null

Manuscript

Aantekeningen van colleges van filosoof Hegel duiken op in bibliotheek van aartsbisdom München

Lodewijk Dros

“Alsof je een nieuw stuk van Beethoven vindt.” De Duitse filosofieprofessor Klaus Vieweg is lyrisch over de vondst van een manuscript in de bibliotheek van het aartsbisdom München. Daar lagen maar liefst vierduizend bladzijden vol aantekeningen die een student tussen 1816 en 1818 heeft gemaakt van de colleges van Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831).

De filosoof, die bevriend was met Goethe, is een van de twintig grootste denkers van de moderne filosofie en geldt ook als een van de moeilijkste.

Nieuw licht

De Duitse hoogleraar Vieweg werd op de stapel aantekeningen attent gemaakt door een lezer van zijn biografie Hegel: Der Philosoph der Freiheit (2020). Hij hoopt dat de vondst nieuw licht werpt op Hegels ideeën over bijvoorbeeld kunst en religie – Hegel was ook theoloog.

De opgedoken collegenotities komen uit de periode waarin Hegel zijn filosofie aan het ontwikkelen was. De uitkomst daarvan is bekend, nu kan Hegel gevolgd worden in de weg ernaartoe. In een interview met The Guardian zegt Vieweg: “Hier legde hij het fundament van zijn theorieën. Het is werk in uitvoering.”

Waarschijnlijk helpt de vondst om het vrij ondoorgrondelijke denken van Hegel iets begrijpelijker te maken. Vieweg is verder nog niet erg mededeelzaam over wat hij precies heeft aangetroffen. Eerst gaat hij er een boek van maken.

Lees ook:

Het professorenproza van Hegel is wél mooi

Hij heeft de reputatie ondoorgrondelijk te schrijven, maar wie Hegel goed leest, ziet taal met een prachtige melodie, zegt vertaler Willem Visser.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden