null Beeld
Beeld

In de schaduw van de minaretEildert Mulder

De Taliban ontwikkelen een nieuwe variant van de beeldenstorm: etalegepoppen onthoofden

Eildert Mulder

Als een overheid niet is opgewassen tegen de echte problemen van de samenleving dan kan ze altijd nog symboolpolitiek bedrijven. Dat gebeurt in de hele wereld en in alle politieke systemen. Van democratie tot de meest totalitaire dictatuur.

Ook de Taliban passen die truc toe. Ze ontwikkelen momenteel een nieuwe variant op het thema beeldenstorm, deze keer niet gericht tegen antieke boeddhabeelden maar tegen modepoppen in textielzaken. En dus kun je op Twitter zien hoe een Afghaan op bevel van de nieuwe meesters gretig vrouwenhalzen doorzaagt. Ze zijn gemaakt van kunststof, het is niet echt, maar toch oogt het tafereel behoorlijk psychopatisch.

Het is een soort perverse compensatie. De Taliban falen opzichtig in hun kerntaak, leniging van de nood in het ‘islamitische emiraat’ Afghanistan. De berichten zijn vreselijk, vooral die over de handel in kinderen: ouders die uit pure wanhoop zelfs hun jongste nazaten tot een speelbal van de vrije markt maken, enkel om voor zichzelf eten te kunnen kopen.

Wrede godsdienstwaanzin

De Taliban zullen niet blij zijn met dit soort uitwassen. Maar er effectief tegen optreden lukt ook niet. Het zou een hardheid vereisen die de Taliban wél bezitten maar juist nu willen verbergen. Niet uit plotseling opborrelende naastenliefde maar om te voorkomen dat de buitenwereld hen meteen weer opzadelt met het (terechte) oude stigma van wrede godsdienstwaanzin. De vos moet nog even de passie preken.

Eigenlijk zou uitheemse kritiek de pathologische vromeriken koud moeten laten, overtuigd als ze zijn van hun hemelse gelijk. Maar als ze hun land willen redden dan hebben ze toch het buitenland nodig. Of dat nu het atheïstische China is of het bandeloze Westen.

Helemaal niets doen is geen optie. De Taliban moeten na hun overwinning wel hun stempel op het land drukken. Daarom storten ze zich op de mode. De winkeliers in de provincie Herat kregen vorige week opdracht hun etalagepoppen te onthoofden. Eerder hadden de Taliban al vrouwengezichten laten afplakken met zwart plastic. Maar dat ging het ‘ministerie ter bevordering van deugd en bestrijding van ondeugd’ niet ver genoeg.

Natuurlijk krijgt de maatregel een theologische onderbouwing, het zal eens een keer niet. Want deze etalagepoppen zijn een risico. Gelovigen zouden in de verzoeking kunnen geraken ze als godinnen te vereren. Nu doen ze dat nog niet, maar wie weet in de toekomst wel. Vanuit dezelfde logica sloopten de Taliban in 2001 de wereldberoemde, in een rots uitgehouwen boeddhabeelden in Bamyan. Ze gaven toe dat op dat moment niemand die kunstwerken als goden aanbad maar dat was geen garantie voor de toekomst.

Deugdministerie

Helemaal consequent is het niet, want de textielzaken mogen nog wel de aangeklede rompen van de onthalsde etalagepoppen tentoonstellen. En dus vraag je je af of de Taliban ook hun vandalisme tegen die boeddhabeelden niet hadden kunnen beperken tot de hoofden. Overigens wilde dat maffe deugdministerie de poppen eveneens geheel liquideren, maar dat stuitte op te veel MKB-protest.

En dat gebeurt dus allemaal in een land met ook echte problemen en geen kleine. Zoals straatarme ouders die zich door honger gedwongen voelen een twaalfjarige of zelfs jongere dochter als bruid te verkopen aan een bejaarde smeerlap. Misschien hebben de Taliban toch wel gelijk met hun angst voor afgoderij. Als mensen zo in de puree zitten kunnen ze alles en iedereen als verlossers gaan aanbidden, zelfs etalagepoppen.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden