Minaret

De islamitische comedian Sakdiya Maruf laat je lachen en huilen om de islam

De tv vroeg Sakdiya Maruf om haar optredens minder politiek te kleuren, maar dat vertikt ze. Beeld Twitter

Goed cabaret laat je lachen, van geweldig cabaret moet je huilen. De Indonesische komediante Sakdiya Maruf zei dat onlangs tegen de Hongkongse krant South China Morning Post.

Lachen en huilen, beide emoties roepen ook berichten uit haar geboorteland op. Vooral op de lachspieren werkte de campagne tegen de Kerstman. Islamitische activisten ondervroegen mensen, die onder de tropenzon waren uitgedost als het wintermannetje van de sneeuw, de arreslee en de rendieren over hun religie. Want er treden ook weleens moslims op als Kerstman en dat is een vermaning waard.

Er spelen ook ernstiger zaken. Zoals de affaire rondom de oud-gouverneur van Jakarta, die twee jaar cel kreeg omdat hij in zijn verkiezingscampagne uit de Koran had geciteerd. Een christen mag dat niet doen, oordeelde de rechter. En dan zijn er de lijfstraffen in de deelstaat Atjeh.

Tegengeluid

De Indonesische islam staat van oudsher bekend als tolerant maar verspreidt momenteel geregeld een radicale schroeilucht. Sakdiya Maruf laat een tegengeluid horen. De tv vroeg haar om haar optredens minder politiek te kleuren, maar dat vertikt ze. Op het eiland Bali, doelwit van terreur vanwege hindoeïsme en toerisme, ried ze jihadstrijders aan voortaan geen vuurwapens meer te gebruiken. Te Amerikaans oordeelde ze, en daarom slecht voor hun imago en hun 'merk'. Haar alternatief: scherpe bamboestokken, daarmee bevorder je duurzaam 'ecoterrorisme'.

Sakdiya Maruf werd geboren in Pekalongan in centraal Java. Ze groeide op in een Arabisch milieu. De islam bereikte Indonesië ooit via Arabische handelaars. De clan van Sakdiya zou afkomstig zijn uit de Hadramawt, het zuiden van het Arabische schiereiland, ongeveer het grondgebied van de staten Jemen en Oman. Uit diezelfde regio komt ook de clan van de sultan van Brunei, een oliestaatje noordelijk van Indonesië, die kerstvieringen in zijn land verbood op straffe van vijf jaar cel.

Tekst loopt door onder de video van een optreden dat Sakdiya gaf op een TEDx-conferentie.

Studie

Sakdiya is dwars. Ze was voorbestemd op zestienjarige leeftijd te trouwen, het liefst met een neef. Ze deelde al vroeg mee dat ze nooit zou huwen. Ze moest van de familie Arabisch leren, maar koos voor Engels. Als klein meisje leerde ze die taal van de tv. Drie jaar geleden haalde ze een masters in Engels. Ze studeerde af op Amerikaanse comedy. "Mijn vriendinnen waren rijk en mooi, ik geen van beide", is haar uitleg. "Daarom stuurden ze mij naar school." Geen enkel vriendinnetje van de basisschool voltooide een academische studie.

Sakdiya treedt op met hoofddoek, niet vanwege de islam maar omdat ze lak heeft aan verfijnde modedwang. Kleding bedriegt vaker. Acht jaar geleden werd een Saoedische dichteres beroemd in de hele Arabische wereld, met hekelliederen tegen moslimgeestelijken. Zij droeg behalve een hoofddoek zelfs een gezichtssluier. Ook dat was niet vanwege religie, het was gewoonte in haar stam.

Sakdiya's ouders hoopten dat ze dokter zou worden. Ze verzweeg voor hen haar cabaretambities. Dat bleek niet langer mogelijk toen ze in 2015 de Vaclav Havelprijs voor Creatief Protest ontving van het Freedom Forum in Oslo. Cabaret ziet ze als een taal waarmee ze de ingewikkelde warboel van de moslimwereld kan duiden. Haar optredens werden pas geleidelijk politiek. Ze begon met zelfspot. "Ik ben bijna mooi", luidt een van haar uitspraken. Een eufemisme met een knipoog want ze is lelijk, een lot dat ze zo te horen vrolijk draagt. Nou ja, misschien met een lach en een traan, precies zoals ze haar moslimwereld benadert.

In Minaret bespiegelt arabist en oud-redacteur Eildert Mulder de islamitische wereld. Lees hier meer afleveringen van de rubriek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden