Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Van het ziekenhuis tot de cel: de Bijbelvereniging wil iedereen bereiken - en niet zonder succes

Religie en Filosofie

Petra Modderkolk

Henk Kamminga van de Bijbelvereniging controleert of er nog een bijbel ligt in een hotel in Hoofddorp. © Werry Crone

De Bijbelvereniging verspreidt al jaren gratis bijbels. In de afgelopen jaren nam die verspreiding een enorme vlucht. Hoe kan dat?

Iedereen die weleens in een hotel overnacht weet: grote kans dat er op het nachtkastje of verstopt in een laatje dat ene boek ligt. Die bijbels worden daar neergelegd door de Bijbelvereniging. Maar het woord van God ligt tegenwoordig niet meer alleen op hotelkamers. Overal waar je kunt overnachten wil de Bijbelvereniging mensen bereiken. Of dat nu een ziekenhuis, een cel of een nachtopvang is. En bepaald niet zonder succes. In een paar jaar tijd steeg het aantal afgenomen bijbels enorm: van ongeveer 12.000 in 2014 naar 108.000 in 2017, een record.

Lees verder na de advertentie
Niemand heeft er iets aan als we ophouden te bestaan

Jaap van Middendorp, bureaumanager van de Bijbelvereniging

Jaap van Middendorp, bureaumanager van de Bijbelvereniging, verklaart de toegenomen belangstelling voor de gratis bijbels door een forse uitbreiding van de collectie. Zo’n vier jaar geleden leek de markt verzadigd voor de viertalige hotelbijbel, de enige die de vereniging destijds verspreidde. Af en toe meldden zich wel nieuwe hotels, maar de uitdaging was weg. Het nieuwe bestuur stond voor de keuze het voort te laten kabbelen of eindelijk iets te doen met de vraag naar andere talen. Van Middendorp: “Wij zijn zelf christen en weten hoe waardevol de Bijbel is. Niemand heeft er iets aan als we ophouden te bestaan.”

Zeventig talen

De vereniging informeerde bij gevangenissen en ziekenhuizen aan welke bijbels zij behoefte hebben. Het resultaat: bijbels in zeventig talen, verschillende vertalingen, kinderbijbels en zelfs een bijbelstrip. Ook de uitgave in gewoon Nederlands in broekzakformaat doet het goed. Om beginners niet af te schrikken verspreidt de vereniging overwegend het Nieuwe Testament en kiest ze voor aantrekkelijke uitgaven.

De nieuwe koers bereikte ook Simone Visser, geestelijk verzorger in het St. Anthonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Zo’n vier jaar geleden belde de Bijbelvereniging met het nieuwe aanbod. Nu bestelt ze jaarlijks ongeveer veertig tot zestig bijbels, ook een aantal in andere talen zoals Koerdisch en Swahili. Vooral patiënten die wat langer in het ziekenhuis liggen zijn er blij mee.

Visser legt de bijbels neer in de kapel, op kantoor en ze draagt er altijd één in haar tas. “Als ik merk dat een patiënt geen bijbel heeft en daar wel prijs op stelt, vraag ik of ik er een mag geven.”

Marktplaats

Negatieve reacties krijgt ze zelden, meestal weet ze in te schatten wie er geen behoefte aan heeft. Ze vindt het fijn dat patiënten er niets voor hoeven te geven. “Ik leg uit dat de bijbel van de Bijbelvereniging komt en dat we er jaarlijks een collecte voor houden.”

De Bijbelvereniging heeft er niet altijd zicht op wat er met de bijbels gebeurt. Van Middendorp: “Als je ze neerlegt met daarop ‘gratis voor geïnteresseerden’, dan neem je voor lief dat mensen er een meenemen voor ‘de heb’. Of zelfs tien stuks inslaan en die op marktplaats verkopen. Natuurlijk hebben we overwogen of dit conflicteert met onze doelstellingen. Als ik een bestelling krijg waar ik een vreemd gevoel bij heb, vraag ik mensen altijd of ze hem niet zelf kunnen kopen. We willen niet de concurrent van de boekhandel zijn.”

Het Nederlands Bijbelgenootschap, dat zich bezighoudt met het vertalen en verspreiden van de Bijbel en tevens uitgever is van verschillende christelijke boeken, is actiever geworden in het maken van bijbels die makkelijk te verspreiden zijn, zoals kleine, handzame en aantrekkelijk vormgegeven boekjes. Sinds enkele jaren ziet het genootschap een afname in het aantal verkochte gedrukte bijbels en een toename in de digitale verspreiding, vertelt uitgever Stefan van Dijk. Hij meent dat het genootschap weliswaar een missionaire doelstelling heeft, maar dat het niet altijd zinvol is om bijbels gratis weg te geven. “Gratis krijgen leidt niet altijd tot lezen. En om een beleving te hebben moet je investeren. Daarom mag je best iets voor het boek te vragen.”

Om beginners niet af te schrikken verspreidt de vereniging overwegend het Nieuwe Testament en kiest ze voor aantrekkelijke uitgaven

De Bijbelvereniging draait volledig op donaties. Door de investeringen in nieuwe producten was er vorig jaar een tekort van 80.000 euro. Toch hoeft de vereniging zich geen zorgen te maken, zegt Van Middendorp. “We hebben twee jaar geïnvesteerd, dus nu kunnen we het rustiger aan doen en de donaties nemen nog steeds toe. De kleine Nieuwe Testamentjes kosten 1,50 euro. Maar sommige bijzondere talen kosten wel 30 euro per stuk.” Wel wijst Van Middendorp afnemers op de mogelijkheid in de kerk een collecte te houden.

Gideons

Het idee van bijbelverspreiding komt voort uit een evangelisatiegedachte en ontstond in Amerika toen in 1899 de Internationale Gideons werden opgericht. Op een hotelkamer komen jaarlijks honderden mensen, als we daar een bijbel leggen, wordt deze door veel ogen gezien, was de gedachte. De Internationale Gideons, waar de Bijbelvereniging uit voort is gekomen, schat dat een hotelbijbel in potentie 2300 mensen kan bereiken in zijn gemiddelde levensduur van zes jaar.

Of een toegenomen evangelisatiedrang een rol speelt bij de afzet van gratis bijbels is lastig te zeggen. Van Dijk van het Bijbelgenootschap: “Minder mensen zijn bekend met de Bijbel dus het kan dat christenen hun kans zien.” Voor geestelijk verzorger Visser is evangelisatie geen motief. Ze merkt dat patiënten troost en bemoediging vinden in de Bijbel. “Voor mij is de Bijbel een bron van hoop. Ik vind dit een mooie manier om mensen iets van waarde te geven.”

Lees ook:

Refo's vragen zich af: verdient de Bijbel een update?

Hoe lang houden bevindelijk gereformeerden nog vast aan hun bijbel in archaïsch Nederlands? Orthodoxe protestanten vinden het lastiger om de zeventiende-eeuwse Statenvertaling te begrijpen.

'De Bijbel is een mooi verhaal, net als de Ilias'

Van anti-religieus activisme is de Brits-Amerikaanse filosoof Philip Kitcher niet gediend. Toch denkt hij dat religie gaat verdwijnen."Waarschijnlijk voegen we de Bijbel uiteindelijk bij meesterwerken als King Lear en de grote Russische romans."

Deel dit artikel

Niemand heeft er iets aan als we ophouden te bestaan

Jaap van Middendorp, bureaumanager van de Bijbelvereniging

Om beginners niet af te schrikken verspreidt de vereniging overwegend het Nieuwe Testament en kiest ze voor aantrekkelijke uitgaven