Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rust overkomt je niet zomaar

religie en filosofie

Marc van Dijk

'Ik kan erg onrustig worden van de natuur. Ik kan beter ontspannen in het centrum van Parijs.' De maandelijkse bijeenkomst van gespreksgroep Filos in café Nul73 in Den Bosch. © Merlin Daleman
Filosofisch Café

Filosoferen is voor iedereen, ook voor de leek. In de Maand van de Filosofie doet Trouw iedere woensdag verslag vanuit een Filosofisch Café. Vandaag: café Filos in Den Bosch, over 'rust'.

Het begon ooit met filosofische gesprekken in het park. Daarna hadden ze verschillende cafés als basis. Tussen Het Vraagteken en Het Warm Onthaal zijn ze even weggeweest. Daarna zaten ze een blauwe maandag in De Slinger. En nu komt de gespreksgroep Filos alweer twee jaar bijeen in Nul73, een charmant eetcafé pal tegenover de Sint Janskathedraal.

Lees verder na de advertentie

Op maandagavond gaat het café alleen voor Filos open. Een fijne basis voor een gesprek waarbij je elkaar kunt verstaan. Initiator en gespreksleider Jacomijn Hendrickx, wijsgerig pedagoog: "Het liefst zitten we nog steeds buiten, in een park of tuin. Maar daarvoor is het nu nog te koud".

De Bossche wijsgeren

Vlak voor achten komen de Bossche wijsgeren allemaal tegelijk binnen, voldoen 5 euro entreegeld en vormen een kring in de smalle achterkamer van het café, onder toeziend oog van een Mariabeeldje op de kleine binnenplaats. Ze lijkt hier in combinatie met het interieur vol kleurige foto's van chocola en drop etende monden niet meer dan lokaal gekleurde decoratie, bijna even inwisselbaar als een boeddhabeeld, ook al is de nog dagelijks met kaarsjes en gebeden bezochte zoete lieve vrouw in de kathedraal zo dichtbij.

Er is elke maand een vooraf bepaald onderwerp, dit keer 'rust', thema van de Maand van de Filosofie. Om de andere maand is er een gastspreker, maar vanavond moeten de gespreksgenoten het zelf opknappen. Jacomijn Hendrickx houdt een korte introductie, die ze ook online gepubliceerd heeft. "Is rust enkel te begrijpen als negatie, als het ontbreken van de ons zo vertrouwde onrust?", vraagt ze zich af. "Kan je rust ook als zelfstandige eenheid zien? Bij vioolles lieten mijn leraar en ik wel eens voor de grap de 'rusten' tussen de noten weg. Dan krijg je iets heel raars, wat niet om aan te horen is. Wat is rust eigenlijk?"

Als ik tijdens een wandeling kan opgaan in de natuur, vrij van alles, dan komt de rust over me

Philip Peters heeft geen seconde nodig om te reageren. "Als ik tijdens een wandeling kan opgaan in de natuur, vrij van alles, dan komt de rust over me."

Sylvia Martens: "Ik kan juist erg onrustig worden van natuur. Ik vind de natuur helemaal niet prikkelarm. Ik kan in het bos bijvoorbeeld afgeleid worden door de rotzooi die door mensen is achtergelaten. Ik kan beter ontspannen in het centrum van Parijs."

"Maar gaat het per se om nietsdoen?", wil Noor Schiebergen weten. "Als ik op de tennisbaan sta, kan ik daarvan tot rust komen. Omdat ik even geen andere gedachten heb. En toch kan ik er fysiek heel moe van worden."

"Rust kan op tal van manieren ervaren worden. Maar iedereen heeft het nodig", stelt Michiel Elands. "Denk maar aan de nachtrust, essentieel voor elk mens en ook voor de meeste dieren. Maar ook die rust is heel paradoxaal, want in de nacht zijn bepaalde delen van het lichaam heel actief."

Geen strikte regels

Zo cirkelen de gespreksgenoten rond, denkend over hun eigen en elkaars ervaringen. Het is geen socratisch gesprek, dat aan strikte regels gebonden is. De gespreksleider vat weliswaar af en toe samen wat ze gehoord heeft, maar ze laat de teugels bijzonder los. Daardoor kan elke deelnemer vrijuit spreken en spontaan reageren, maar blijft het moeilijk om tot gedeelde conclusies of inzichten te komen. Steeds worden er nieuwe sporen geopend, die niet lang worden gevolgd.

Maar maakt het uit? Het blijft wel luchtig en gemoedelijk. En de gespreksgenoten luisteren wel degelijk naar elkaar. Ze confronteren elkaar af en toe met rake vragen. Over rust gesproken. Even zijn er geen schermen, geen smartphones (behalve die ene keer dat er per ongeluk eentje afgaat). Het heeft er alle schijn van dat de deelnemers er plezier aan beleven. Naarmate de avond vordert wordt er steeds meer gelachen. 

'Er kwam iets over me heen. Die ervaring kan ik moeilijk onder woorden brengen'

Na de pauze worden de koffie en thee verruild voor wijn en bier, en komen er nootjes op tafel. Meerdere gespreksgenoten blijken met genoegen terug te denken aan een ervaring van gedwongen rust. Een ziekenhuisopname, een periode uitgeschakeld zijn. Michiel Elands vertelt dat hij eens knokkelkoorts had opgelopen in de tropen, waarna hij verplicht werd wekenlang rust te houden. In het begin was dit bijzonder zwaar, omdat hij alle sociale activiteiten misliep. Maar in de laatste twee weken ervoer hij werkelijk rust. "Er kwam iets over me heen. Die ervaring kan ik moeilijk onder woorden brengen."

Dat passieve aspect van rust, dat het als het ware aan je moet gebeuren in plaats van dat je het zelf kan 'maken', keert vaker terug. Maar tot een eenduidig antwoord komt men vanavond niet. "Dat zou ook wat veel zijn voor 5 euro", grapt iemand.

"Volgende keer hopelijk weer in het park", zegt Jacomijn Hendrickx.

Filosofisch Café Filos Den Bosch

Bestaat sinds: 2009

Locatie: Nul73

Wanneer: maandelijks op maandagavond

Aantal deelnemers: 17

Thema van vandaag: rust

Gemiddelde leeftijd: 58

Meest gedronken drankje: vóór de pauze thee, na de pauze wijn

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Als ik tijdens een wandeling kan opgaan in de natuur, vrij van alles, dan komt de rust over me

'Er kwam iets over me heen. Die ervaring kan ik moeilijk onder woorden brengen'

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.