null Beeld
Beeld

In de schaduw van de minaretEildert Mulder

De Koran geldt in Egypte kennelijk als een veiligheidsprobleem van militaire proporties

Een parlementaire commissie van defensie en veiligheid die niet debatteert over tanks maar over schoolboeken, zoiets kan alleen in het land van onbegrensde mogelijkheden. Niet de VS, maar Egypte. De commissie landsverdediging en veiligheid aldaar steunde vorige maand het plan om koranteksten en uitspraken van Mohammed te verwijderen uit leerboeken. Voortaan zijn religieuze teksten alleen nog welkom in leermethodes godsdienst.

Volgens de ministers van defensie en godsdienstzaken zijn de koranteksten in ander lesmateriaal gevaarlijk, omdat de betreffende docenten niet theologisch onderlegd zijn. Hun ‘verkeerde interpretaties’ zouden leerlingen kunnen aanzetten tot extremisme. Het hei­lige boek geldt kennelijk aan de oevers van de Nijl als een veiligheidsprobleem van militaire proporties. Heeft Wilders een dubbele nationaliteit en zit hij ook in het Egyptische parlement?

Van twee dingen moet je in Egypte afblijven: brood en godsdienst

Je vraagt je wel af hoe het dan moet met andere theologisch ongeschoolde gelovigen, bijvoorbeeld ouders. Ook zij zouden hun kinderen kunnen besmetten met ‘foute interpretaties’ van de Koran. Zou je dan niet maar beter de Koran helemaal kunnen verbieden, zoals China deed? Als je daarop hoopt dan kun je in Egypte wachten tot de jongste dag. Het land is zo religieus dat zelfs atheïsten vaak knappe theologische koppen zijn. Van twee dingen moet je in Egypte afblijven, zo heet het: brood en godsdienst. Het is de Egyptische versie van het antieke ‘brood en spelen’, waarmee Romeinse keizers het volk rustig hielden.

Hoe wonderlijk het ook oogt, defensiespecialisten die oordelen over schoolboeken, er is natuurlijk wel een echt probleem. Al sinds tijden zijn er klachten over haatteksten in Arabische schoolboeken. Een grote schoonmaak is geen luxe in een tijd van religieus geïnspireerde terreur, ook in Egypte. Tunesië schijnt ver te zijn gevorderd met de fatsoenering van schoolboeken. Terwijl Turkije juist, omgekeerd, een islamitische verfkwast over lesmateriaal haalt.

Het is geen toeval dat men de Koran en de Hadith, de overgeleverde uitspraken van Mohammed, vooral uit de leerboeken geschiedenis wil schrappen. Maar juist dát roept felle emoties op. Tegenstanders verwijten president Sisi dat hij Egypte van zijn islamitische identiteit wil beroven.

De heilsboodschap van de islam had militaire bescherming nodig

Geschiedenis is voor veel moslims heilsgeschiedenis, die 1400 jaar geleden zou zijn begonnen met de prediking van Mohammed. Het wereldrijk van Spanje tot India dat moslimlegers veroverden na Mohammeds dood was in die opvatting een essentieel onderdeel van Gods grote plan. De heilsboodschap van de islam had militaire bescherming nodig van een supermacht om niet in de wieg gesmoord te kunnen worden. Wie iets lelijks zegt over die veroveringen kwetst het geloof in de kern, zo wil een wijdverbreide overtuiging.

Modernisten daarentegen willen het geschiedenisonderwijs verlossen van het juk van de religie. Onlangs gooide een dwarse Egyptische imam een steen in de vijver. Hij noemde de veroveringen in de begintijd rooftochten, even erg als de christelijke kruistochten. Excuses zijn op hun plaats, vond hij. Niets geen heilsgeschiedenis dus, maar een vlek op het blazoen van de islam.

Volgens deze man Gods speelt de verheerlijking van de oude veroveringen extremisten in de kaart. Want ze redeneren: wat toen goed was, geweld voor de goddelijke zaak, is dat nu ook. De imam kreeg een schorsing, maar de verstoting van korancitaten uit schoolboeken zal hem goeddoen.

Lees ook:

Extremistische teksten op islamscholen verbieden? Dat is niet de weg

De vrijheid van godsdienst maakt dat er weinig kan worden gedaan tegen extremistische lectuur op islamscholen. ‘Ook in kerken worden problematische teksten voorgelezen. Cruciaal is in welke context dat gebeurt’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden