Paus Franciscus tijdens zijn wekelijkse audiëntie in het Vaticaan.

Celibaatdiscussie

De paus is helder: aan het celibaat wordt niet getornd

Paus Franciscus tijdens zijn wekelijkse audiëntie in het Vaticaan. Beeld AFP

Na maanden van felle discussies binnen de rooms-katholieke kerk, waarin zelfs emeritus paus Benedictus XVI betrokken raakte, schept de paus nu duidelijkheid: het celibaat blijft heilig, ook in het Amazonegebied, waar nauwelijks priesters te vinden zijn.

In het Amazonegebied is een groot tekort aan priesters, maar het priesterschap openstellen voor gehuwde mannen is volgens paus Franciscus voor dat tekort niet de oplossing. Dat blijkt uit de woensdag verschenen reactie van paus Franciscus op de bisschoppensynode over het Amazone-gebied die vorig jaar oktober in Rome gehouden werd.

In het slotdocument van die synode vroegen de deelnemers aandacht voor de zorgen van de inheemse bevolking in het Amazone-gebied en de noodzaak van wat een ‘ecologische bekering’ werd genoemd. Maar de bisschoppen vroegen ook in overgrote meerderheid aan de paus om gehuwde mannen te mogen wijden tot priester, zodat in de meest afgelegen gebieden van het Amazonegebied de eucharistie kan worden gevierd. De paus beloofde zijn collega-bisschoppen snel met een antwoord te komen.

‘Dierbaar Amazonië’ 

Dat antwoord is er nu en staat in het 24 pagina’s tellende document ‘Dierbaar Amazonië’ dat vandaag tijdens een persconferentie in het Vaticaan ten doop werd gehouden. Hierin beschrijft de paus vier dromen die hij voor het Amazone-gebied heeft. Hierin komen alle aspecten van het leven daar aan bod: niet alleen de positie van de inheemse bevolking en de ecologische ramp die zich aan het voltrekken is, maar ook zaken als de desastreuze gevolgen van urbanisatie en de noodzaak voor goed bestuur en de strijd tegen corruptie.

Maar veel Amazone-bisschoppen zullen toch snel doorbladeren naar het vierde, en meest omvangrijke, deel van het document: ‘Een kerkelijke droom’. Hierin geeft Franciscus toe dat er in het Amazone-gebied sprake is van een tekort aan priesters waardoor het vieren van de eucharistie in het gedrang zou komen. Daar moet een ‘moedig antwoord’ op komen, schrijft Franciscus. Dat antwoord is in zijn ogen dus niet het versoepelen van de celibaatsverplichting voor priesters. 

Franciscus ziet meer in het bidden voor meer priesterroepingen, het overdragen van priesterlijke taken aan leken (met uitzondering van het vieren van de eucharistie) en het verleiden van priesters uit andere delen van de wereld om in deze afgelegen gebieden aan het werk te gaan.

Ook een andere wens van veel synodedeelnemers - die naar vrouwelijke diakens - krijgt in het document geen steun van de paus, en de wijding van vrouwen tot priester al helemaal niet. Voor de paus hangt de betekenis van de vrouw in de kerk niet af van een wijding. Sterker nog, die wijding zou volgens hem kunnen leiden ‘tot het clericaliseren van de vrouw; de waarde van wat vrouwen al bereikt hebben verminderen; en op een subtiele wijze hun onmisbare bijdrage minder effectief maken.’

Voor alles is ‘Dierbaar Amazonië’ dus een pas op de plaats. Franciscus heeft de discussies binnen zijn kerk gevolgd. Hij heeft gezien hoe er een steen in het water is gegooid, gekeken naar alle rimpels aan het oppervlak, maar geen verregaande conclusies getrokken. Voorstanders van de versoepeling van het celibaat zullen misschien teleurgesteld zijn, tegenstanders daarvan zullen opgelucht ademhalen. 

Franciscus zal graag wijzen op al de paragrafen die gaan over de sociale, culturele en ecologische bedreigingen van het geliefde Amazonegebied. En hij zal vragen om de toekomst van de kerk niet terug te brengen tot dat ene woord ‘celibaat’, dat verrassend genoeg, in het gehele document, geen enkele keer voorkomt.

Lees ook: 

Het Vaticaan overweegt het celibaat af te schaffen voor priesters in de Amazone

Het Vaticaan overweegt een plaatselijke afschaffing van het celibaat. Nood breekt wet, is de gedachte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden