Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Uit de kast komen als christen vond ik moeilijker dan als homo

Religie en Filosofie

Stephan Sanders

cc © Martien ter Veen

Stephan Sanders is gelovig geworden en doet daar verslag van. Vandaag: hoe het voor Sanders moeilijker was om als christen dan als homo uit de kast te komen.

Hoe gaat dat, (weer) gelovig worden op latere leeftijd? Veertig jaar woestijn, zegt het bijbelse beeld, veertig jaar deed ik niet aan God, en was mijn overtuiging die van het Niets. Er is niets, er was niets en er moet ook niets zijn.

Lees verder na de advertentie

Ik merkte het armoedige van dat antwoord vooral op tijdens reizen, bijvoorbeeld in een moslimland waar de lokalen nieuwsgierig vroegen: "En jij? Moslim, christen?" Daar stond ik dan met mijn creditcard, mijn bevoorrechte positie en mijn mond vol goedverzorgde tanden. "Ik ben niks." Dat is wel heel armzalig voor iemand die zich kennelijk buitenlandse reizen kan permitteren. Het niets als atheïstische zendingsboodschap.

Flitsbekeringen

Het mooist en trouwens ook het kleurrijkst om te vertellen is over flitsbekeringen. Saulus van Tarsus, toen nog de vervolger van de eerste christenen, die instemde met de steniging van Stefanus, de vroeg christelijke diaken aan wie ik mijn naam dank; Saulus die op weg naar Damascus een visioen kreeg waarin Christus hem opriep zich te bekeren. Het verhaal wil dat Saulus toen Paulus werd, de belangrijkste steunapostel van de christelijke kerk. Boem. In één keer. Dat is pas storytelling.

Mocht ik er nog bij horen als ik, stel, stel, volkomen hypothetisch, mijzelf gelovig ging noemen?

Bij mij ging alles in slowmotion. Heel langzaam, jaar na jaar, stond ik me zelf iets meer toe. God zeggen. Bidden (stiekem, alleen thuis). Bij vrienden zo eens informeren naar de diepten van hun niet-geloof. Mocht ik er nog bij horen als ik, stel, stel, volkomen hypothetisch, mijzelf gelovig ging noemen?

Verwondering

Toen ik met deze reeks begon in de krant, stond er aanvankelijk bij dat ik een coming-out beleefde als gelovige. Dat kan niet eeuwig doorgaan, dus werd het proefgeloven gewoon geloven, en is de nieuwigheid er voor de buitenstaanders wel van af. Niet voor mij, trouwens. De verwondering over de christelijke leer en haar verschillende tradities wil maar niet ophouden.

We hebben het nu over het Griekse begrip apokálypsis, dat letterlijk 'onthulling' betekent en zoveel wil zeggen als 'de openbaring van verborgen dingen door God'. In mijn geval was er geen sprake van een spektakelstuk. Als er al een doek werd weggetrokken die het geheim onthulde, nam dat jaren in beslag. Het nieuwsgierige publiek hield het op een goed moment voor gezien en was allang weer vertrokken, toen de onthulling eindelijk zijn beslag kreeg.

Ik blijf me verwonderen over de christelijke leer en haar verschillende tradities

Dit aanzwellende weten, en ook het verzet daartegen, ken ik uit een eerdere levensperiode. Ik realiseerde het me nog eens toen ik de sympathieke film 'Love, Simon' zag, van regisseur Greg Berlanti. Middelbare scholier, zoon uit een liberaal denkend, niet-gelovig middenklassegezin wordt aanhoudend bezocht door fantasieën en visioenen van homoseksuele aard. Hij heeft aardige ruimdenkende vrienden, zelfs zijn vader die flauwe grapjes maakt over homo's is de eerste om zijn zoon serieus te nemen. Maar de zoon wil geen getuigenis doen. Hetero's hoeven dat toch ook niet? Je ziet hoe het geheim voor hem steeds groter wordt, het is belastend materiaal, dat hij tegen zichzelf verzamelt. Ook zonder directe, maatschappelijke afkeuring zien we hier een ellenlange worstelpartij. De homoseksuele jongeman wil 'gewoon' blijven, niet apart komen te staan. Hij wil vooral niet plotseling als een ander worden gezien: een geheel verbeterde versie van zijn oude Zelf.

Biseksualiteit

Dit weifelen en deinzen herinner ik me als puber, zo tussen mijn dertiende en zeventiende. Veel praten over biseksualiteit. Zoenen met meisjes, ook al om mezelf gerust te stellen. Lieve ouders, aardige vrienden, niemand die er zo verlegen mee was als ikzelf. Tot op een gegeven moment het woord toch valt, uit jouw eigen mond. Je hoort het jezelf zeggen: 'Ik ben homo', en dat is niet een enorme opluchting, het is ook een teleurstelling, omdat het hele geheime gedachtensysteem, dat je er jarenlang op na hebt gehouden, zo plompverloren wordt geaccepteerd, en ook onmiddellijk iets triviaals krijgt.

'Als jij maar gelukkig wordt, jongen, daar gaat het om.'

Er gebeurt iets nieuws, maar tegelijkertijd loopt ook acuut een luchtballon leeg, die je zelf kogelrond had geblazen. Sta je daar, na al het voorwerk dat je had verricht, met een verfrommeld stukje rubber in de hand.

Stel ik nu de bekering of zelfs de openbaring gelijk aan de homoseksuele coming-out? Niet één op één, al was het maar omdat ik de christelijke bekentenis veel ingewikkelder vond dan de homoseksuele. Bij die eerste draai waren er nog net geen vrienden die in huilen uitbarsten, maar onbegrip en verholen afkeuring was er toch wel.

Stephan Sanders © Jean-Pierre Jans

Bovendien heb ik iets geleerd. Ooit dacht ik: dan maak je je bekend als homo, en dan is het klaar. Eindpunt. Maar nu ik me heb gewend tot het christendom, in mijn geval het katholicisme, wordt mij met de dag duidelijker dat er geen eindpunt is. Je bent niet af of klaar, niet als homo, niet als gelovige, er is een begin gemaakt, dat nu moet worden geleefd. Je bent het niet op afroep; je probeert christen te worden.

Stephan Sanders doet voor Trouw verslag van zijn vorderingen om als gelovige door het leven te gaan.

Lees hier alle eerdere afleveringen in deze serie.

Lees verder: Met die seksuele vrijheid valt het nogal tegen

 'We zijn zó trots op onze tolerantie, dat we voortdurend over seks moeten praten.'

Ik gun de katholieken net zo'n worsteling

Anne-Marie van Briemen, predikant te Boskoop over haar coming-out als lesbische dominee.

Deel dit artikel

Mocht ik er nog bij horen als ik, stel, stel, volkomen hypothetisch, mijzelf gelovig ging noemen?

Ik blijf me verwonderen over de christelijke leer en haar verschillende tradities