Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Probeert IS in Indonesië een nieuw front te openen?

Religie en Filosofie

Arjen van der Ziel

Yuliastuti rouwt bij de kist van Sri Puji, een van de slachtoffers van de aanslagen op drie kerken in Surabaya. © Getty Images

Twee zelfmoordaanslagen door IS-gezinnen, inclusief kinderen, schokken Indonesië. Westerse regeringen vrezen dat IS in Zuidoost-Azië een nieuw front probeert te openen.

Opnieuw heeft een gezin maandag een zelfmoordaanslag gepleegd in Surabaya, de tweede stad van Indonesië. De vijf familieleden reden op twee motorfietsen naar de toegangspoort van het politiehoofdkwartier in het stadscentrum en bliezen zichzelf daar op. Een 8-jarig meisje werd door de explosie van een van de motorfietsen geslingerd en overleefde de terreurdaad.

Lees verder na de advertentie
Vooral het feit dat gezinsleden de aanslagen samen pleegden, en dat ook kinderen meededen, wekt afschuw

Zondag al pleegde een ander gezin, onder wie een meisje van negen jaar, zelfmoordaanslagen op drie kerken in Surabaya. En zondagavond kwam in een appartement ten zuiden van de stad een bom voortijdig tot ontploffing, waarbij drie familieleden werden gedood. In totaal zijn bij de geweldsgolf tot nu toe zeker twintig mensen omgekomen. De Indonesische politie vermoedt dat het bloedvergieten het werk is van Jemaah Ansharut Daulah (JAD), een Indonesische terreurgroep die gelieerd is aan Islamitische Staat. Volgens de politie waren de drie families bevriend.

Geschokt door rol gezinnen

De terreur schokt Indonesië. Vooral het feit dat gezinsleden de aanslagen samen pleegden, en dat ook kinderen meededen, wekt afschuw in het grootste moslimland ter wereld, waar familiebanden belangrijk zijn. “Deze mensen hebben geen waardigheid, het zijn barbaren”, reageert president Joko Widodo. “We zullen compromisloos een einde maken aan het terrorisme.”

Intussen wordt in Indonesië gespeculeerd dat de timing van de aanslagen verband houdt met de ramadan, die deze week begint. IS grijpt de vastenmaand vaker aan om zijn terreur op te voeren.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Een van de aanslagen was zondag op de Gereja Pantekosta Pusat Surabaya, een protestantse kerk in Surabaya, de tweede stad van Indonesië. © AFP

Maar het kan ook zijn dat JAD-leider Aman Abdurrahman probeert druk op de autoriteiten te zetten. De JAD-voorman zit vast in een politiedetentiecentrum ten zuiden van Jakarta, op beschuldiging van het aanzetten tot terreur, en moest vorige week voor een rechtbank verschijnen. Maar de rechtszaak werd uitgesteld omdat in het detentiecentrum, waar veel islamitische extremisten vastzitten, een opstand uitbrak. Daarbij kwamen vijf politiemensen om het leven.

Conservatieve mos­lim­gees­te­lij­ken veroveren in landen als Maleisië en Indonesië steeds meer invloed

Zorgen over terugkeerders

De nieuwe geweldsgolf is de bloedigste in Indonesië sinds de bomaanslagen op Bali in 2005, waarbij 202 mensen omkwamen, onder wie veel toeristen. Die aanslagen werden destijds gepleegd door de terreurgroep Jemaah Islamiyah, die gelieerd is aan Al-Qaeda. De Indonesische autoriteiten begonnen daarna met hulp van Australische en Amerikaanse terreurbestrijders een jarenlange, hardhandige operatie tegen deze groep, die grotendeels werd opgerold.

Of de Indonesische autoriteiten tegen de nieuwe, aan IS gelieerde groepen net zo effectief zullen zijn, moet worden afgewacht. De regering in Jakarta maakt zich vooral zorgen over de terugkeer van de naar schatting 1100 Indonesiërs die afreisden naar Syrië om mee te vechten met IS.

Open grenzen

Westerse opsporingsdiensten vrezen bovendien al enige tijd dat IS, nu de beweging zijn laatste bolwerken in het Midden-Oosten verliest, vaste voet aan de grond probeert te krijgen in Zuidoost-Azië. Verschillende jihadistische groepen in de regio hebben zich de laatste jaren al aangesloten bij IS.

Aman Abdurrahman slaagt er vanuit de cel in aanhangers aan te sturen en IS-propaganda te verspreiden

Zuidoost-Azië is een relatief makkelijke prooi voor de terreurbeweging, want hoewel de regio van oudsher bekendstaat om zijn gematigde islam, veroveren conservatieve geestelijken in landen als Maleisië en Indonesië steeds meer invloed. Ook zijn er al allerlei islamistische rebellengroepen actief, die zich makkelijk via het water verplaatsen. Grensposten zijn vaak eenvoudig te omzeilen. Secretaris-generaal Le Luong Minh van het regionale samenwerkingsverband Asean waarschuwde daar vorig jaar ook voor: “Onze open grenzen worden misbruikt door terreurgroepen.”

Wat is JAD precies?

Jemaah Ansharut Daulah, dat in 2015 is opgericht, is een netwerk van Indonesische extremisten die trouw hebben gezworen aan IS. De groep wordt geleid door de invloedrijke geestelijke Aman Abdurrahman. Hij zit een straf uit van negen jaar, maar slaagt er vanuit de cel in zijn aanhangers aan te sturen en IS-propaganda te verspreiden.

JAD streeft naar een islamitisch kalifaat in Indonesië en ziet aanslagen als een gerechtvaardigde wijze om dat te bereiken. De groep moedigt geweld aan tegen politiemensen, die worden beschouwd als ‘ongelovigen’. Volgens de Indonesische terrorismebestrijdingsdienst is JAD ‘op dit moment de gevaarlijkste terreurgroep’ van het land.

Lees ook: IS-jihadisten richten zich op Zuidoost-Azië, nu ze Irak en Syrië bijna kwijt zijn

Westerse landen maken zich zorgen over de opmars van de jihadisten in Zuidoost-Azië.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Vooral het feit dat gezinsleden de aanslagen samen pleegden, en dat ook kinderen meededen, wekt afschuw

Conservatieve mos­lim­gees­te­lij­ken veroveren in landen als Maleisië en Indonesië steeds meer invloed

Aman Abdurrahman slaagt er vanuit de cel in aanhangers aan te sturen en IS-propaganda te verspreiden