null Beeld

Bladen

De predikant in de spotlights

Stijn Fens

‘Hoe is het met de dominee?’, vraagt OnderWeg, inspirerend magazine voor christenen die God en de kerk liefhebben en midden in het leven staan, zich af. Nu kan al te veel aandacht voor de voorganger ook verkeerd zijn. Bescheidenheid siert de mens en dus ook de predikant. Voorganger Marleen Blootens zegt in de podcast Domineesland niet voor niets: “Het messiascomplex ligt altijd op de loer.”

Volgens redacteur Geranne Tamminga van OnderWeg staat het predikantschap onder druk. “In een tijd waarin leidersfiguren gespotlight worden, maar ook keihard van hun voetstuk kunnen vallen, is leiderschap kwetsbaar. Als je jezelf als schaapherder ziet en voor de kudde uitloopt, heb je niet altijd zicht op wat er achter je gebeurt.”

Misschien twijfelt Niels van der Veen (24) daarom ook wel of hij dominee wil worden. Hij zit halverwege het tweede jaar van zijn predikantmaster en is nog altijd niet overtuigd van zijn toekomst. “Wat me aanspreekt is, is die voortrekkersrol. Die moet de drive overbrengen om met elkaar als gemeente iets van het lichaam van Christus te laten zien.” Maar even daarvoor zegt hij: “De dominee is en blijft toch dat schaap met de vijf poten. Ik zie ertegen op dat je zo’n alleskunner moet zijn.”

Het is onmogelijk alles van een dominee te verwachten

Stel dat Niels toch doorgaat als predikant en toch vastloopt – wat je natuurlijk niet hoopt - dan is er gelukkig predikantencoach Gerjan Kroese. In opdracht van Steunpunt Kerkenwerk (SKW) begeleidt hij predikanten van de christelijk gereformeerde kerken (CGK), de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv) en de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK). De coach vindt het belangrijk dat elke predikant zich afvraagt: ‘Waar liggen mijn talenten?’ en ‘Wat drijft me?’ “Want een predikant kan niet alles en als hij of zij denkt dat dit wel kan of moet, loopt hij of zij vast.”

Volgens Kroese zouden sommige gemeenteleden ook wel eens baat kunnen hebben bij een coaching traject. “Er is een tijd geweest dat christenen dachten precies te weten hoe God het wilde, zeker in dogmatisch opzicht. Ze verwachtten van de predikant dat hij hen daarin bevestigde. Dus ja, een gemeente moet leren dat ze onmogelijk alles van een dominee kunnen verwachten.”

Daar is het theater voor

Over de taak van een dominee en over zijn toehoorders, gaat het ook in een gesprek met Freek de Jonge in het tijdschrift voor theologie, cultuur en politiek In de Waagschaal. Aanleiding voor het interview met de cabaretier is Kom Verder!, deel 1 van zijn memoires zijn waarin De Jonge vertelt over de middelbareschooltijd, theologiestudie en eerste jaren van het predikantschap van zijn vader. “Het is niet zozeer dat de dominee moet veranderen”, zegt hij. “Nee, degene die er behoefte aan heeft of die komt luisteren. Dat mensen niet denken: ‘Ik wil geamuseerd worden!’ Want daar is het theater voor. Maar: ik wil geraakt worden. Ik wil weten: de problemen die ik ervaar, kan ik die delen? Zijn er voorbeelden van mensen die er ook mee te maken hebben gehad? Die verbeelding geeft kracht.”

De Jonge komt ook over de Bijbel te spreken, een boek dat het volgens hem niet gemakkelijk heeft. Hij wijst op het succes van Rutger Bregmans boek ‘De meeste mensen deugen’ “In de titel zit in wezen het succes van het boek. Dat willen we horen. En in de Bijbel staan de dingen die we liever niet willen horen. De dominee moet dus komen met een verhaal dat we eigenlijk niet willen horen. Dat past dus helemaal niet in deze tijd.”

Arme dominees. De predikantencoach krijgt het nog druk.

Lees eerdere afleveringen in ons dossier Bladen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden