Reportage Interreligieuze viering

Christenen en moslims samen in de moskee:‘We moeten elkaar leren kennen’

Op de interreligieuze viering van christenen en moslims in de Grote Moskee in Ede. Beeld Koen Verheijden

Christenen en moslims kwamen gisteren bij elkaar in de Turkse moskee in Ede. ‘Natuurlijk zijn er verschillen, maar we kunnen beter kijken wat ons verbindt.’

De viering van christenen en moslims in de Turkse moskee in Ede moet nog beginnen, bij het buffet schenkt Hakan Baykus bekertjes thee in. Maar niemand komt erop af; een vrouw legt hem uit dat kerkgangers niet voor maar na de dienst koffie drinken, of thee. “Waarom, thee is toch lekker?”, reageert Baykus verwonderd.

Achterin de zaal doet dominee Jan-Peter Prenger van de oecumenische gemeenschap Emmaus zijn witte toga om, met een groene sjaal. De imam, Zühdü Elveren, is er nog niet. Hij leidt boven in de gebedsruimte het middaggebed, zijn stem is door de luidsprekers ook in de benedenzaal te horen.

Tegen tweeën komt ook hij de zaal binnen, in een witte jas met borduursels en een hoofddeksel. Een paar jaar geleden heeft de imam al in de Emmauskerk gesproken, nu ‘hebben we wat meer uitgepakt’ en is er een viering in de moskee, waarin dominee en imam beiden preken, over hetzelfde thema: Abraham of Ibrahim.

Rijen en ronde tafels

De christelijke bezoekers zitten bijna allemaal op de in rijen klaargezette stoelen. Daar achter staan ronde tafels, eromheen zitten vooral islamitische vrouwen, mannen en kleine kinderen. Oudere kinderen spelen in hun eigen zaal, de Ottomaanse kamer, die met een glaswand is afgescheiden van het hoofdgedeelte.

Achterin klinkt applaus als de voorzitter van de moskee, Hüseijin Durmus, heeft gezegd dat dit soort bijeenkomsten nodig zijn, “omdat we allemaal leven op dezelfde aarde”. De handen gaan ook op elkaar voor Erna Hulstein, lid van de werkgroep pluriformiteit van de Raad van Kerken in Ede. Ze heeft kritiek gekregen op dit initiatief uit behoudende christelijke hoek. “Iedereen weet dat er verschillen zijn”, zegt ze in de moskee. “Maar in plaats van daar vanuit te gaan, kunnen we beter kijken wat ons bindt”.

Wat de dominee betreft: heel veel. Zoals Abraham op reis ging, zo maakt ieder mens een reis door het leven, zegt hij, iedereen verandert, iedereen maakt mooie en moeilijke dingen mee. Dat geldt voor autochtone Edenaren net zo goed als voor mensen die uit Turkije naar Nederland zijn gekomen. Hij roept op niet te oordelen over elkaar: “Het ene is niet beter dan het andere.”

Er is muziek, bij de deur eten twee jongetjes hun aardappelspies, in de vensterbank zit een tiener op zijn telefoon, een moeder kamt een nieuwe staart in het lange haar van haar dochter.

Het echte geloof

Dan neemt de imam de stoel op het podium. Hij reciteert eerst een aantal koranverzen. De preek die daarop volgt zou in het Turks zijn, de vertaling was al klaar. De imam is vijf jaar in Nederland en vertrekt over negen maanden weer naar Turkije. Maar op het laatste moment besloot hij zijn verhaal toch maar in het Nederlands voor te lezen.

De imam blijft dichtbij de tekst van de Koran, hij leest zogenoemde soera’s met het verhaal van Ibrahim voor, inclusief een aantal passages waarin afkeurend over de liefde tussen mannen wordt gesproken. Ook wordt de islam benoemd als ‘het echte geloof’. En Abraham was “noch jood, noch christen, maar moslim.”

Het zijn teksten waarbij de aandachtig luisterende christenen elkaar eens even aankijken. “Dat is niet mijn woord, maar het zijn citaten uit de Koran”, zegt de imam na de viering. Maar daar had de islamitische voorganger het volgens schrijver Daniel van den Bos niet bij hoeven laten: “Hij had er ook zélf iets over kunnen zeggen. Het is jammer dat hij hierdoor verschillen zo benadrukte.”

Murat Mataraci heeft dat niet zo gemerkt, voor Turkse bezoekers heeft de imam niks bijzonders gezegd. De vrachtwagenmonteur werkt in Barneveld, met christenen, en hij heeft nog nooit problemen met ze gehad. “Het is goed om hier in de moskee ook met christelijke mensen te zijn”, zegt hij. Maar dát is Van den Bos zeker met hem eens: “We moeten elkaar leren kennen. Dit is een eerste stap.”

Lees ook:

Weg vrij voor bouw Turkse moskee in Ede

De Turkse moskee is in 2016 in gebruik genomen. Daar ging een jarenlange discussie aan vooraf, tot aan de Raad van State aan toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden