minaret

De Yezidi’s hebben een unieke kijk op satan

Yezidi-vluchteingen in een Grieks opvangkamp. Beeld EPA

De ellende in het Midden-Oosten treft alle leeftijdsgroepen maar vooral kinderen. Enkele categorieën springen eruit, elk met hun eigen specifieke narigheid. Ze vormen een treurige galerij van stilstaande en bewegende beelden.

Uit Jemen komen foto’s van skeletachtige wezentjes, die alleen maar kunnen hopen of misschien beter maar niet hopen dat ze ooit volwassen zullen worden. In Irak en Syrië zijn er de kinderen van jihadbruiden, meiden die naar IS-gebied reisden om daar met een strijder te trouwen of om zelf te vechten. Veel van die vrouwen staan nu terecht en dat levert beelden op van moeders tegen wie misschien wel de doodstraf is geëist, met aan de hand een bezorgd kijkend zoontje uit een jihadhuwelijk.

Divers is het lot van yezidi-kinderen. Yezidi’s vormen een religieuze minderheid in het Koerdische noorden van Irak. Ze hebben een originele kijk op de satan, volgens hen de enige engel die God echt gehoorzaamde, juist door een bevel niet uit te voeren. God eiste van de engelen dat ze zouden buigen voor Adam, wat de satan weigerde omdat God eerder had verboden te buigen voor wie dan ook behalve God zelf. Dat bevel om voor Adam te buigen was volgens Yezidi’s een test en satan begreep als enige dat echte gehoorzaamheid niet blind is en iets anders betekent dan als een trekpop orders opvolgen, ook verkeerde. Voor hem stond het verbod om te buigen voorop. Zijn ogenschijnlijke ongehoorzaamheid was het tegengestelde van het beruchte ‘bevel is bevel’.

Een unieke visie op de ‘vorst van de duisternis’, niet gedeeld door de echte koningen van het kwaad. Voor de kalifaatstrijders waren Yezidi’s Gods vijanden. Yezidi-mannen joegen ze over de kling, vrouwen maakten ze met een wellustig beroep op de Koran tot slavinnen en gevangen kinderen schoolden ze om tot moslims en kindsoldaten. Na de nederlaag van IS keerden die Yezidi-kinderen terug naar hun familie, zo niet lichamelijk dan in elk geval geestelijk verminkt. Van hun geloof en cultuur wisten ze niets af, misschien vochten ze na hun hersenspoeling door IS wel tegen hun eigen mensen.

Ten slotte zijn er de jihadkinderen die zijn verwekt door IS-strijders bij hun Yezidislavinnen. Veel Yezidimoeders verstootten na hun bevrijding hun IS-baby maar bij anderen overwon het moedergevoel, zoals bij twee vrouwen die persbureau AP interviewde. Een van hen verblijft in een opvanghuis. Een oom bracht haar driejarige IS-dochtertje naar een weeshuis in Bagdad. Een enkele keer ziet ze het nog, de kleine herkent haar niet maar zij haar wel. Behalve die oom weet geen enkel familielid van het meisje af. De vrouw staat voor een pijnlijke keuze, want haar familie wil emigreren.

Als ze in Irak blijft, verliest ze haar verwanten. Als ze meereist is ze haar dochtertje kwijt, want haar familie zal die verschoppeling nooit meenemen. Hoe moet een diepgewonde traditionele Yezidifamilie een kind accepteren van een verkrachtende vader die meedeed aan de volkerenmoord?

Zelfs in kalmere tijden gedogen veel yezidi’s huwelijken met andersgelovigen niet, laat staan kinderen uit zo’n verbintenis. In 2007 stenigden yezidi’s een jonge vrouw van zeventien vanwege een liefdesrelatie met een moslim.

De andere door persbureau AP geïnterviewde yezidi-vrouw stond haar zoontje af. Haar familie wilde het kind niet zien. Ze wil vergeten, maar het moment waarop ze het jochie kwijtraakte herinnert ze zich met al haar zintuigen. AP vat haar situatie samen: afgesneden van haar zoon door grenzen, tradities en functionarissen.

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden