Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verzet tegen de olieboerenislam

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Avondgebed bij de Grote Moskee in Mekka tijdens de jaarlijkse hadj. De Tunesische predikers vinden de kosten die de Saudiërs berekenen voor Mekkagangers belachelijk hoog. © afp
Minaret

Ingeklemd tussen het grote Libië en Algerije lijkt Tunesië op een kabouter. Maar onderschat het nooit. Toen het nog Carthago heette vloerde het bijna Rome. Acht jaar geleden ontketende het een kettingreactie van revoluties in de Arabische wereld.

De andere opstandige landen faalden hopeloos, terwijl Tunesië zelf wel een balans kan opmaken die voorzichtig positief uitvalt, hoewel ook daar een paradijs op aarde uitbleef. En nu ontplooien opnieuw Tunesiërs een ferm initiatief, deze keer tegen 's werelds wonderlijkste koninkrijk, Saudi-Arabië. De vakbond van Tunesische imams doet een oproep de jaarlijkse hadj, de pelgrimage naar Mekka, te boycotten. De mannen Gods krenken daarmee de Saudische woestijnvorsten diep, want de hadj is hun meest dierbare statussymbool en ook een gulle melkkoe. De Tunesische regering keurt de campagne af.

Lees verder na de advertentie
Thuis stelen, omkopen of zelf steekpenningen pakken en dan alles goedmaken met een vrome wasbeurt in Mekka

De predikers vinden de kosten die de Saudiërs berekenen voor Mekkagangers belachelijk hoog. Ze vrezen dat veel geld bestemd is voor bommen tegen Jemen. De hadj als financiering voor een oorlog, nog wel tegen een moslimland, dat kan niet volgens de imams. Ze wijzen verder op de armoede in Tunesië en willen ook toeristische reizen naar het buitenland tegengaan zodat rijkaards hun geld vaker gaan uitgeven in eigen land.

Bitterheid

Ze bespotten hun regering, die een delegatie naar Saudi-Arabië stuurde om met de hoed in de hand 200 dollar af te pingelen van het pelgrimstarief. Nederige bedelarij terwijl er een noodalternatief is voor de hadj. Want voor een spirituele ervaring kunnen boycotters ook terecht in Tunesië zelf, in Kairouan. Als oudste door moslims gestichte stad in Noord-Afrika is dat eveneens een pelgrimsoord, zij het doodarm met gevaarlijke bouwvallen, veel werkloosheid en suïcide. Het heeft een financiële injectie harder nodig dan het verwende Mekka en Medina.

De bitterheid is groot. Je vindt op internet zelfs een vergelijking tussen de pelgrimages van corrupte Tunesische geldwolven en de 'aflaten' waarmee middeleeuwse christenen hun zonden tegen betaling konden afwassen, tot ergernis van Luther. Thuis stelen, omkopen of zelf steekpenningen pakken en dan alles goedmaken met een vrome wasbeurt in Mekka.

Foute oorlog

Op sociale media woedt een theologisch debat. Mag je hadj en politiek vermengen? De Koran stelt de hadj toch verplicht? De Tunesische imams weten wel raad met dat argument. Want de Koran verplicht gelovigen niet om elk jaar naar Mekka te reizen, eenmaal in je leven geldt als genoeg. 2018 mag je best overslaan en een pelgrimage die een foute oorlog dient verliest haar waarde.

Financiële zorgen hoeven de Saudiërs zich niet te maken. Er zijn wereldwijd veel meer moslims die de hadj willen verrichten dan Saudi-Arabië kan verwerken. Het land moet elk jaar miljoenen gelovigen teleurstellen. Enige duizenden of zelfs tienduizenden boycotters zullen Saudi-Arabië geen pijn doen in de portemonnee. Het land verdient trouwens aan de olie stukken meer dan aan de hadj.

Maar psychologisch is de klap wel raak. Trots als een pauw voert de Saudische koning de eretitel 'hoeder van de twee heiligdommen', Mekka en Medina. Extra pijnlijk is dat die Tunesische predikers geen kwaadsprekende 'ketterse' sjiieten zijn van wie je alles kunt verwachten, maar orthodoxe soennieten. De bommen op Jemenitische sjiieten zijn, denken zij, niet bedoeld voor de verdediging van het 'ware' soennitische geloof maar van de olieboerenislam. En die zijn ze beu.

In de rubriek Minaret bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Deel dit artikel

Thuis stelen, omkopen of zelf steekpenningen pakken en dan alles goedmaken met een vrome wasbeurt in Mekka