Beeld Trouw

ColumnStijn Fens

De God van Staphorst is me te groot

Op mijn hotelkamer in Rome keek ik afgelopen woensdag naar de algemene audiëntie van paus Franciscus, die zegge en schrijve vijfhonderd meter verderop plaatsvond. De ontmoeting van de bisschop van Rome met zijn gelovigen vond deze keer binnen plaats, omdat het juist deze ochtend onbarmhartig hard regende.

Ik keek toe hoe Franciscus de grote audiëntiezaal betrad, zoals altijd onder het geluid van luide, lelijke orgelmuziek. Je vraagt je af wanneer de heilige Cecilia, patrones van muzikanten, nu eindelijk eens haar invloed laat gelden op dit vlak. De zaal was niet vol, maar de aanwezige gelovigen drongen op naar het middenpad waar de paus liep, zodat er een zeker gedrang ontstond. Ze droegen bijna allemaal een mondkapje, maar van een veilige afstand tot elkaar – in Italië één meter – was geen sprake meer.

(Het is al vaker gezegd: Italianen houden zich over het algemeen aan de voorschriften van hun overheid en dragen trouw mondkapjes, ook nu dat vereist is op drukke plekken in de buitenlucht.)

Heilige, goed gedesinfecteerde handen

De paus schudde handen alsof het de normaalste zaak van de wereld was en droeg geen mondkapje, terwijl er toch heel mooie witte exemplaren verkrijgbaar zijn. Eenmaal bij het podium aangekomen maakte hij het nog bonter door uitgebreid de handen van priesters te kussen.

Ik ga ervan uit dat die heilige handen goed gedesinfecteerd waren, maar dit was eigenlijk onverantwoord en bovendien gaf Franciscus op deze manier een slecht voorbeeld. Hoofdschuddend zag ik het allemaal aan, zittend op mijn bed. “Ik zie de krantenkoppen al voor me”, zei ik hardop. “Staphorster toestanden in het Vaticaan.” Maar niemand hoorde mij.

Ik kan het niet nameten, maar het zou zomaar kunnen dat er geen twee plekken op aarde gevoelsmatig zo ver uit elkaar liggen als Rome en Staphorst. Toch moest ik in de Eeuwige Stad veel denken aan het dorp in ­Overijssel. Het nieuws over het ‘onverantwoordelijke gedrag’ van de orthodoxe christenen daar, was zelfs de Alpen overgestoken. Afgelopen zondag hield de hersteld hervormde gemeente van Staphorst drie kerkdiensten. Elk van die diensten werd door zeshonderd mensen bijgewoond. Ook al hield de kerk zich daarbij aan de coronaregels – omdat er 2400 zitplaatsen zijn kon er onderling voldoende afstand worden gehouden – dat alles leidde tot heel veel gedoe.

Want tsja, hoe ver je ook van elkaar gaat zitten: zeshonderd blijft zeshonderd. De macht van het getal sluit een coalitie met de macht van het beeld en dan ben je als hersteld hervormden al snel schuldig.

‘Angst regeert niet, maar God regeert’

Op die bewuste zondag stonden de cameraploegen op de stoep bij de hersteld hervormde kerk in Staphorst. Ze hadden wat vragen. De kerkgangers waren goed herkenbaar, dat was makkelijk. Donkere pakken, lange rokken en sommige vrouwen in klederdracht. Veel wijzer werden de journalisten daar niet. De meeste gelovigen kwamen voor het woord van God en niet voor dat van de wereld. Wel zei de dominee volgens het verslag op de site van het AD, ‘dat angst niet regeert, maar God regeert’. Het lijkt me dat de invloed van God hier enigszins overschat wordt.

Woede maakte zich van een deel van de natie meester toen ze hoorden over die zeshonderd ‘refo-gekkies’ in Staphorst. Ze zochten elkaar meteen op in de meningskerken op internet, van enige distantie was daar geen sprake. Een verre collega van mij stelde op Twitter dat de Mobiele Eenheid de dorpskerk had moeten leeg slaan. ‘Het is waanzin en levensgevaarlijk en dat uit naam van een religie’, schreef hij erbij. Ook hier – zou ik toch zeggen – wordt God overschat.

We maken Hem te groot en te absoluut. Ik voel mij thuis bij een God die niet te begrijpen valt, die een mysterie is en ons ruimte biedt onszelf te worden. En van wie ik niet weet of Hij de regie voert over de coronapandemie.

Deze week bad ik, samen met twaalf aardige pelgrims, in een schitterende kloosterhof van een Romeinse basiliek het Onze Vader, in een vertaling uit het Aramees.

‘Geef ons wat we elke dag nodig hebben aan brood en aan inzicht. Maak los de koorden van fouten die ons vastbinden aan het verleden, zoals wij ook anderen hun misstappen vergeven.’

We droegen allemaal een mondkapje en zaten anderhalve meter van elkaar.

Waanzin en levensgevaarlijk?

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden