederlanders over hun persoonlijke leefregel of een inspirerende zin. Vandaag: oud-historicus en schrijver Fik Meijer.

“Ik heb mij sinds deze crisis begon een beetje teruggetrokken in mijn huis en weinig contact met anderen. Wel spreken we de kinderen en kleinkinderen vaak. Op afstand. Ik heb een lieve vrouw en samen kunnen wij zo’n lockdown goed aan. Elke dag wandelen wij zo’n anderhalf à twee uur en dan kiezen we routes uit waar we weinig mensen tegenkomen. Verder ben ik in die acht maanden dat dit alles nu aan de gang is, in totaal twee keer uit eten geweest.

“Vanochtend zeiden mijn vrouw en ik tijdens het ontbijt nog tegen elkaar: ‘We mogen blij zij dat we nog samen zijn’. Om ons heen zijn veel mensen alleen. Die willen niets liever dan afspreken, maar dat is natuurlijk moeilijk op dit moment. Ik lees veel en ik schrijf een nieuw boek. Dat gaat over Sicilië en moet ergens volgend jaar verschijnen. Af en toe kijken we een film op Netflix. De praatprogramma’s op televisie mijd ik steeds meer. Je wordt er niet vrolijk van.

“Aan de andere kant vind ik het ook een interessante tijd. En dan zijn er altijd de klassieke auteurs om op terug te vallen. Zoals Cicero, de beroemdste redenaar uit de Romeinse oudheid. Hij schreef ooit ‘De Senectute’, een essay over oud worden en dood gaan. Als jonge promovendus vond ik Cicero een oude zeurpiet, maar nu ik zelf op leeftijd ben – dit jaar ben ik 78 geworden – denk ik steeds vaker dat hij de dingen goed heeft gezien. In dat essay zegt hij dat ouderdom een zegen kan zijn, als je tenminste goed hebt geleefd. Dus niet te veel drank en vrouwen, drugs had je in die tijd nog niet. Zelf drink ik al twee jaar geen druppel meer en voel me er goed bij. Cicero en andere auteurs hebben ons dus nog veel te zeggen, al leefden zij lang geleden in een tijd die nog veel ongewisser was dan de onze.”

De grootste opdracht van deze tijd: omgaan met onzekerheid

“Zo kwam ik ook weer terecht bij Ovidius, een dichter die leefde van 43 voor Chr. tot 17 na Chr., gelijktijdig met keizer Augustus. Hij schreef ooit ‘nil homini certum est’, dat je zou kunnen vertalen met: ‘niets is zeker voor de mens’. Toen ik die zin weer las, moest ik meteen aan de bekende psychiater Damiaan Denys denken, die ik zeer waardeer. Volgens hem is de grootste opdracht van deze tijd om met onzekerheid te leren omgaan. Tot nu toe dachten wij dat de wereld totaal maakbaar was en dat de mens zijn plannen eindeloos kon doorvoeren. Mensen die ziek werden, konden steeds vaker beter worden. En toen was dat virus daar dat alles in de war schopte.

“De Grieken en Romeinen hadden natuurlijk de goden waar ze met hun zorgen op terug konden vallen. Wij hadden de kerk. Die bood natuurlijk een enorme steun in moeilijke tijden. Ik ben zelf jarenlang misdienaar geweest en daar had ik veel troost aan. Ik – en met mij veel anderen – heb het geloof losgelaten en we staan er steeds meer alleen voor. Dat wordt de komende maanden alleen nog maar erger, wanneer het donker wordt en kouder. Mensen zullen nog veel meer teruggeworpen worden op zichzelf. Hoe we daarmee om zullen gaan? Dat weet je niet. Ik kan nu heel optimistisch zeggen: ‘ik vind het allemaal heel behapbaar’. Maar niets is zeker.

“Gelukkig is er dus altijd nog de Klassiek Oudheid. Toen Athene in 430 voor Chr. de pest over zich heen kreeg, waren er mensen die zich moedeloos gedroegen en het gewoon niet aankonden. Ook bij de elite. Maar er waren andere, heel eenvoudige mensen, die juist op dat moment naar voren traden. Je kunt nooit zeggen hoe iemand zich gedraagt. Dat leert de Oudheid ons ook. Dat troost me dan weer.”

Lees ook de vorige aflevering in deze serie:

Dominicanes Holkje van der Veer: Wees niet bang en bedenk je persoonlijke feestjes

In tijden van corona vertellen meer en minder bekende Nederlanders over hun persoonlijke leefregel of een inspirerende zin. Vandaag: dominicanes en schrijfster Holkje van der Veer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden