Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rent de concurrent een race naar de bodem?

Religie en Filosofie

Peter Henk Steenhuis

Concurrenten en tegelijkertijd collega's. In maart 2012 won Diederik Samsom (links) de leiderschapsverkiezing van de Partij van de Arbeid. Hij liet daarbij PvdA-collega's (vlnr) Martijn van Dam, Lutz Jacobi, Ronald Plasterk en Nebahat Albayrak achter zich. © Werry Crone
bubbelonië

We trekken ons terug in onze veilige bubbel. Verliezen we het vermogen elkaar te begrijpen en te bereiken? In een serie columns reist journalist Peter Henk Steenhuis langs de grenzen van onze taal op zoek naar de grenzen van onze werelden. Vandaag: concurrent & collega.

“Collega's kunnen weer collega's zijn, eerder dan concurrenten.” Opgetogen reageerde PvdA-Europarlementariër Agnes Jongerius enkele weken geleden op het besluit van het Europese Parlement om de uitzendtermijn van gedetacheerd personeel voortaan te beperken tot een jaar met maximaal één verlenging van zes maanden. “Maar vanaf dag één verdient de Oost-Europeaan hetzelfde als zijn West-Europese collega: gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde werkplek dus.” Volgens het Algemeen Dagblad komt er zo ‘veertien jaar na de toetreding van Midden- en Oost-Europa tot de EU eindelijk een eind aan een valse concurrentiestrijd die 'Brussel' oneindig veel krediet heeft gekost.’

Lees verder na de advertentie

Hoe worden concurrenten collega’s? Wat is het verschil in betekenis tussen de woorden?

Beginnen we bij het woord dat ons het fijnst in de oren klinkt: collega. Zoals zoveel andere Nederlandse woorden is het afkomstig uit het Latijn, waar het ambtgenoot of kameraad betekent. Het woord is een combinatie van com dat ‘samen’ betekent en het werkwoord lēgāre, waarmee men aangaf, dat er iemand werd meegezonden. De Romeinen deden dit al, soms benoemden ze twee personen om wederzijdse controle te waarborgen.

Onzekere contracten maken ons concurrenten van elkaar in plaats van collega’s

Tuur Elzinga

In de Oprechte Haerlemsche Courant van 18 april 1671 kwam ik deze betekenis tegen. De krant beschrijft hoe een zeker heer Rotgans “en sijn Collega, als Krijghs-Commissarissen, hier ghekomen, om de Militie, onder den Colonel Bampfield aengenomen, te monsteren...” Ook hier was de wederzijdse controle gewaarborgd.

De concurrent is eveneens uit het Latijn naar ons toegekomen. Het stamt van het werkwoord concurrere dat ‘te hoop lopen, slaags raken’ betekent. Concurrent is gevormd uit het inmiddels bekende com en currere dat ‘rennen’ betekent. Hier is ook het woord coureur aan verwant – de autocoureurs Max Verstappen en Daniel Ricciardo zijn collega’s bij het team Red Bull Racing, maar iedereen die de Formule 1 een beetje volgt, weet dat ze ook concurrenten zijn, die af en toe slaags raken – zo gek is de verfoeide samenstelling ‘concullega’ dus nog niet.

Jongerius is niet de enige die werknemers liever collega’s van elkaar ziet worden dan concurrenten. Ook in de discussie over flexibel werk duikt de term op. Een onderzoek van de FNV eind mei concludeerde dat de groei van flexibel werk is doorgeschoten. Vicevoorzitter van de FNV, Tuur Elzinga noemt in een reactie een flexibele baan ‘onzeker werk’. “Mensen met onzekere contracten staan minder sterk. (…) Onzekere contracten maken ons concurrenten van elkaar in plaats van collega’s.”

Nog even terug naar oud-FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Zij noemde het besluit van het Europese Parlement om de uitzendtermijn van gedetacheerd personeel voortaan te beperken “een belangrijke stap naar een sociaal Europa dat werknemers beschermt en bedrijven ervan weerhoudt een race naar de bodem in te zetten.”

Dat concurrenten niet rennend een race naar de bodem inzetten, dat moet iedereen toch toejuichen. Maar het waarborgen van wederzijdse controle, is dat in het licht van het bureaucratische imago van de EU nu wel de ideale oplossing?   

'Welkom in Bubbelonië' is een project van journalist Peter Henk Steenhuis in samenwerking met SBI Formaat, financieel ondersteund door Instituut Gak. In het comité van aanbeveling zit, onder anderen, Mariëtte Hamer, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Deel dit artikel

Onzekere contracten maken ons concurrenten van elkaar in plaats van collega’s

Tuur Elzinga