Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stand-up filosofe Laura van Dolron: Liever kwetsbaar dan cynisch

Home

Harriët Salm

Laura van Dolron © Jörgen Caris

Als de échte wereld één groot toneelspel wordt, gebaseerd op nepfeiten, laat dan op het toneel de waarheid klinken, stelt stand-up filosofe Laura van Dolron (40). ‘Misschien moeten we gewoon droge feiten gaan voorlezen.’ Zaterdag presenteert zij haar nieuwe boek ‘Wij’.

Lees verder na de advertentie

Theatermakers gebruiken bijna allemaal de echte wereld als startpunt voor hun werk, ziet de Rotterdamse ‘stand-up filosofe’ Laura van Dolron (40). Ze vergroten de realiteit uit, maken een parodie, worden er cynisch over. Zo houden ze ons een spiegel voor. En dat werkte tot voor kort. Maar nu niet meer, vindt zij.

Haar toneelspel moet bijdragen aan een betere wereld.

Er is een omkering gaande: de wereld buiten het toneel met zijn nepfeiten en zijn tweetende Amerikaanse president is één groot toneelspel aan het worden, zegt de theatermaakster. “Wat ik mij afvraag: wat betekent dit voor het theater? Hardop denkend is mijn antwoord: op het toneel moeten we maar de feiten gaan geven, desnoods maar een potje gaan staan huilen.”

Het mag duidelijk zijn: zij is zowel een moralist als een idealist. Er mag best gelachen worden in haar theater, maar er moet ook een boodschap in een voorstelling zitten. Haar toneelspel moet bijdragen aan een betere wereld. Cynisme, daar houdt ze niet van, zegt ze. “Kwetsbaarheid, dat raakt mij veel meer.” En dus probeert zij zich in haar solotheatervoorstellingen in kleinere zalen van Nederland en België zelf kwetsbaar op te stellen.

Menen wat je zegt

Tijdens een interview op het luidruchtige balkon van Starbucks boven de stationshal van Amsterdam CS, spreekt Van Dolron vol gloed over wat haar beweegt. Zelf koos de hoogzwangere spraakwaterval - over zes weken verwacht ze haar tweede dochter - de plek vanwege de lekkere sojamelk in de koffie.

Als politici als Trump en Wilders spotten met de rechtsstaat, dan wil ik niet meer spotten over hen.

In het post fact tijdperk wil zij op het toneel menen wat ze zegt, legt zij uit. “Als politici als Trump en Wilders spotten met de rechtsstaat, dan wil ik niet meer spotten over hen. Ik wil er wat anders tegen inbrengen, in mijn voorstelling ‘Liefhebben’ is dat liefde, en in mijn boek ‘Wij’ een eerlijk en kritisch zelfonderzoek naar wie we zijn.”

De nacht dat Donald Trump werd gekozen, was Van Dolron op een verkiezingsavond in de Amsterdamse Schouwburg met allemaal andere kunstenaars, vertelt ze. “Het feest was uitverkocht, er hing een jolige sfeer, met Trumpmaskers en popcorn en grappige liedjes. Bijna niemand dacht dat Trump zou winnen. Daar overviel mij een naar gevoel. Dit is niet gepast, dacht ik. Hij gaat winnen en dan zitten wij morgenochtend met onze Trumpmaskers op. Terwijl dat echt niet grappig is.”

Wat er ontbreekt

Van Dolron wordt op allerlei bijeenkomsten geregeld gevraagd om ter plekke een reflectie te bedenken en voor te lezen. Stand-up filosofie, noemt zij dat. Ook op deze avond in de Schouwburg was dat het geval. “Het werd een strenge speech.”

Als je wat teweeg wilt brengen als performer, moet je andere middelen zoeken.

Ze richt zich altijd op wat er ontbreekt, zegt ze. “Wat hier miste was de ernst van de zaak. De dreiging, de onveiligheid die ik weldegelijk zelf voel na de verkiezing van Trump. Tegenover deze huidige tijd, met zijn nepfeiten en zijn populisten, moet je iets anders neerzetten dan comedy of ironie, heb ik daar gezegd. Als je wat teweeg wilt brengen als performer, moet je andere middelen zoeken. Misschien is dat een brok in de keel, echte emotie.”

Brief Rutte

Een voorbeeld. “Neem die brief van premier Rutte aan alle Nederlanders waarin hij het over ‘normaal’ doen heeft. En over dat wij in een ‘gaaf land’ wonen. Als hij dat nu echt meende, dán kun je een parodie maken, dan werkt het. Maar hij meent er niks van, hij wil gewoon de PVV-stemmer naar de mond praten in die brief, volgens mij. Vreselijk.”

Dan zie je lieve linkse mensen in de zaal spreken met Jan met de pet, vol begrip. En dan zeggen ze achteraf: blurgh wat een vreselijke man.

Daar kun je grappen over maken, zeker, vervolgt zij. “Wij kunnen veel politici belachelijk maken, maar dan speel je hun spelletje dus mee. Zij maken zichzelf belachelijk, wij zetten daar een vergrootglas op, en dan worden politici daar weer boos over waardoor het allemaal echt helemaal nergens meer over gaat.”

Hoe dan om te gaan met bijvoorbeeld die brief, die zij als ‘nepbrief’ kwalificeert? “Vertel erover en geef aan dat je er boos en verdrietig van wordt. Op dit moment mis ik geen illusoire werelden, die zijn er genoeg. Iedereen lijkt verslaafd aan tv-series en aan politici die voor het theatrale effect gaan.”

Denk overigens niet dat haar kritiek op onechtheid alleen politici ter rechterzijde treft, al geeft zij aan niet bepaald positief tegenover hun denkbeelden te staan. Als stand-up filosofe is ze ook wel eens op linkse verkiezingsbijeenkomsten geweest. Wat haar opvalt: hun verhaal is op het podium vaak anders dan als ze er van afstappen. “Dan zie je lieve linkse mensen in de zaal spreken met Jan met de pet, vol begrip. En dan zeggen ze achteraf: blurgh wat een vreselijke man. Die dubbelheid, die wordt gevoeld. Ik denk dat die dubbelheid niet bij Wilders of Trump zit. Zij spreken wel klare taal.”

Altijd dezelfde

In Amerika, zegt de stand-up filosofe, zag ze het fout gaan bij Hillary Clinton. “Ik denk dat zij achter het podium veel interessanter zal zijn dan er op. Maar ik vermoed zeker dat ze er twee verschillende verhalen hield. Trump daarentegen is volgens mij altijd dezelfde. Je kunt hem nergens op pakken, what you see is what you get. Met parodie kom je bij hem niet ver. Even leuk, zoals in dat filmpje van Lubach dat over internet ging, maar dan is het gezegd.”

Je kunt Donald Trump nergens op pakken, what you see is what you get.

Linkse mensen moeten directer zijn, zegt ze. “Als zij denken: dat gezeik van die PVV-stemmers moet maar eens ophouden, zég dat dan ook. Er is bij linkse politici meer dedain voor Wilders dan ze laten zien. Jammer: toon het gewoon, dat doet hij toch ook?”

Ze verlangt soms naar een ongegeneerde intellectueel in de politiek. “Iemand die zegt: ja, ik gebruik een moeilijk woord en als je het niet begrijpt: zoek het dan maar even op. Ik denk soms: artsen mogen toch ook het woord defibrillator gebruiken? Dat zoek je toch ook even op. Het zou best kunnen dat zo’n intellectueel ineens aanslaat.”

Zo denkt ze door en dezelfde avond verwerkt ze haar voorthollende gedachten alweer in haar theatervoorstelling.

Wie is Laura Dolron?

Laura van Dolron (Rotterdam, 1976) treedt op als zichzelf. Geen toeters en bellen, gewoon haar zeven maanden zwangere buik onder een zwart sweatshirt en een zwarte broek. Kopje thee erbij. Ze noemt dat zelf: stand up filosofie. Zo houdt zij in theaters door het land een soort zelfgeschreven preek. Voor ‘Wij’ dient haar eerstgeboren dochter, inmiddels 2 jaar oud, als inspiratie. Evenals haar contact met een groep vluchtelingen afgelopen zomer.

© Jorgen Caris

Van Dolron studeerde af als regisseur aan de Toneelacademie Maastricht in 2002. Zij maakt tegenwoordig al haar voorstellingen zelf, voert ze meestal ook alleen op. Sinds 2015 is Laura van Dolron ook ‘action writer’. Op uiteenlopende bijeenkomsten, van het Theaterfestival tot een workshop voor de politie, reflecteert zij live op wat zij ziet.

Monoloog over ons

Zaterdag presenteert Laura van Dolron haar nieuwe boek ‘Wij’ in boekhandel Scheltema in Amsterdam. Het is de letterlijke tekst van haar jongste toneelvoorstelling met gelijkluidende naam. Van Dolron probeert daarin samen te vatten wie ‘wij’ zijn.

Wat zijn er voor algemeen geldende herkenbare dingen over ons te zeggen? Geen gemakkelijke vraag, ze heeft er een uur en twintig minuten voor nodig om enigszins tot een antwoord te komen. Of 120 bladzijden.

Letterlijke teksten uit ‘Wij.’

‘Ik ga proberen te zeggen wie Wij zijn. Niet wij hier in de zaal, maar ook daarbuiten. Daar wil ik algemeen geldende dingen over zeggen. Dat is stom natuurlijk. Bij alles wat ik zeg is er namelijk iemand in de zaal die denkt: zo ben ik helemaal niet. En nu is er iemand die denkt: ik denk nooit zo ben ik helemaal niet. Want zo zijn wij. Wij houden er niet van als iemand ons in een Wij wil stoppen. Wij willen daar uit. Ik denk dat iedereen vanavond dat wel een keer zal denken. En dat delen we dan weer.’

‘Het lijkt me moeilijk om je aan te passen in een land waarin iedereen een hekel heeft aan zichzelf en aan dat land, want als je je daaraan aanpast, dan heb je ook een hekel aan dat land, maar dat mag niet.’

‘Ik ken in elk geval één iemand die wil integreren, zij is echt heel enthousiast, over alles wat wij doen. Dat is mijn dochter van een jaar en negen maanden. Zij wil zo graag meedoen! Ik heb een la met pannen in de keuken. Laatst deed ik die open, had zij haar speelgoedpannetje erbij gezet. Topintegratie.’

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Haar toneelspel moet bijdragen aan een betere wereld.

Als politici als Trump en Wilders spotten met de rechtsstaat, dan wil ik niet meer spotten over hen.

Als je wat teweeg wilt brengen als performer, moet je andere middelen zoeken.

Dan zie je lieve linkse mensen in de zaal spreken met Jan met de pet, vol begrip. En dan zeggen ze achteraf: blurgh wat een vreselijke man.

Je kunt Donald Trump nergens op pakken, what you see is what you get.