In de schaduw van de minaretEildert Mulder

De hel van IS is neergedaald in Mozambique

null Beeld

IS lijkt op Trump. Het geeft nooit een nederlaag toe. De hel van het verslagen gruwel-kalifaat in Syrië en Irak is neergedaald op verderaf gelegen landen, zoals Mozambique, waar de Oranjes ooit een vakantievilla aan zee lieten bouwen.

Heilige strijders teisterden vorige week de kuststad Palma. Dieptepunt zijn de berichten over onthoofdingen in dorpen, ook van kinderen. Of de Mozambikaanse ­jihadsoldaten bevelen ontvangen van IS of enkel in de geest van die club handelen, doet er weinig toe. Hoe kunnen mensen van vlees en bloed de homo sapiens zo te schande zetten, in naam van verheven vroomheid?

Je verstand verwijst je terug naar je emoties, als je probeert er iets van te begrijpen. Toch moet je het proberen. Alleen maar morele verbijstering als reactie op jihadistische terreur is onvoldoende. Analyses, hoe onbeholpen ook, blijven noodzakelijk. Je kunt er ook wel iets over zeggen. Bijvoorbeeld: IS of Shabaab of welk ander ­jihadistenmerk ook, het is allemaal een combinatie van absoluut geloof en even onwankelbaar nihilisme. Een rotsvast geloof in hemel en hel, en een diepe minachting voor welke menselijke waarde dan ook. Verder is IS een ethisch automatiseringsproject dat het menselijke geweten overbodig moet maken. Blinde toepassing van religieus gefundeerde ‘perfecte’, ‘allesomvattende’ en ‘heilige’ leefregels zal, droomt men, leiden tot de volmaakte aardse samenleving en de toegang tot het hemelse paradijs.

Inschakeling van het feilbare eigen geweten is zondig. Het doorkruist Gods grote plan. Gewetenloosheid zit dus ingebakken in de filosofie van IS. Prettig voor de strijders, van wie velen al in een eerdere criminele ­fase van hun leven het laatste vonkje empathie voor de medemens hebben uitgedoofd. Al moordend forceren ze de deur van het paradijs en ontsnappen ze aan de hel. Hopen ze.

Het Opperwezen als slapjanus

Uitschakeling van het geweten lukt sommige vertegenwoordigers van de homo sapiens wonderwel. Ooit slaagden de Europese nazi’s daarin, cum laude, en nu de jihadisten. Maar de blinde gehoorzaamheid van deze ­robots legt ook de zwakte van die ‘vrome’ leefregels bloot. Want zie het resultaat van het project IS: de hel op aarde. Theologisch goedgekeurd, dat wel.

Blogger Aymenn Jawad Al-Tamimi (aymennjawad.org) belicht een bar facet van die hel: slavernij. Hij vertaalde een IS-pamflet daarover, uit de tijd van het kalifaat.

De auteurs zijn doorkneed in de kennis van de Koran en uitspraken van Mohammed die hij volgens islamologen van naam nooit heeft gedaan. Als boosaardige tovenaars ze uit die ingrediënten een godgeleerde gifsoep. Krijgsgevangen vrouwen gelden als oorlogsbuit. Als ze geen moslima’s zijn worden ze slavin. De vraag is dan wanneer de meesters seksuele omgang met deze vrouwen mogen hebben. Wat die zelf vinden doet er niet toe. Met een maagd mag de meester hoe dan ook naar bed, of ze wil of niet. Maar van de slavin van zijn echtgenote moet hij afblijven. Slaan mag, met mate. Bij welke instantie een al te zwaar mishandelde slavin in beklag kan gaan meldt het pamflet niet. Er zijn nog talloze andere regels, want ook gelegitimeerde verkrachting moet ordelijk verlopen, zoals automobilisten zich aan de wegenverkeerswet dienen te houden.

Hoe zouden IS-theologen, die hun wijsheid uit antieke boeken halen, denken over de twee bekendste Arabische adjectieven bij God: rahmaan en rahim, barmhartig en grootmoedig? Ongetwijfeld vinden ze het Opperwezen een slapjanus.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Lees ook:

Niemand heeft de situatie in Noord-Mozambique nog onder controle

In het noorden van Mozambique woedt al vier jaar een strijd vol grove mensenrechtenschendingen. De Britse journalist Tom Bowker helpt erover te berichten. Hij werd onlangs het land uitgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden