Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rooskleurig en moedig tijdsdocument van een jonge beweging

Home

Pauline Weseman

© rv
Boekrecensie

Typisch evangelisch. Een stroming in perspectief
Laura Dijkhuizen en Henk Bakker (red.)
Ark Media 297 blz. € 27,95

De schrijvers

Lees verder na de advertentie

De lijst met 57 gastauteurs toont hoe breed gedragen dit eerste overzichtsboek over de evangelische beweging in Nederland is. De lijst met voorgangers, wetenschappers, uitgevers, journalisten en kunstenaars varieert van charismatisch tot behoudend. Laura Dijkhuizen (coördinator opleiding Missionair werk bij Evangelisch College en docent) en Henk Bakker (docent Baptistenseminarium en evangelische vakken aan VU en CHE) maakten er een geheel van, met steun van de Unie van Baptistengemeenten in Nederland, het Evangelisch College en Missie Nederland.

Het was zichtbaar een hels karwei om zo'n diffuse beweging in kaart te brengen

Inhoud

'Typisch Evangelisch' laat zien hoe de evangelische beweging zich ontwikkelde van een bekerings- en protestbeweging tot een zorg- en comfortbeweging, om met Bakker te spreken. Na de maatschappelijk betrokken voorlopers Leger des Heils en Tot Heil des Volks maakt de beweging na WO2 een opmars onder invloed van Amerikaanse evangelisten zoals Billy Graham. Ze ageert tegen kerkelijke structuren en maatschappelijke verloedering. Vaak 'onaangepast en confronterend' als protest tegen alles wat van God afhoudt, vooral op ethische punten: (homo)seksualiteit, emancipatie, abortus. De nadruk ligt op de autoriteit van de Bijbel, Jezus als verlosser en de oproep tot bekering, vanuit een urgentie van een naderende eindtijd, liefst gebruikmakend van de nieuwste media. Een evangelische zuil ontstaat met festivals, koffiebars, media, conferenties, kinderkampen, kerken en zendingsorganisaties als Youth for Christ. Dat ieder een persoonlijke relatie heeft met God en zelf de Bijbel kan uitleggen, leidt tot een anti-intellectuele houding. Later komt ruimte voor meer eenheid, dialoog en academische theologie. Het evangelisch gedachtengoed sijpelt ook door in traditionele kerken. Volgens Bakker kenmerkt persoonlijk geloof en getuigen en de oecumene van het hart de evangelischen.

Centrale zin

"De kracht van de evangelische beweging is tevens haar zwakte. Zij sluit gemakkelijk bij het gewone leven aan en zij maakt even gemakkelijk van het evangelie een product of een business, gericht op entertainment, zelfvervulling en succes.''

Dit is een belangrijk, mooi vormgegeven tijdsdocument van een gedreven beweging

Thematiek

Na het overzicht bezinnen auteurs zich op de toekomst van typisch evangelische thema's als de rol van de vrouw, homoseksualiteit (hét thema dat tot verdeeldheid kan leiden), charismatisch leiderschap, relatie met Israël, theologie, zending en jongerencultuur. Er blijkt nog veel werk aan de winkel. Volgens Bakker mag de wat comfortgerichte beweging meer in het ontstane gat van de participatiesamenleving springen en zich richten op gastvrijheid, recht en gerechtigheid.

Redenen om het boek niet te lezen

Het was zichtbaar een hels karwei om zo'n diffuse beweging in kaart te brengen. Bewonderenswaardig, maar de eindredactie had de overzichten van leiders, kerken en organisaties wel mogen ontdoen van de vele ergerlijke, niet onderbouwde superlatieven over de successen en soms paradoxale stellingen. De ene auteur doet wat laatdunkend over de 'enkele' kerkverlaters, de ander benoemt dat de voordeur van de beweging net zo groot is als de achterdeur en steekt de hand in eigen boezem. Conflicten en schandalen worden benoemd maar nogal verhullend en met een hoog 'eind goed, al goed'-gehalte. Het jargon en de stellige uitspraken dat God tot iemand spreekt of geneest, maakt het voor niet-evangelischen minder toegankelijk en geloofwaardig.

Maar misschien bevestigt dit alles juist het positivisme, het nog verzuilde denken en de diversiteit van deze beweging.

Redenen om het boek wel te lezen

Het rooskleurige beeld daargelaten is dit een belangrijk, mooi vormgegeven tijdsdocument van een gedreven beweging en een moedig kijkje in de keuken, zeker in de soms stuitend eerlijke essays.

Deze beschrijven hoe de jonge beweging haar moralistische, fundamentalistische en anti-intellectuele houding af wil leggen en langzaam groeit tot volwassenheid, professionalisering, emancipatie en kwetsbaarheid met meer aandacht voor de schaduwzijden in leven en geloof. De portretten en ervaringen roepen veel herkenning en nostalgie op. Verhelderend om de wirwar aan en dwarsverbanden tussen organisaties en personen op een rij te zien.

Deel dit artikel

Het was zichtbaar een hels karwei om zo'n diffuse beweging in kaart te brengen

Dit is een belangrijk, mooi vormgegeven tijdsdocument van een gedreven beweging