Verkiezingen VS

De evangelicals zien in Trumps succes de hand van God

President Donald Trump met biddende aanhangers op een bijeenkomst van Evangelicals for Trump, een coalitie die zich inzet voor zijn herverkiezing.Beeld Reuters

President Trump heeft in deze onzekere tijden één houvast: zijn evangelicale achterban. Die kan hem zijn herverkiezing bezorgen. Trump strijdt voor ons tegen nakend onheil, klinkt het in Mississippi.

 Het is een beetje feest bij WYAB, een commerciële radiozender in de Amerikaanse staat Mississippi. Er is een journalist uit het linkse Nederland te gast, en die stelt in de uitzending kritische vragen over president Trump. Presentator Kim ­Wade geniet er zichtbaar van.

Hoezo is onze president een problematische figuur? “Hij is compleet ge­focust op wat hij moet doen: Amerika weer great maken”, zegt Wade, terwijl hij voorover leunt op zijn oude bureaustoel. “Het probleem is: hij wordt omgeven door slangen. Door mensen die hij niet kan vertrouwen. En toch blijft hij winnen. Voor mij bewijst dat: God is aan het werk. Je ziet Zijn vingerafdrukken overal in Trumps Witte Huis. En wat doen jullie, zijn tegenstanders? Constant miepen over wat hij niet goed doet. Het is allemaal zo triest.”

Fijn dat hij het eens met een journalist kan bespreken, zegt Wade, die op de conservatief-christelijke zender het middagprogramma presenteert. Er bellen weleens mensen die het met hem oneens zijn, ‘maar die zijn hartstikke koekoek’.

Klaar om Trump een tweede termijn te bezorgen

WYAB was altijd al op de hand van de Republikeinse partij en sinds Trump het land bestuurt, bespreken presentatoren hier dagelijks het nieuws vanuit Trumps perspectief. Verslaggevers heeft WYAB niet, de programma’s draaien op opinie. Ieder kwartier is er een reclameblokje, waarin lokale autoverkopers hun occasions aanprijzen. En dan weer terug naar Wade.

Het werkt: conservatieve talkradiostations als deze zijn er door het hele land en ze draaien goed. Zeker sinds Trump en zeker in conservatief-chris­telijke staten als Mississippi.

Dat de president hier scoort bij de vele conservatieve witte protestanten is geen verrassing. Van de zogenoemde evangelicals die in 2016 naar de stembus gingen, koos ruim 80 procent voor Trump. Ze wilden vooral géén Hillary Clinton en prezen Trump onder meer vanwege zijn anti-abortusbeleid. Maar dat was vier jaar geleden. De volgende verkiezingen komen rap dichterbij: het duurt nog een klein halfjaar tot Amerika naar de stembus gaat. Intussen zijn de peilingen opvallend stabiel. De tientallen miljoenen evangelicals, volgens onderzoeksbureau Pew een derde van de Republikeinse kiezers, staan klaar om Trump een tweede termijn te ­be­zorgen.

“Jullie doen alsof dat raar is”, zegt Wade. “Terwijl er niemand is die zó aan alle kanten is doorgelicht. We weten ­alles van hem, Trump leeft al decennialang in de spotlights. Jij en ik hebben veel meer lijken in onze kast.”

Het Trump-enthousiasme is uitgegroeid tot iets veel groters. Ja, Trump stelt conservatieve rechters aan en steunt anti-abortusgroepen, maar hij heeft nog een rol: het verdedigen van wat goed en heilig is. Tegen de linkse krachten die zouden samenspannen om Amerika te veranderen.

Vrijheden onder vuur

“Ik houd al een paar jaar mijn hart vast”, zegt activist Don Hartness van de populistische christelijke Tea Party-beweging, een half uur rijden verderop. “Er staat in ons land nu zoveel op het spel. Fundamentele Amerikaanse vrijheden liggen onder vuur.”

Dat onheil komt volgens hem in meerdere gedaanten en sinds een paar jaar leek het Hartness allemaal tegelijk te komen. Goddeloze progressieve krachten zouden het voorzien hebben op alles wat Amerika goed maakt: ­gezin, geloof, arbeidsethos. Hartness: “Homo’s moeten niet alleen kunnen trouwen, je moet homo-emancipatie ook tóéjuichen. Doe je dat niet, dan word je gezien als achterlijk en gevaarlijk. Als je als christelijke bakker liever geen taart bakt voor een homokoppel: zelfde verhaal.” Je ziet het ook op televisie, zegt hij. “Als je gelooft in God, ben je een stereotype: dom en bekrompen. Natuurlijk zijn wij christenen ­achterdochtig over liberals.”

Hier in Mississippi valt het allemaal nog mee, zegt Hartness. “Hier zijn we nog vrij conservatief, maar er zijn plekken in het land waar je, als je zegt dat je christen bent, met de nek wordt aangekeken. Of je wordt gepest, op je werk of op school.” Het is een aanval op het hart van Amerika, vindt hij. “Wij christenen dragen de moraal.”

Hartness staat niet alleen met zijn ­zorgen, blijkt op een Tea Party-bijeenkomst. Hier in een zaaltje in het ­gemeentehuis van Yazoo City spreekt vanavond een senator van Mississippi’s staatsparlement, Chris McDaniel. Meer dan ooit moeten we onze vrijheden ­bewaken, houdt hij zijn gehoor voor. Niet in de laatste plaats de godsdienstvrijheid. McDaniel: “Liberals willen dat je betaalt voor hun hobby’s en hun abortussen. Als je protesteert, wat ­gebeurt er dan? Juist. Dan zeggen ze dat jij zit te stoken.”

Geen taart voor homohuwelijk

Een vrouw in het publiek heeft het over de bekende rechtszaak tegen patissier Jack Phillips uit Colorado. “Hij kon geen taart bakken voor een homobruiloft”, weet ze. “Omdat hij gewetens­bezwaren had. Phillips is aangeklaagd, en de zaak ging tot aan het Hooggerechtshof.” En daar biedt Trump een helpende hand. “Hij benoemt conser­vatieve rechters en die geven de mensen nu hun rechten terug.”

Angst over moreel verval is niet nieuw. Evangelicale voormannen somberen al decennia dat Amerika de weg kwijt is. Het grote verschil is wat Hartness betreft dat die afbraakcampagne nu nog lijkt te slagen ook. “Veel Amerikanen weten niet meer wat een normaal gezin is of wie God is.”

Of er inderdaad op grote schaal tegenstand is tegen christenen, is lastig te verifiëren. Amerika seculariseert, maar er is niets dat op toenemende discriminatie wijst. Wel is duidelijk dat veel witte evangelicals het zo ervaren. Onderzoeksbureau Public Religion Research Institute peilde drie jaar geleden al dat zo’n 57 procent van de witte evangeli­cals ‘veel discriminatie tegen christenen’ ziet. Ze zagen zichzelf als een groter doelwit dan Amerikaanse moslims.

Duidelijk is dat er sinds een aantal jaren inderdaad veel verandert, vooral op het gebied van zeden. Het homohuwelijk, de acceptatie van transgenders: de schrikbeelden van menige conservatieve christen worden waarheid. Hartness: “Het zou mij niet verbazen als we hier uiteindelijk christenvervolging krijgen”. Of dat niet wat vergezocht is? Hij schudt zijn hoofd. “Je ziet welke kant het op gaat.”

Trump neemt woorden als christenvervolging niet in de mond, maar hij heeft het met enige regelmaat over het beschermen en in ere herstellen van godsdienstvrijheid. Hij laat zich regelmatig fotograferen met biddende pastors en zegt rond Kerst graag nadruk­kelijk ‘Merry Christmas’, fijne Kerst. En dus niet: fijne feestdagen.

Het gezegende kamp

Een klein gebaar misschien, maar voor Trump-christenen lijkt de boodschap helder: met Trump in het Witte Huis hoort de godvrezende conservatief er helemaal bij, net als de aloude Amerikaanse vrijheden die hij hoog heeft zitten. Trump mag dan het grootste deel van zijn leven een liberal zijn geweest, nu is hij overgelopen. Van het goddeloze naar het gezegende kamp.

Hoe zit het dan met de persoon ­Donald Trump? Is het niet paradoxaal dat uitgerekend zo een grofgebekte ­womanizer als hij Amerika weer op het rechte godvruchtige pad moet brengen?

Terug in de studio van WYAB rolt presentator Kim Wade met zijn ogen als hem diezelfde vraag wordt voor­gelegd. “Je kan er niet omheen dat de president al zijn hele leven onder een vergrootglas leeft”, zegt Wade. “En je moet toegeven: hij is pretty clean. Als

ze in jouw of mijn leven zouden peuren, zouden ze ook van alles vinden.” Heb je gezien hoe al die pastors voor hem bidden, vraagt hij. “Er is daar echt iets aan de hand. Dat jullie dat niet zien! Onvoorstelbaar.”

Podcast: wat drijft de Trump-christen?

Dit artikel vloeit voort uit de verhalende podcastserie ‘God’s President’ van Robin de Wever. In de serie van EO en NPO Radio 1 duikt hij in Mississippi in de belevingswereld van christelijke Trump-stemmers, zoals presentator Kim Wade en activist Don Hartness. Alle vijf afleveringen van God’s President staan online.

Lees ook:

Schrikken voor Trump: Christianity Today heeft het met hem gehad

Niet alle conservatieve christenen blijven president Trump steunen. Een paar maanden geleden zegde het kleine maar gezaghebbende tijdschrift Christianity Today het vertrouwen in de president op. 

Trump geeft christenen wat ze willen

De Amerikaanse biblebelt kreeg in 2018 waar hij al decennia op hoopte: een opperrechter die abortus kan verbieden. Met dank aan Donald Trump. Zijn christelijke fans noemen hem al de meest pro-christelijke president in decennia.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden