In de schaduw van de minaret

Bendes dwingen Britse medegevangenen zich te bekeren

Een nep-bomgordel die een van de aanslagplegers op de London Bridge in 2017 droeg. Beeld EPA

Ze hebben oprecht geprobeerd een sober rapport te schrijven, de wetenschappers die op verzoek van het Britse ministerie van justitie onderzoek deden naar bendevorming in extra-beveiligde gevangenissen. Het is niet gelukt. 

Ook dorre formuleringen kunnen opwindend zijn, als de inhoud het is. De conclusies zijn spijkerhard. In die extra beveiligde gevangenissen heerst een bende-tirannie, die gevangenen en personeel in een ijzeren greep houdt. De onderzoekers spraken met 83 gedetineerden en 73 leden van de staf. De drie onderzochte strafinstellingen, niet bij name genoemd, zijn gevaarlijke rimboes met parallelle schaduw-directies van Arabische criminelen, vaak terroristen.

Het rapport begint geruststellend: de situatie zou minder erg zijn dan in Amerika. Maar, zo blijkt uit het vervolg, niet in alle opzichten. Want in Amerika zijn de gevangenisbendes van diverse signatuur, vaak etnisch of raciaal. In de Britse top-gevangenissen hebben extreme moslims het monopolie. Het rapport beschrijft de structuur van de bendes. Er is een duidelijke hiërarchie. Bovenaan Arabisch sprekende gedetineerden. Daaronder afdelingshoofden. Voor hoge functies is een veroordeling wegens terrorisme een aanbeveling. De leiders zijn beleefd tegen het personeel en besteden het vuile werk uit aan de lagere rangen. ‘Handhavers’ dwingen naleving van sharia-voorschriften af. Deels gelden die ook voor niet-moslims. Zo is het verboden naakt te douchen, onderbroek verplicht. Ook ham bakken is taboe. Dat bepaalt dus niet de directie maar de bende.

Vechtjassen met een straatverleden

Het voetvolk vormen niet-Arabische bekeerlingen. Vaak zijn dat jongeren die pas in de gevangenis moslim zijn geworden. Bendeleden sluiten eerst vriendschap met ‘veelbelovende’ nieuwkomers, doorgaans vechtjassen met een rauw straatverleden. Later begint de bekeringsarbeid. Weigert de noviet moslim te worden dan strooit de bende roddels rond als zou hij een politieverklikker zijn. Ook krijgt hij slaag.

Maar vaak is zulke dwang onnodig want veel nieuwkomers sluiten zich graag aan bij de bende en betalen zonder gemopper de prijs: bekering tot een religie waarvan ze geen snars begrijpen. Ze kunnen hun criminele leventje voortzetten in de bajes. Ze krijgen toegang tot contrabande, zoals telefoons en drugs en mogen ‘belasting’ innen bij medegevangenen. Ook het voetvolk kent zijn eigen kastenstelsel. Zwart is hekkensluiter. Breken met de islam is gevaarlijk. Een gevangene vertelt dat uittreding pas mogelijk is wanneer iemand naar een gewone, niet extra-beveiligde gevangenis verhuist, omdat daar minder bendevorming is. Deze gedetineerde hunkert ernaar weer ‘zichzelf te kunnen zijn’, zegt hij.

Volgens een andere veroordeelde lopen afvalligen ook bij overplaatsing naar een andere extra beveiligde gevangenis gevaar: “Ze weten dat broeders hen daar opwachten om hen neer te steken”. De bendes in de verschillende strafhuizen geven elkaar informatie door, ook over renegaten, vandaar.

Dat bendevorming in extra beveiligde inrichtingen meer voorkomt dan in gewone gevangenissen heeft twee redenen: het grote aantal door de wol geverfde criminelen en de lange straffen. Er is genoeg tijd, verstand en bruutheid voorhanden om zo’n systeem op poten te zetten. Hoe vroom de leiding echt is, valt te bezien. Mogelijk gebruiken ze religie enkel als machtsmiddel. De wanhoop van gevangenispersoneel kun je samenvatten in twee woorden: onkunde en onmacht. Op zulke toestanden zijn ze niet voorbereid.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Lees ook: 

Aan alle moslim-ouders met homo-angst: denk eerst nog eens aan Alan Turing

De Britse wiskundige Alan Turing was bijna 42, toen hij in juni 1954 aan cyanidevergiftiging overleed. Groot-Brittannië had een superheld uit de Tweede Wereldoorlog de dood in gejaagd.

Een echte bekeerling?

Het christendom is geen religie van vrede. Dat schreef een functionaris van de Britse immigratiedienst aan een bekeerde Iraniër, wiens asielaanvraag hij afwees.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden