De positie van de homo binnen de PKN is vooralsnog onbeslist

Herman van Wijngaarden vertelt tijdens de Generale Synode Protestantse Kerk over zijn homoseksualiteit. Beeld bram petraeus

De roep om iets doen aan de achterstelling van homo’s binnen de Protestantse Kerk Nederland, zwelt aan. Maar de kerkleiding durfde tijdens de Synode nog geen voorstel te doen.

In een emotionele vergadering heeft het landelijk bestuur van de Protestantse Kerk in Nederland de beslissing uitgesteld over gelijke behandeling in de kerk van het huwelijk tussen hetero's en homoseksuelen. De synode wil er alles aan doen de behoudende vleugel niet van zich te vervreemden.

“Het liefst zou ik de regels nog vandaag veranderen”, zei dominee Corrie Pronk uit Boornebergum, ook met het oog op haar dochter, mocht die in de kerk met haar vriendin willen trouwen. “Maar we zijn samen kerk. Ik wil niemand schaden.”

Ter tafel lag een voorstel van het bestuur van de synode, het gesprek te openen, maar de regels in de kerkorde zo te laten. Die schrijven voor dat een huwelijk tussen man en vrouw in de kerk kan worden ingezegend. Andere relaties – lees het homohuwelijk – kunnen worden gezegend. Een nieuwe discussie zou tot polarisatie leiden.

“Ik vraag om een recht, maar krijg aandacht”, vatte dominee Marcel Oostenbrink uit Zwolle dat standpunt samen. Hij en anderen drongen er in ruim ondertekende moties op aan het proces te starten voor gelijkstelling.

'Kwetsbare sfeer'

Het synodebestuur voelde er niet voor die verzoeken nu te behandelen. Het had twee ervaringsdeskundigen uitgenodigd en hun verhaal maakte diepe indruk. In de daarna volgende discussies in kleine groepjes werd ‘van hart tot hart’ gesproken, ogen waren vochtig. Die ‘kwetsbare sfeer’ wilde het bestuur behouden. “Dit gesprek willen we nu niet zo bestuurlijk kleuren door te praten over de kerkorde”, zei scriba René De Reuver.

Maar hij zei ook dat het bestuur ‘het signaal’ heeft gehoord van de mensen die van het onderscheid tussen homo’s en hetero’s afwillen. Binnen een jaar komt het bestuur met een nieuw voorstel. 

“Ik ben blij dat we niet gaan stemmen”, zei Dirk van Duijvenbode uit Monster. Vanuit zijn affiniteit met de behoudende kant waarschuwde deze homoseksuele predikant dat verandering van de regels nu zou kunnen leiden tot een nieuwe kerkscheuring.

Ook Herman van Wijngaarden, een van de twee gastsprekers, hield de synodeleden voor dat ze oude wonden niet moeten openrijten. Hij is uitgekomen voor zijn homoseksualiteit en verstaat de Bijbel zo, dat hij single moet blijven. In zijn behoudende kerk heeft hij daarmee geen enkel probleem gehad, hij voelt een toenemende openheid. Maar: “De deur is net opengegaan, ik ben bang dat die weer wordt dichtgeslagen.”

Lesbische dominee

'Vreselijk kwetsbaar' voelde het voor de Boskoopse predikant Anne-Marie van Briemen om gisteren als gastspreker de synode deelgenoot te maken van haar coming out als lesbische dominee. Waarom ze het deed? "Er staan letterlijk levens op het spel. Ik gun niemand zo'n weg die ik ben gegaan."

Opgegroeid in een behoudend gereformeerde bondsmilieu, zweeg ze over haar seksuele geaardheid. Niet omdat ze bang was voor het oordeel van God, ze vreesde het oordeel van haar geloofsgenoten.

Als predikant in een protestantse gemeente 'in het midden', werd ze 'ingehaald door de liefde'. "Het was het begin van een inktzwarte periode", zei ze in een muisstille zaal. "Ik durfde de liefde niet aan, uit angst voor de gemeente. Ik ging eraan kapot, je raakt verscheurd."

Toen ze toch de moed had de kerk te vertellen dat ze verliefd was op een vrouw, kreeg ze steun, felicitaties, kaartjes. Maar er was ook afwijzing. Plekken in de kerk bleven leeg, preekbeurten in andere gemeenten werden afgezegd, haar werd de rug toegekeerd in de winkel. Maar haar openheid werd ook beantwoord met openheid, er volgden intensieve gesprekken, waarin dingen werden besproken die tot dan toe onbesproken bleven. Ze ziet ook nu nog lege stoelen in de kerk als zij voorgaat. "Daar moeten we een plek voor vinden. Want we horen bij elkaar."

Lees ook het commentaar van Trouw: Homo's verdienen een volwaardige plek in de PKN

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden