In de schaduw van de minaret

De bloedbaden in Sri Lanka op Paaszondag voelen aan als een wraakneming voor Christchurch

Pakistaanse activisten in Lahore herdenken de slachtoffers van de aanslagen in Christchurch. Beeld AP

Het was een mooi huldebetoon in de Pakistaanse stad Jhang. Duizenden moslims hadden zich in traditioneel wit gehuld. Samen vormden ze, vanuit de lucht gezien, een afbeelding van de Al-Noormoskee in de stad Christchurch in Nieuw-Zeeland. 

Drones maakten foto’s, ook van de tekst ‘Islam is Vrede’. Al-Jazeera plaatste ze op zijn website. Er klonken gevoelvolle woorden. Maar er werd ook veel niet gezegd. Want in de moslimwereld regeert keizer Taboe met ijzeren vuist.

De indrukwekkende herdenking vond plaats vier weken na de massamoorden in twee moskeeën in Christchurch en negen dagen voor de bloedbaden in Sri Lanka van Paaszondag. In Christchurch kwamen vijftig mensen om, onder wie negen van Pakistaanse komaf. De Australische moordenaar was overtuigd van de uitzonderlijke deugden van het blanke ras, volgens hem bedreigd met de ondergang. Het spiegelbeeld: moslim­extremisten denken dat het voortbestaan van hun uitzonderlijke religie niet afhangt van God, maar van hun geweldplegingen.

Pijnpunt

Een van de sprekers prees de premier van Nieuw-Zeeland. Ze zou ‘de wonden hebben verzacht’ en moslims het vertrouwen hebben geschonken dat ze veilig waren in Nieuw-Zeeland. Wat de vraag oproept hoe veilig moslims zijn in Pakistan zelf en elders in de moslimwereld. Om het eventjes niet te hebben over aanhangers van andere religies.

Het was een pijnpunt dat in Jhang niet aan de orde kwam. En evenmin bij Al-Jazeera, dat op zijn website bij het bericht over Jhang wel een beschouwing zette over islamofobie, maar weinig zei over voedingsbodems voor dat verschijnsel. Zou terreur ermee te maken kunnen hebben? Hoeveel aanslagen zijn er de afgelopen jaren in Pakistan gepleegd op godshuizen? De terroristen beperken zich niet tot aanhangers van een ander geloof. Ook ‘onzuivere moslims’, zoals soefi’s, Ahmadi’s en sjiieten zijn mikpunt. Het aantal slachtoffers loopt in de tienduizenden.

Het zou fantastisch zijn geweest wanneer de sprekers in Jhang ook aandacht hadden besteed aan de vele honderden slachtoffers van terreur in Europa, waarbij ook moslims zijn omgekomen, zoals in Nice op 14 juli 2016, toen een Tunesiër op de zeeboulevard van die stad mensen die naar vuurwerk keken met zijn vrachtwagen verpletterde.

'Dubbel denken’

Herdenken is net als politiek een kunst van het haalbare. Misschien kon het echt niet, maar verdienden de driehonderd Egyptische moskeegangers die in 2017 in de Sinaï werden vermoord ook geen Pakistaanse ceremonie? Of hadden ze dat recht verbeurd omdat ze soefi’s waren? Of omdat hun moordenaars geen blanke racisten waren maar medemoslims?

Beschuldig de organisatoren van de ceremonie in Jhang ook weer niet te gauw van hypocrisie en ‘dubbel denken’. De bittere waarheid: als ze die andere gruwelen op identieke wijze zouden herdenken als Christchurch, dan zouden ze snel zelf het lijdend voorwerp van herdenkingen zijn, door toedoen van de Taliban, IS, Al-Qaida, een doe-het-zelf terreurbende of een boze eenling.

De huidige godsdienstoorlog is een vraatzuchtige kannibaal. De bloedbaden in Sri Lanka op Paaszondag voelen aan als een wraakneming voor Christchurch, zelfs als mocht blijken dat ze aanvankelijk niet zo waren bedoeld en al veel eerder waren voorbereid. Overvragen is fout, maar toch, met de hoed in de hand: wat zou het geweldig zijn als diezelfde Pakistanen opnieuw bijeen zouden komen, nu om een van die getroffen hotels of kerken in beeld te brengen. Het zit er niet in.

Lees ook: 

Christchurch rouwt om de slachtoffers: dit is niet Nieuw-Zeeland

Daags na de aanslag op twee moskeeën rouwde Nieuw-Zeeland om de slachtoffers. Bij geïmproviseerde monumenten door de hele stad brandden kaarsen en legden meelevende inwoners en nabestaanden van de slachtoffers bloemen neer. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden