Hulpverlening

De geestelijk verzorger komt tegenwoordig ook thuis

Geestelijk verzorger Harm Siebesma. Beeld Olaf Kraak

Voor het eerst zijn er in heel Nederland geestelijk verzorgers beschikbaar die met thuiswonende ouderen en ernstig zieken praten over zingeving en levensvragen. Het afgelopen jaar hebben zij 12.000 gesprekken gevoerd met zo’n 3000 mensen.

De beroepsvereniging VGVZ verwacht dat er meer mensen moeten worden opgeleid om aan de toenemende vraag thuis te kunnen voldoen. Voor de hulp thuis moeten geestelijk verzorgers lid zijn van de VGVZ. Het afgelopen jaar heeft zij bij haar 1000 leden, 200 nieuwe kunnen inschrijven, meldt Karin Seijdell, medewerker van de VGVZ en geestelijk verzorger in Eindhoven.

Traditioneel werken deze hulpverleners voornamelijk in zorginstellingen, het leger en bij justitie. De geestelijk verzorger aan huis is een betrekkelijk nieuwe tak, in opkomst door ontkerkelijking: de dominee en de pastoor zijn voor niet-kerkleden buiten beeld. Ook wonen mensen langer thuis en worden ze met ouder worden vaak meer geconfronteerd met levensvragen.

Vorig jaar stelde minister Hugo de Jonge (CDA, VWS) tegen de veertig miljoen beschikbaar voor de geestelijk verzorger aan huis. Sindsdien houdt het ministerie bij hoeveel mensen worden bereikt door de Centra voor Levensvragen in het land, die bereikbaar zijn per telefoon en via de website.

Van 40 naar 240 

In Eindhoven en omstreken komen geestelijk verzorgers al een jaar of tien aan huis. Geestelijk verzorger Seijdell meldt dat de vraag enorm is gegroeid. In 2018 sprak het team met 40 mensen, vorig jaar waren dat er 240. De 31 geestelijk verzorgers zien vooral oudere senioren en ernstig zieken die kampen met gevoelens van eenzaamheid en zinloosheid.

Oplossingen hebben de geestelijk verzorgers niet. “Wij hebben de twijfelachtige eer gespecialiseerd te zijn in onoplosbare problemen”, zegt Seijdell. Wel ziet ze na een aantal gesprekken – in Eindhoven maximaal acht – dat mensen soms in beweging komen en een cursus gaan doen, of vrijwilligerswerk. En vaak lucht het op over hun verdriet te kunnen spreken.

De geestelijk verzorger moet er in haar optiek voor zorgen dat mensen ‘existentieel’ niet meer eenzaam zijn, door hun gevoelens te delen met een gesprekspartner die luistert, en niet oordeelt of rapporteert. Voor het kabinet is het bestrijden van eenzaamheid een belangrijke reden de geestelijke verzorging te subsidiëren. Ook de discussie over voltooid leven speelt een rol: onder een verlangen naar de dood zitten, zegt Seijdell, vaak zingevingsvragen.

Seijdell is dominee, en daarmee is zij in haar team van 31 mensen een van de weinigen. De meeste van haar collega’s hebben een katholieke of humanistische achtergrond. Ze verwacht op termijn een tekort aan geestelijk verzorgers van alle overtuigingen.

Lees ook: 

Harm Siebesma is er voor als je het even niet meer weet

De 23 geestelijk verzorgers van ’s Heeren Loo creëren een vrijplaats voor vertrouwelijke gesprekken met hun verstandelijk beperkte cliënten. In een onlangs verschenen boekje beschrijven verzorgers en bewoners hun ervaringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden