null Beeld
Beeld

ColumnWelmoed Vlieger

De cultuur van de boze witte man belemmert ons in de strijd tegen christenvervolging

Daar zetten ze een doelwit neer, en dan ­gebruikten ze de kerk voor hun schietoefeningen.’ Aram Romair Kiaa, priester van het dorp Batnaya in Irak, wijst in de Nieuwsuur-reportage naar de gehavende plek bij het ­altaar. Overal in zijn kerk zijn sporen van jihadistisch geweld te vinden, een uiterst treurige aanblik. Paus Franciscus was afgelopen dagen op bezoek in Irak om christenen een hart onder de riem te steken en om hen, tegen alle dreiging in, te bewegen om niet op de vlucht te slaan. Maar of het gaat helpen…

De christelijke bevolking in Irak heeft zwaar te lijden gehad onder geweld en onderdrukking van onder andere Islamitische Staat. Dertig jaar geleden woonden er nog anderhalf miljoen christenen. Tegenwoordig zijn dat er rond de 175.000, slechts 0,4 procent van de bevolking. Nog altijd worden ze bedreigd, hun lot blijft ­onzeker. En dat geldt in toenemende mate voor christenen wereldwijd.

Afgelopen januari publiceerde Open Doors de nieuwste ranglijst-christenvervolging. Al jaren toont de ranglijst een toename van vervolging en geweld, maar het gaat nu wel erg hard. Ging het in 2019 nog om 260 miljoen vervolgden, in 2020 is dat getal opgelopen naar 340 miljoen. Ik vraag mij dan toch af: waarom is dit bijna geen nieuws, waarom is er zo weinig aandacht voor?

‘De vervolging wordt intenser, gruwelijker’, zei Open Doors-directeur Maarten Dees. En dat is ook terug te zien in de ranglijst. In de vijftig landen in de index worden ten minste 309 miljoen christenen geconfronteerd met hoge of extreme ­niveaus van vervolging – denk aan moord, marteling, ontvoering en gedwongen bekering en ­huwelijk. Met name in ­Nigeria is de situatie enorm verslechterd en worden christenen extreem hard getroffen door het geweld van Boko Haram en het daaraan gelieerde Iswap.

Wie zijn wij om te oordelen?

Waarom is er zo weinig protest? Ik sluit niet uit dat een spoor van identiteitsdenken een rol speelt. Het Westen voelt ongemak om aan de bel te trekken. Christendom en het Westen zijn hecht met elkaar verbonden. Er is het verleden van kolonialisme, we profiteren van de internationale economische handelsrelaties, er is de vervolging van Joodse medeburgers geweest, tot in de uiterste graad. Kortom, wie zijn wij om te oordelen: we behoren tot de cultuur van de boze witte man.

Zo delen we expliciet of impliciet de wereld in hokjes in, en ... maken onszelf monddood. Alsof wit verkeerd is, alsof man op achterstand zet, alsof christen veroordeelt tot zwijgen over moord, doodslag en uitbanning. Niet het geslacht, de historische achtergrond, het welvaartsniveau, maar gerechtigheid is waar het om zou moeten gaan.

Wie met dat oog kijkt, ziet christenen die overtuigend als eersten de strijd aanbonden met slavernij, die voor godsdienstvrijheid streden, juist ook voor opponenten. Maar ziet ook christenen die het voor geloofsgenoten opnamen. De vervolgden zullen er vaak naar grijpen, naar de woorden van Christus en Paulus: we zijn meer dan overwinnaars, ook in verdrukking. Ook dit: alles werkt mee ten goede, voor wie Christus liefhebben. We keren bovendien de linkerwang toe. Maar dat leidt niet tot het zwijgend ondergaan van onrecht.

True peace is not merely the absence of tension; it is the ­presence of justice.’ Martin Luther King wist waarover hij sprak.

Welmoed Vlieger (1976) studeerde wijsbegeerte en wetenschap van godsdienst en levensbeschouwing aan de Universiteit van Amsterdam. Lees haar columns hier terug.

Lees ook:

‘Met het bezoek van de paus is een nieuwe tijd aangebroken’

Van de ongeveer 50.000 inwoners die Qaraqosh ooit telde, zijn er nog zo’n 23.000 over. De rest is gevlucht, vermoord. Priester Ammar besloot in 2017 dat hij in Qaraqosh wilde blijven.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden