Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Schokkende getuigenissen van misbruik door katholieke leiders in Pennsylvania in nieuw rapport

Religie en Filosofie

Leonie Breebaart

Eén van de geestelijken die het rapport verantwoordelijk houdt voor het doofpot-beleid is de huidige aartsbisschop van Washington, Donald Wuerl (77, hier op archiefbeeld uit 2012). Hij is de voormalige bisschop van Pittsburgh, Pennsylvania. © EPA

Een opzienbarend rapport laat zien hoe rooms-katholieke kerkleiders grootschalig misbruik door priesters in de staat Pennsylvania decennialang toedekten.

Een priester maakt een meisje zwanger, regelt een abortus en ontvangt van de bisschop een brief waarin die zijn medelijden kenbaar maakt – niet aan het meisje maar aan de priester die haar heeft misbruikt. “Dit is een hele moeilijk tijd in je leven,” schrijft de bisschop. “En ik begrijp dat je overstuur bent. Ik deel je verdriet.” 

Lees verder na de advertentie

Het is één van de getuigenissen in het rapport dat dinsdag in Amerika en ver daarbuiten voor grote beroering zorgde. Grootschalig onderzoek naar misbruik van katholieke geestelijken in de staat Pennsylvania brengt niet alleen aard en omvang van het misbruik in de kerk aan het licht – het rapport spreekt van duizenden slachtoffers - het maakt bovenal duidelijk hoe lang en hoe bewust kerkelijk leiders het misbruik hebben toegedekt en de daders hebben beschermd. 

De be­schul­di­gin­gen zijn ernstig en vaak schokkend. Zo schoven priesters in het bisdom Pittsburgh elkaar slachtoffers toe

Het zou daarbij gaan om zo’n driehonderd priesters. Het misbruik varieerde van betasten tot orale seks en vaginale verkrachting. Eén priester dwong een negenjarige jongen tot orale seks en spoelde diens mond daarna met wijwater. Een andere priester misbruikte een jong meisje dat in het ziekenhuis lag na een operatie aan haar amandelen.

Al 15 jaar schandalen

Sinds The Boston Globe in 2002 grootschalig misbruik in de Amerikaanse katholieke kerk aan de kaak stelde, wordt de kerk achtervolgd door misbruikschandalen. Vorige maand nog nam de 88-jarige Amerikaanse kardinaal Theodore McCarrick noodgedwongen ontslag wegens hardnekkige beschuldigingen van seksueel misbruik

Maar het rapport dat dinsdag naar buiten kwam en waaraan twee jaar werd gewerkt, is omvangrijker dan eerdere Amerikaanse onderzoeken. Op grond van tientallen getuigenverklaringen en zo’n vijfhonderdduizend pagina’s aan interne documenten van de kerk zelf, identificeert hoofdaanklager Josh Shapiro zo’n duizend misbruikslachtoffers – in werkelijkheid gaat het waarschijnlijk om duizenden slachtoffers, meest kinderen. 

Het onderzoek beslaat zeventig jaar en bestrijkt alle bisdommen van Pennsylvania, behalve Philadelphia and Altoona-Johnstown, waarnaar al eerder onderzoek was gedaan. De opdracht komt van een zogenoemde Grand Jury. Die bestaat uit zo’n twintig Amerikaanse burgers die opdracht kunnen geven om onderzoek te doen naar een mogelijk strafbaar feit. De jury kan verdachten onder ede laten ondervragen. Dat kan weer aanleiding zijn tot gerechtelijk onderzoek.

Van misbruik verdachte priesters die intern werden beschouwd als ‘risico’ werden beschermd om een schandaal te voorkomen

De beschuldigingen zijn ernstig en vaak schokkend. Zo schoven priesters in het bisdom Pittsburgh elkaar slachtoffers toe. Favoriete jongens kregen van hun priester halskettingen met een kruisje cadeau. Dit zou voor andere priesters een zichtbaar teken zijn geweest dat de jongens ervaring met misbruik hadden, wat hen tot een makkelijker prooi maakte.

Gedrogeerd en gemanipuleerd

Minstens zo ernstig als het misbruik zelf, is echter de conclusie dat de kerk aanranding en verkrachting consequent en bewust buiten zicht probeerde te houden. Slachtoffers geven te kennen te zijn gedrogeerd of anderszins gemanipuleerd. Van misbruik verdachte priesters die intern werden beschouwd als ‘risico’ werden beschermd om een schandaal te voorkomen. “Ik ben vijf jaar lang met beschuldigingen naar twee bisschoppen gestapt, maar ze negeerden me”, bevestigde priester James Faluszczak tegenover The New York Times

Ook het onderzoek zelf werd door kerkleiders bewust gedwarsboomd, zegt Josh Shapiro. Het gevolg is dat veel zaken verjaard zijn en de schuldigen niet meer voor de rechter kunnen verschijnen. Daarbij komt dat niet alle namen van de beschuldigde priesters openbaar gemaakt kunnen worden zonder hun burgerrechten schenden. Die restricties probeert Shapiro op te heffen. Uit het onder zijn supervisie opgestelde rapport spreekt onverholen verontwaardiging. “De kerk heeft het misbruik stelselmatig omschreven als een vorm van onschuldig stoeien of van ongepast gedrag,” aldus Shapiro. “ Dat was het niet. Het was kindermisbruik en verkrachting.”

Eén van de geestelijken die het rapport verantwoordelijk houdt voor dit doofpot-beleid is de huidige aartsbisschop van Washington, Donald Wuerl. Kardinaal Wuerl gaf eerder leiding aan het bisdom Pittsburgh.  

Lees ook:

Waarom treedt de paus niet harder op bij al die misbruikzaken?

Met het vertrek van de Amerikaanse aartsbisschop Theodore McCarrick, eind juli, bereikten de slepende schandalen in de rooms-katholieke kerk een voorlopig dieptepunt. Onze katholicisme-redacteur Stijn Fens zoekt antwoord op de vraag: Waarom grijpt de huidige paus Franciscus niet harder in?

Deel dit artikel

De be­schul­di­gin­gen zijn ernstig en vaak schokkend. Zo schoven priesters in het bisdom Pittsburgh elkaar slachtoffers toe

Van misbruik verdachte priesters die intern werden beschouwd als ‘risico’ werden beschermd om een schandaal te voorkomen