Organist

Amsterdamse toporganist Jos van der Kooy verkast naar Rotterdam

Organist Jos van der Kooy. Beeld Jan van Zoest

Toporganist Jos van der Kooy maakt een zeer verrassende overstap: in januari verruilt hij de Amsterdamse Westerkerk voor de Rotterdamse Arminiuskerk. 

Alsof er een sterspeler van Ajax ineens overstapt naar Feyenoord: organist Jos van der Kooy verruilt in januari het orgel van de Amsterdamse Westerkerk voor dat van de Rotterdamse Arminius. In orgelland is dat een transfer van jewelste.

Van der Kooy (67) geldt als een van de grootste organisten van het land. Hij was bijna veertig jaar de vaste organist van de Westerkerk, die deel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland. “Dat zo’n groot organist als Van der Kooy zich bij ons meldde, is natuurlijk fantastisch”, zegt Tjaard Barnard, een van de twee predikanten van de remonstrantse Arminiuskerk in Rotterdam. “De liturgische traditie van de Westerkerk – een eenvoudige liturgie, zonder toeters en bellen, maar van hoge kwaliteit – lijkt op die van ons. Van der Kooy kan ons helpen om de kerk hier in Rotterdam verder op de kaart te zetten. Als een huis waar niet alleen een goede preek, maar ook mooie muziek klinkt.”

Van der Kooy vertrekt niet uit Amsterdam omdat hij daar graag weg wilde, vertelt de organist. “De Westerkerk is deel van de Protestantse Kerk Amsterdam (PKA). Ik ben in dienst bij de PKA, en die voert een verjongingsbeleid. Mijn contract loopt volgend jaar september af. De Westerkerk zelf wil mij graag houden, maar de PKA denkt daar dus anders over.” Gisterochtend werd Van der Kooys aanstaande vertrek aan de Amsterdamse kerkgangers meegedeeld. Die reageerden daar volgens de organist ‘met onbegrip’ op.

In de rij staan

Behalve in de Westerkerk was Van der Kooy van 1990 tot eind 2017 ook stadsorganist in Haarlem. En naast zijn werk als kerkorganist doceert hij aan het Koninklijk Conservatorium. Hij is vermaard om zijn grote improvisatiekunsten en wordt geroemd om zijn inzet voor eigentijdse muziek.

Organisten zullen in de rij staan om Van der Kooy te kunnen opvolgen. De Westerkerk is voor organisten een topplek. In de jaren tachtig en negentig werd de kerk steeds populairder onder Amsterdamse kerkgangers. Daar speelde predikant Nico ter Linden – die van 1977 tot 1995 verbonden was aan de kerk – een belangrijke rol in. Ter Linden haalde Van der Kooy in 1981 naar Amsterdam. In die jaren werd het grote zeventiende-eeuwse Duyschot-orgel compleet herbouwd. Van der Kooy was een groot aanjager van die herbouw. Beroemd onderdeel van het instrument zijn de door Gerard de Lairesse beschilderde orgelluiken.

De Arminiuskerk in Rotterdam huisvest met zo’n zeshonderd leden de grootste remonstrantse gemeente van het land. In heel Nederland zijn er ongeveer vijfduizend remonstranten. “Voor onze gemeente is muziek heel belangrijk”, zegt Barnard. “Het is een klassieke, vrijzinnige gemeente. Ondogmatisch, we halen onze inspiratie uit meerdere bronnen. Naast de Bijbel, zijn dat de kunsten, maar zeker ook de muziek. Het is geweldig dat Van der Kooy daar een rol in kan gaan spelen.”

Lees ook:

Orgelluiken Westerkerk voor het eerst in 300 jaar goed te zien

Niet veel mensen zullen het weten, de Westerkerk in Amsterdam herbergt twee schilderijen die per stuk groter zijn dan ‘de Nachtwacht’. Alleen bevinden ze zich op een opmerkelijke plek, namelijk op twaalf meter hoogte aan het front van het kerkorgel. Hier beschilderde de zeventiende-eeuwse schilder Gerard de Lairesse, tijdgenoot van Rembrandt, twee luiken vol met bijbelse taferelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden