Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Promoot kroonprins Mohammad Bin Salman echt, op Amerikaans verzoek, een 'Las Vegas-islam'?

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

De Saudische kroonprins Mohammad Bin Salman. © AFP
Minaret

Is de Saudische islam een cynische religieuze supermarkt, volgestouwd met ingeblikte fatwa's (sharia-interpretaties), voor elk wat wils? Met als belangrijkste klant de Verenigde Staten? En promoot kroonprins Mohammad Bin Salman echt, op Amerikaans verzoek, een 'Las Vegas-islam'?

Aan adrenaline, complottheorieën en verbale uitschieters geen gebrek in het discussieprogramma 'Al-Ittizjaah Al-Muakis' van de Arabische tv-zender Al-Jazeera. Als een debat verflauwt, grijpt presentator Faisal Qasim resoluut in. Hij is een bevlogen onruststoker en een vakman. Pure opwinding, maar geen ADHD. In de Arabische grachtengordels is hij goed thuis, maar ook beheerst hij de populistische kroegpraat. Zo nodig zet hij die in om een discussie vaart te geven. Met welgemikte plenzen petroleum doet hij een smeulend debat opvlammen, zodat de ether zich opnieuw vult met megadecibellen van Arabische klanken, door elkaar geschreeuwd, onontwarbaar. Waarna Faisal de energieke brandweerman speelt.

Lees verder na de advertentie

Die 'supermarkt' duikt op in een discussie over kroonprins Bin Salman. Een van de twee debaters is 'aanklager', de ander 'advocaat'. Het 'requisitoir': Amerika heeft voor zijn buitenlandse politiek verschillende islams nodig. Saudi-Arabië levert die principeloos, op bestelling. In de jaren zeventig vochten de Verenigde Staten in Afghanistan tegen de communisten. Jihadstrijders waren welkome bondgenoten. In die periode verbreidde Saudi-Arabië wereldwijd de harde wahabi-islam. Nu zijn jihadstrijders de grote vijand en bestelt Washington een pretislam als tegengif. En dus haalt de kroonprins een blik 'Las Vegas' uit de schappen.

De advocaat ziet het anders. Volgens hem is het Saudische volk de plezierhatende clerus en de tirannieke religieuze politie beu. De kroonprins brak hun macht en dus is hij de 'prins van het volk'. Wijselijk zwijgt de advocaat over de Amerikaanse dominee die de heilige Geest aan het werk ziet via de olievorst. Waarom bombardeert hij buurland Jemen, vraagt de aanklager. Hoe rijm je dat met die hervormingen? Saudi-Arabië bevecht in Jemen het kankergezwel Iran, luidt het antwoord.

Aan adrenaline, complottheorieën en verbale uitschieters geen gebrek in het dis­cus­sie­pro­gram­ma 'Al-Ittizjaah Al-Muakis'

Godsdienstoorlog

Iran als zondebok. De kroonprins vindt de Iraanse 'geestelijke gids' Khamenei erger dan Hitler. Hij zelf wil geen Midden-Oosterse Chamberlain worden. Zijn afkeer staat, zegt hij, los van het feit dat in Iran de sjiitische islam de scepter zwaait en in Saudi-Arabië de soennitische. Zeg niet dat hij tegen sjiieten is! In een interview met het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic in april somde hij leden van de sjiitische minderheid in zijn land op, met topposities. De in januari 2016 onthoofde sjeik Nimr was hij vergeten.

Bij elke godsdienstoorlog roepen steevast mensen, ook hoofdrolspelers zoals de kroonprins, dat het geen godsdienstoorlog is. Er spelen inderdaad altijd andere factoren mee. Maar wel verloopt de frontvorming vaak godsdienstig, in het huidige Midden-Oosten via soenna en shia. Het komt de kroonprins prima uit dat de Iraanse erfvijand de 'verkeerde', sjiitische islam aanhangt. Dat versterkt zijn religieuze legitimatie.

Die heeft hij nodig. Want dat hij beuken uitdeelt aan verdorde mannen Gods ervaren veel mensen als een verlossing. Maar wel moet hij bewijzen dat de 'ware, dus soennitische islam' bij hem in solide handen is. Met bommen op Jemenitische sjiieten en getier op Iran wekt hij vertrouwen. Dat biedt hem de ruimte om de verlichte vrijheidsapostel uit te hangen en zijn eigen absolute macht veilig te stellen.

In de rubriek 'Minaret' leest u bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder. Alle artikelen zijn hier te vinden. 

Deel dit artikel

Aan adrenaline, complottheorieën en verbale uitschieters geen gebrek in het dis­cus­sie­pro­gram­ma 'Al-Ittizjaah Al-Muakis'