AnalyseEngagement

Christelijk Nederland staat in actiestand, ook de behoudende flank. Waarom nu?

Een dienst in de Haagse Bethelkapel in 2018, tijdens het kerkasiel van de familie Tamrazyan.  Beeld Inge van Mill
Een dienst in de Haagse Bethelkapel in 2018, tijdens het kerkasiel van de familie Tamrazyan.Beeld Inge van Mill

Behoudende christenen worden politiek bewuster en hun voorgangers voeren samen met collega’s uit vrijzinniger hoek actie voor vluchtelingenkinderen en voor vergroening. Waarom komt die samenwerking nu van de grond?

Christelijk Nederland staat in de ­actiestand. Christenen moeten groener gaan leven, vinden de initiatiefnemers van het manifest ‘Het groene normaal’. En bijna negenhonderd voorgangers plaatsten hun hand­tekening onder een petitie waarin ze de politiek manen haast te maken met een betere opvang van vluchtelingenkinderen op de Griekse eilanden. Als het niet in Griekenland kan, dan maar hier, is hun boodschap.

Twee dingen vallen op aan de ­acties. Ze zijn beide begonnen in de meer behoudende hoek van de kerk en ze zijn zeer oecumenisch van aard. In de lijst van ondertekenaars van de handtekeningenactie voor de vluchtelingenkinderen ontvouwt zich vrijwel het hele kerkelijke landschap. De reformatorische dominees ontbreken grotendeels, maar verder doet iedereen mee: doopsgezind, PKN, katholiek, gereformeerd-vrijgemaakt, christelijk-gereformeerd en evangelisch; de coalitie overstijgt de kerkmuren.

Pioniers doen aan bewustwording

Traditiegetrouw is de maatschappelijke betrokkenheid op de rechterflank van de kerken minder groot dan op de linkerflank. Los van abortus en euthanasie, want het protest daartegen is er juist in de behoudender kerken. In de orthodoxie heeft lang de gedachte geheerst dat het in het geloof niet zozeer gaat om een betere wereld, maar om de persoonlijke relatie tussen God en mens. De extreemste variant daarvan waren de evangelische en pinksterkerken, waarin gelovigen werd gemaand niet te gaan stemmen.

Dat idee is rap aan het veranderen. Hoe dat kan? Allereerst doordat álle kerken en christenen met dezelfde problemen te maken krijgen. Leggen we zonnepanelen op de kerk, drinken we biologische melk, doen we ham op de broodjes? Dat zijn vragen die ook in kerken spelen. Ook het migratievraagstuk dient zich aan: de vluchtelingenkampen in Griekenland zijn dichtbij. En het vluchtelingengezin van studente Hayarpi Tamrazyan, voor wie een marathon­kerkdienst van drie maanden werd gehouden, was in Katwijk lid van de ­gereformeerd-vrijgemaakte kerk.

Pioniers uit eigen kring spelen in die bewustwording een grote rol. De ­vorig jaar overleden Martine Vonk bracht de groene boodschap aan de kerken, Rikko Voorberg trekt de aandacht met zijn inzet voor vluchtelingen, Jan Huijgen leidt mensen rond op zijn duurzame boerderij. Zij hameren op de boodschap dat ook christenen hun steentje ­moeten bijdragen.

ChristenUnie als belangrijke factor

Een belangrijke factor is ook de ChristenUnie, een politiek verband van christenen uit behoudende en meer evangelische kerken. Meer dan CDA’ers, vertellen hun voormannen en -vrouwen in de krant, op televisie en op Facebook hoe zij hun politieke handelen verbinden met een persoonlijke relatie met God. Door ­dezelfde geloofstaal te spreken, ­fungeren ze als voorbeeld voor met name jonge christenen uit behoudende hoek. Daar komt bij dat de ChristenUnie nu voor de tweede keer deel uitmaakt van een kabinet. Dat maakt dat het meer zin heeft ze voor een politiek doel te benaderen.

Die ‘christelijke stem’ wordt nu vertolkt door een brede coalitie van christenen, vertegenwoordigd in de negenhonderd voorgangers die de petitie voor hulp aan vluchtelingen­kinderen hebben ondertekend. Kerkmuren vallen bij zo’n actie weg. Dat spoort met ontwikkelingen in de behoudende kerken.

De Nederlands-gereformeerden stapten in 1967 uit de vrijgemaakte kerk, maar zij gaan naar verwachting in 2023 weer samen. Op plaatselijk niveau werken beide kerkgenootschappen samen met christelijk-­gereformeerden. Jonge generaties zijn opgegroeid op de EO-jongerendagen, een plek waar niet de kerkelijke achtergrond, maar het gemeenschappelijk geloof telt. Dat werkt door in hun houding tegenover ­andere kerkgenootschappen.

De gezamenlijke inzet voor vluchtelingenkinderen en duurzaamheid laat tenslotte ook zien dat de tolerantie van de vrijzinnige kant is toegenomen. Nu er steeds minder mensen naar de kerk gaan, trekken ze met sociale acties liever op met orthodoxen dan dat ze zich tegen hen afzetten.

Lees ook:

Voorgangers manen de regering haast te maken met hulp aan kinderen op Lesbos

Nederland moet haast maken met de opvang van kinderen in vluchtelingenkampen op het Griekse Lesbos. Als dat niet in Griekenland zelf blijkt te kunnen, dan zou het kabinet hulp in Nederland moeten regelen.

‘Christenen moeten duurzamer gaan leven’

Christelijke organisaties, waaronder de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie, roepen mede-christenen op groener en socialer te gaan leven. Want bij te veel van zijn geloofsgenoten ontbreekt het nog aan duurzaam gedrag, vindt initiatiefnemer Alfred Slomp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden