Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zuster Wendy Beckett (1930-2018) was een ontwapenende verschijning

Religie en Filosofie

Rob Velthuis

Zuster Wendy Beckett in 1996. © ANP Kippa
P.S.

De Vliegende Non ging haar in de jaren zestig voor, een televisiekomedie berustend op fictie. De kunstminnende non was realiteit. Zuster Wendy leefde als kluizenaar, had een vrijzinnige kijk op de wereld en groeide in de jaren negentig als kunstcriticus uit tot ster op de Britse en Amerikaanse televisie.

Wendy Beckett combineerde kennis en heldere uitleg met ongepolijstheid en spontaniteit. Ze sliste door haar konijnentanden, waarvan ze zei dat die te groot waren om haar mond te kunnen sluiten. "Ik was een extreem onaantrekkelijk kind." En dan was er die uilenbril op haar gelaat, waarvan de bleekheid werd geaccentueerd door haar nonnenkap.

Lees verder na de advertentie
's Nachts stond ze om één uur op en bad zeven uur per dag op een dieet van koffie, melk en crackers

In de gelikte televisiewereld was ze een ontwapenende verschijning. De magie van haar programma's lag in het moment dat ze voor het eerst werd geconfronteerd met de originele kunstwerken, waarvan ze in de afzondering van haar ermitage slechts de reproducties uit boeken of van ansichtkaarten had bestudeerd. Zonder script of autocue leverde ze onverbloemd haar commentaar.

Het was toeval dat Zuster Wendy als zestigplusser populair maakte. Ze vond zichzelf verre van avontuurlijk, wijdde haar leven aan God, meed daarvoor contact met anderen en zweeg liefst. Daarop was haar kluizenaarschap toegesneden, levend in een tweedehands caravan op het terrein van het karmelietenklooster in Norfolk.

Tegengestelde wereld

Haar alter ego van kunstliefhebber werd met succesvolle televisieseries en boeken een tegengestelde wereld ingetrokken. Ze trok voor de BBC de wereld over, kreeg luxe ontvangsten opgedrongen en werd geïnterviewd in grote talkshows. Haar collega-nonnen, zo bezwoer ze, hadden medelijden met haar. Behalve misschien toen ze op audiëntie ging bij paus Johannes Paulus II, die haar prees voor de wijze waarop ze de kerk positief in beeld bracht.

Wendy Beckett werd in Johannesburg geboren en bleek een zwak en teruggetrokken kind, dat niets liever deed dan lezen. Ze verhuisde naar Edinburgh, waar ze als zestienjarige het klooster in ging. De kloosterorde zond haar naar de Oxford-universiteit, waar ze met vlag en wimpel afstudeerde in de Engelse literatuur.

Terug in Zuid-Afrika gaf ze bijna twee decennia les, tot ze zich na epileptische aanvallen in Norfolk terugtrok als kluizenaar. 's Nachts stond ze om één uur op en bad zeven uur per dag op een dieet van koffie, melk en crackers. Om zes uur kroop ze in bed. Om het klooster financieel te steunen, vertaalde ze middeleeuws Latijn, tot ze een hartaanval kreeg.

Eenmaal hersteld begon ze spirituele meditaties over hedendaagse kunst te schrijven, haar passie. Ze raakte bevriend met kookboekschrijfster Delia Smith, die Zuster Wendy's werk gepubliceerd kreeg in de Catholic Herald en haar meetroonde naar galerieën.

Sister Wendy's Grand Tour trok miljoenen te­le­vi­sie­kij­kers

En dan dat toeval in 1991, in Zuster Wendy's woorden 'het fatale moment'. In een galerie becommentarieerde ze luid een schilderij, waarna een video-opname daarvan bij de BBC terechtkwam. Series documentaires volgden, over galerieën, over nationale musea ('Sister Wendy's Odyssey'), en vervolgens de internationale 'Sister Wendy's Grand Tour', die miljoenen televisiekijkers trok.

Postcoïtaal zelfportret

Haar optredens leidden tot verbazing, bewondering en ook kritiek. Hoe kon een non lyrisch praten over de 'naakte mannelijke glorie' op Michelangelo's 'De schepping van Adam' en het 'zachte en donzige schaamhaar' loven op een postcoïtaal zelfportret van Sir Stanley Spencer met Patricia Preece?

Toen de Australische feministe Germaine Greer het idee ridiculiseerde van de maagdelijke non die seksualiteit in kunst besprak, verwees Zuster Wendy naar schrijfster Jane Austen, die romantische fictie schreef maar nooit getrouwd was. En waarom mocht zij als non niet spreken over dingen die haar God had geschapen?

Het succes gaf haar een dubbel gevoel. Ze hield van alle 'prachtige lieve mensen' die haar bedankten voor de wijze waarop ze voor hen kunst toegankelijk maakte. Maar "niets is vernederender dan op televisie zijn", verklaarde ze in The New York Times. "Je maakt jezelf zo belachelijk."

Wendy Beckett werd op 25 februari 1930 geboren in Johannesburg en overleed op 26 december 2018 in Quidenham, Norfolk.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift

Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl

Deel dit artikel

's Nachts stond ze om één uur op en bad zeven uur per dag op een dieet van koffie, melk en crackers

Sister Wendy's Grand Tour trok miljoenen te­le­vi­sie­kij­kers