Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pelgrimsoord Fátima zet zich schrap voor misschien wel de grootste intocht in zijn bestaan

Home

Alex Tieleman

Een man beweegt zich op zijn knieën richting de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima. © EPA

Het is precies honderd jaar geleden dat Maria in het Portugese Fátima zou zijn verschenen. De plaats kan de vele duizenden pelgrims, die ook komen om paus Franciscus te zien, maar net aan.

Met een pijnlijke grimas op haar gezicht schuifelt een jonge vrouw gehuld in een Venezolaanse vlag op haar knieën richting de kapel van de Heilige Maagd van Fátima. Het is niet duidelijk of de scheurtjes in haar spijkerbroek een modieuze oorsprong hebben of zojuist zijn ontstaan tijdens haar pijnlijke kruiptocht over het heiligdom. Ze zucht: "Alle kniebeschermers waren op en ik had al een slechte knie door een motorongeluk."

Lees verder na de advertentie
De 11.000 bewoners krijgen naar verwachting een miljoen bezoekers te verstouwen

Echt vlak langs het beeld van de Heilige Maagd schuifelen gaat niet meer, wordt haar vlak voordat ze de kapel wil binnengaan door een bewaker duidelijk gemaakt. Het is te druk en daarom moet er haast worden gemaakt. De tranen stromen de vrouw over haar wangen. Want ze is van zo ver gekomen om de Maagd belangrijke zaken uit haar leven voor te leggen.

Het aantal bezoekers op de toch al volle heilige plaats is de afgelopen dagen alleen maar toegenomen. Vandaag maakt het Portugese stadje Fátima zich op voor wat wel eens de grootste intocht in zijn bestaan kan worden. De 11.000 bewoners krijgen naar verwachting een miljoen bezoekers te verstouwen, terwijl het bedevaartsoord maar is berekend op maximaal 400.000 pelgrims.

Levendige industrie

Het is dit weekend precies honderd jaar geleden dat de Heilige Maagd Maria in het nabijgelegen Cova de Iria aan drie herderskinderen zou zijn verschenen. Hotels in de wijde omtrek zijn al maanden volgeboekt en Fátima heeft zich schrap gezet voor wat komen gaat.

Over­nach­tings­plek­ken 'in de sfeer van de Heilige Geest', of een bar van de Heilige Antonio zijn in Fátima nooit ver weg

Niet dat het stadje in Centraal-Portugal niets gewend is. Want rond de Mariaverschijning bestaat al lang een levendige industrie: overnachtingsplekken 'in de sfeer van de Heilige Geest', een Lourdes-restaurant of een bar van de Heilige Antonio zijn in Fátima nooit ver weg. Vorig jaar kwamen er al vijf miljoen bezoekers, en dit jubileumjaar hoopt de gemeente op acht miljoen.

Omdat iedereen het terrein zo op en af kan lopen, worden de bezoekersaantallen geschat op basis van beveiligingsgegevens of het aantal uitgedeelde folders of hosties, weet Cátia Filipe. Zij moet het bezoek van paus Franciscus, die aanwezig is om twee van de drie herderskinderen heilig te verklaren, in goede banen leiden.

Hulp aan minderbedeelden

Het luchtruim gaat dicht. Alles wordt er aan gedaan om de paus een veilig bezoek te garanderen, benadrukt ze. Maar slapen doet de kerkvader 'gewoon' in een eenvoudig pelgrimshuis pal naast de mediatent. Filipe is ermee in haar nopjes. "De komst van Franciscus is extra bijzonder omdat zijn roep tot hulp aan minderbedeelden zo goed samenvalt met Fátima."

Kapelaan Francisco José dos Santos Pereira kan dit alleen maar beamen. "Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima is een globalist", vertelt hij aan het begin van de dag. De vorige avond zijn nog tot in de late uren de meeste devote pelgrims over het heiligdom gekropen om maar zo dicht mogelijk bij het beeld te kunnen komen. Hun verrichtingen werden stemmig verlicht door andere gelovigen die met een kaarsje een wake hielden.

Fátima is een wereldwijd fenomeen, zegt de kapelaan. On­ze-Lie­ve-Vrouw houdt namelijk van reizen

Wereldwijd fenomeen

Waarom het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima een globalist is? In tegenstelling tot meer 'lokale maagden', zoals bijvoorbeeld de Mexicaanse Maagd van Guadalupe, is Fátima een wereldwijd fenomeen, zegt de kapelaan. Hij grinnikt: "Onze-Lieve-Vrouw houdt namelijk van reizen."

Zo tourde het Mariabeeld uit Fátima na de Tweede Wereldoorlog door het verwoeste Europa en later ook door andere conflictgebieden. Hierdoor kreeg zij wereldwijd bekendheid. Maria, die zich in de maanden na 13 mei 1917 in totaal zes keer aan herderskinderen Lucia, Francisco en Jacinta zou hebben geopenbaard, toonde zich in vergelijking met andere Mariaverschijningen opvallend maatschappelijk geëngageerd.

Tijdens de momenten waarop de kinderen Maria meenden te zien, zou ze de drie een aantal geheimen hebben toevertrouwd. In deze zogenoemde 'drie geheimen van Fátima' voorzag zij volgens de kerk in 1917, midden in de Eerste Wereldoorlog, 'een nieuwe grote oorlog' en waarschuwde zij voor de opkomst van het 'heidense' communisme, net toen de Russische Revolutie goed op stoom kwam.

Martelaren

Bovendien zou ze de aanslag op Johannes Paulus II op 13 mei 1981 hebben voorzien. Een van de kogels die de toenmalige paus destijds op het Sint Pietersplein trof (maar niet doodde) werd later ingezet in de kroon van het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima.

Pas in het jaar 2000 werd de inhoud van het visioen bekendgemaakt

Die laatste boodschap was lange tijd alleen bekend bij het Vaticaan. Pas in het jaar 2000 werd de inhoud van het visioen bekendgemaakt. Volgens de drie kinderen toonde de Heilige Maagd hun een in het wit geklede bisschop die wordt neergeschoten terwijl hij met een kruis tussen talloze gedode martelaren loopt.

Een 'politieke Maagd' wil kapelaan Dos Santos Pereira haar na wat wikken en wegen best noemen. "Zij verscheen in zeer turbulente tijden. Zij waarschuwde voor een wereld zonder God. Dat is in deze huidige donkere tijden van wanhoop weer zeer actueel", zegt hij.

Fátima is ook en niet in de laatste plaats van belang voor Portugal zelf. Hoewel de verschijning daar ook veelvuldig is bekritiseerd en door critici wordt gezien als een politiek-religieus complot om conservatieve stromingen in aanloop naar de dictatuur van António de Oliveria Salazar (1932-1968) te steunen, is de maagd voor veel Portugezen belangrijk.

Makkelijker biechten

Een kwart van de katholieken in Portugal komt volgens Dos Santos Pereira zelfs liever naar het heiligdom dan dat zij naar de kerk gaan, omdat men hier makkelijker anoniem het geloof kan belijden en kan biechten. Tijdens de economische crisis die het land hard trof, namen veel werkmigranten die Portugal noodgedwongen verlieten volgens de kapelaan een beeldje mee om in den vreemde te bidden voor voorspoed en terugkeer. Het 'maatschappelijk engagement' van Onze-Lieve-Vrouw van Fátima is een reden waarom de Maagd op brede belangstelling kan rekenen. "Ze is tastbaar voor gelovigen", stelt de kapelaan.

Het 'maat­schap­pe­lijk engagement' van On­ze-Lie­ve-Vrouw van Fátima is een reden waarom de Maagd op brede belangstelling kan rekenen

Dat geldt ook zeker voor de in Washington wonende Vietnamese Long Huynh Pham en zijn vrouw. Zij nemen nog snel even foto's van elkaar. Hun cruiseschip staat op het punt van vertrekken. Zo zorgeloos als hun leven er nu uitziet, zo anders was dit tijdens de Vietnamoorlog.

Op een gammele boot met negentig man aan boord ontvluchtten zij het conflict en zetten koers naar Thailand. Maar niet voordat het katholieke stel tot Maria van Fátima had gebeden. Een aanroep die zij tijdens hun barre tocht volhielden. Na aanvallen door piraten kwam het hele gezelschap uiteindelijk ongedeerd aan op de veilige bestemming. "Mijn vrouw is niet verkracht en vermoord. Dat is het wonder van Fátima!", roept Pham enthousiast uit. Hij is nu bij het heiligdom om zijn dankbaarheid aan de Maagd te tonen.

Aan het eind van de middag is de plaats waar devotiekaarsen worden gebrand veranderd in een vervaarlijk ogende vlammenzee. Vanwege de overdaad aan kaarsen gooien de passanten de kaarsen achter elkaar in het vuur.

Vernoemd naar de Maagd

Voor de deur van de kapel heeft de Venezolaanse gehoord dat zij toch een ronde mag maken om het beeld. "Ik heet trouwens Fátima Ferreira", zegt zij met een glimlach. Ze is blij dat ze vernoemd is naar de Maagd van Fátima. Afkomstig uit een roerige Venezolaanse grensprovincie ontvluchtte zij twee jaar geleden haar geboorteland naar het land van haar vader, Portugal.

Aan de Universiteit van Porto maakt zij nu haar studie af. "Wat ik daarna ga doen? Misschien dat de Maagd mij daar antwoord op geeft. Ik ga haar ook vragen mij kinderen te schenken", zegt zij. Geëmotioneerd verdwijnt zij met geleende kniebeschermers in de kapel.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De 11.000 bewoners krijgen naar verwachting een miljoen bezoekers te verstouwen

Over­nach­tings­plek­ken 'in de sfeer van de Heilige Geest', of een bar van de Heilige Antonio zijn in Fátima nooit ver weg

Fátima is een wereldwijd fenomeen, zegt de kapelaan. On­ze-Lie­ve-Vrouw houdt namelijk van reizen

Pas in het jaar 2000 werd de inhoud van het visioen bekendgemaakt

Het 'maat­schap­pe­lijk engagement' van On­ze-Lie­ve-Vrouw van Fátima is een reden waarom de Maagd op brede belangstelling kan rekenen