De zin vanClaudia de Breij

De zin van Claudia de Breij: ‘Maar je kunt het toch weer repareren?’

Beeld ANP Kippa

In tijden van corona vertellen meer en minder bekende Nederlanders over hun persoonlijke leefregel of een inspirerende zin. Vandaag: zangeres Claudia de Breij.

Ik vind het op dit moment van onzekerheid lastig om iets te zeggen wat een beetje verlichting geeft. Nu gaat het nog goed, namelijk. Dan kunnen we nu wel wijze lessen gaan delen, en zeggen: ‘Ach mensen, zie toch de zon schijnen’, maar wat als we nog niet in het donker zijn aangekomen?

Het voelt in elk geval alsof de avond nog maar net is gevallen. Alsof we de loopgraven nog in moeten. Ja, een oorlogsterm: ik moet steeds denken aan oorlogssituaties. Of ­andere grote dingen uit de geschiedenis.

Een zinnetje dat bij mij ooit is blijven hangen, en waar ik veel aan heb gehad, is een vraag die een ­therapeut mij stelde. Ik was destijds in postrelatietherapie, we hadden het over de moeite die ik had om conflicten aan te gaan. En die man zei: “Maar je kunt het toch weer ­repareren?” Ik meed conflicten altijd, bang dat als die mooie, liefdevolle sfeer kapot zou gaan, dan alles kapot zou zijn. Maar die man had gelijk: je kunt het weer goedmaken. Dat is met ­alles zo, ook met wat er nu ­gebeurt.

Er blijft een barstje zitten

Uiteindelijk is alles in de geschiedenis ook weer voorbijgegaan. Halverwege 1943 had vast ook niemand geloofd dat er een einde zou komen aan de Tweede Wereldoorlog. En bij de Spaanse griep van destijds kan ik me ook niet voorstellen dat ze dachten: we komen er wel uit. Ik wil niet zeggen dat alles weer helemaal goed komt. Repareren betekent: er blijft een barstje zitten. Het is nooit meer niet gebeurd.

Ik heb zelf nu milde klachten. Last van mijn luchtwegen, maar goed: ik heb ook astma. Ik slaap niet heel goed moet ik zeggen. Maar dat is alles. In het ergste geval heb ik morgen wallen. Het engste van dit alles – je wilt een eerlijk antwoord? Dat is de dood. Ja, ik bedoel: we kunnen de moed erin houden, maar er zullen gewoon veel mensen doodgaan. En ook nog eens zo goed als alleen, dat is het ­onverdraaglijke ervan. Nu kun je er nog een beetje voor wegduiken.

De meesten kennen nu nog niemand die is overleden aan corona. Maar straks ken je iemand, of ken je­ ­iemand die iemand kent.

Tegen de klippen op 

Wees niet zo bang voor conflict, voor het donker: dat is de les die ik me voorhoud. Ik heb soms het idee dat we nu vaak proberen om het ­tegen de klippen op licht te houden. Positief. Maar soms komt dat neer op doen alsof het donker er niet is. Daar geloof ik niet zo in. Ik denk dat het zinniger is om het licht en het donker allebei zo veel mogelijk onder ogen te zien.

Het blijft een opdracht om zo licht mogelijk in het leven te staan. Dat is wel wat je moet proberen. Maar dat gaat niet door te doen alsof het donker er niet is, of doen alsof de wereld heel lief en licht is. Het gaat alleen maar zo: door zelf ­zo veel ­mogelijk licht te geven.”

Vanwege de coronacrisis zijn we tijdelijk gestopt met de maandagse rubriek Tempelganger. In plaats daarvan vragen we in deze rubriek meer of minder bekende Nederlanders welke zin of leefregel hen in coronatijden inspireert of troost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden