Overzicht Bladen

Alleen wederkerigheid maakt in een relatie twee mensen rijk

Het is zo’n uitdrukking die langskomt en zonder dat je erbij nadenkt weer uit het zicht verdwijnt. In AdRem, remonstrants maandblad, komt schrijfster, filosoof en essayist

Désanne van Brederode aan het woord over ‘waardigheid ‘. Haar roman ‘Wonderlamp’ werd  zaterdag nog lovend in Trouw besproken. “Waar meten we menselijke waardigheid aan af?”, vraag Van Brederode zich hardop af. “Alleen aan hard werken en succesvol zijn? Ik droom wel eens van een omkering. Je kunt waardigheid ook afmeten aan warmte, oprechtheid, onbevangenheid.”

Volgens Van Brederode maakt alleen wederkerigheid in een relatie twee mensen rijk. Zij ondervond dat in haar werk met Syrische activisten. “Mijn hulp zou vermoeiend zijn als ik een boekhouding zou bijhouden. Dat is gewoon vriendschap.” Van Brederode introduceert in dit verband nog een mooi, nieuw begrip. “Ik had niet gedacht dat ik ver-syrischt zou zijn. Door ervaringen, waarin mijn vertrouwde leven aan het wankelen werd gebracht, is dit zintuig voor spontaniteit in wat zich aandient en uitbundigheid in vriendschap wakker geworden. Je rolt ergens in en dan kan je niet meer terug.”

In het interview laveert Désanne van Brederode mooi tussen religieuze ervaringen en niet-religieuze ervaringen. “Ik heb geleerd, en dat is mijn verlossing, dat het in het leven gaat om mee te kunnen lijden met een ander – en om een ander met jou mee te laten lijden. Kunnen meevoelen met elkaar. En humor verbindt daarbij, het voorkomt dat je verhardt, maar glimpen blijft zien van menselijkheid.”

In het christelijke opinieblad De Nieuwe Koers legt muzikant en christen Rikkert Zuiderveld, die ­samen met zijn vrouw Elly na vijftig jaar zingen bezig is met zijn afscheidstournee, zijn leven naast dat van Mozes. “Ik ben niet goed in het leiden van het volk door de woestijn; het leiden van Bijbelstudies en een huisgemeente was geen succes. Het zit niet in mij om de staf te pakken.”

In tegenstelling tot Mozes is Zuiderveld geen liefhebber van conflicten, die vermijdt hij het liefst, maar hij laat niet alles ­zomaar passeren. In zijn gedichten voor Radio 1 en het Nederlands Dagblad, wil hij wel degelijk prikkelen. “Als er slordig wordt omgesprongen met feiten, als de liefde wordt kapotgemaakt en als ik nieuwe vormen van fascisme zie, kan ik heel pissig worden.”

De confrontatie met Mozes eindigt met het Beloofde Land, in het geval van Rikkert Zuiderveld is dat de hemel. Hij stelt zich voor dat na zijn dood Christus in het welkomstcomité zit en hem met liefde zal overspoelen. Of hij nog vragen heeft voor Hem? Niet echt . “Ik ga me daar toch geen grote bek opzetten, zeg. Van: ‘Heer, hoe zit dat nou met dat kindje dat onder de auto kwam?’ Nee, dat doe je niet, je krijgt een zicht door tijd en ruimte heen dat je nu niet kunt bevatten en wat misschien een antwoord geeft.”

Over Jezus gaat het ook in een gesprek met zanger en vertaler Jan Rot in Woord & Dienst, een positief-kritisch podium voor veelkleurig geloven. Rot trok in april van dit jaar door het land met zijn eigentijdse , Nederlandse versie van de Matthäus-Passion. 

“Halverwege het schrijfproces zocht ik naar ­Jezus. Hij zat in het verhaal, maar ik dacht: dit is niet de Jezus van mijn moeder, die zoveel vreugde uit Hem putte. Ik heb toen ‘Het is volbracht’ uit het evangelie van ­Johannes toegevoegd en het Avondmaal een warme tekst gegeven. In het Duits klinkt de tekst een beetje bars, maar in het Nederlands is dit het moment dat het ­publiek Jezus moet omarmen.”

De moeder van Jan Rot overleed toen ze 51 jaar oud was. ‘We weten haar geborgen in de vreugde van Onze Heer’ stond er bovenaan de rouwkaart. “Dat ze dat zou hebben kunnen denken in het moment dat ze omviel, dat is benijdenswaardig.”

 En een mooi voorbeeld van ­wederkerigheid.

Lees ook:

Désanne van Brederode schrijft oprecht en vol overgave over de onontkoombare liefde

Désanne van Brederode schrijft, in navolging van een van haar idolen Sylvia Plath, wat je zou kunnen noemen confessionele literatuur. Niet omdat ze zo gelovig is, wat ze zeker ook is, maar omdat ze confessies aan haar lezers doet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden