Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pausbezoek Ierland overschaduwd door misbruik

Religie en Filosofie

Stijn Fens

Voorbijgangers lopen in Dublin langs een poster waarop de katholieke Wereldgezinsdagen en het bezoek van de paus worden aangekondigd. © REUTERS

De paus reist morgen voor een tweedaags bezoek naar Ierland om aanwezig te zijn bij de katholieke Wereldgezinsdagen. Die worden echter overschaduwd door de misbruikschandalen in de kerk.

Het had zo mooi kunnen zijn. Met duizenden katholieken samen nadenken over de waarde van het gezin. Een uitgelezen programma met veel aandacht voor gebed, een keur aan sprekers uit de hele wereld onder wie zo’n beetje alle belangrijke kardinalen van de kerk en een afsluitende mis met de paus. Er wordt veel over het gezin gesproken tijdens het evenement in Dublin, maar in de wandelgangen gaat het nog veel meer over seksueel misbruik in de kerk. Sterker nog: de Wereldgezinsdagen en het bezoek van Franciscus worden er door overschaduwd.

Lees verder na de advertentie
Vanwege de schandalen in hun kerk komen twee prominente Amerikaanse kardinalen niet naar Dublin

De afgelopen weken volgden de schandalen in de rooms-katholieke kerk elkaar op en vooral de Amerikaanse kerk was aan de beurt. Eerst trad de Amerikaanse aartsbisschop Theodore McCarrick terug als kardinaal wegens aanhoudende beschuldigingen van misbruik. Vervolgens publiceerde justitie in de Amerikaanse staat Pennsylvania een rapport dat liet zien hoe kerkleiders grootschalig misbruik door priesters decennialang toedekten.

Vanwege de schandalen in hun kerk komen twee prominente Amerikaanse kardinalen niet naar Dublin. Kardinaal Sean O’Malley, aartsbisschop van Boston en voorzitter van de Pauselijke commissie ter bescherming van Minderjarigen, heeft afgezegd na berichten dat studenten van zijn priesteropleiding zich seksueel hebben misdragen. De aartsbisschop van Washington, kardinaal Donald Wuerl, blijft thuis omdat hij genoemd wordt in het rapport van justitie in Pennsylvania als een van de bisschoppen die misbruik heeft willen toedekken.

Doofpot

De kerk in Ierland heeft zelf ook zwaar onder schandalen geleden. Toen aan het eind van de vorige eeuw de eerste verhalen van misbruik in Ierse kerk naar boven kwamen, stelde de regering een commissie in die in 2009 met een schokkend rapport kwam waaruit bleek dat duizenden kinderen door geestelijken waren misbruikt. De kerkleiding bleek de meeste zaken in de doofpot te hebben gestopt om de goede naam van de kerk te beschermen. 

Het rapport deed de kerk in Ierland schudden op haar grondvesten. Bisschoppen werden gedwongen af te treden, de priesteropleidingen liepen leeg en de kerk verloor een groot deel van haar geloofwaardigheid bij de bevolking.

Ook in Ierland hebben ze de brief van de paus gelezen die hij deze week schreef naar aanleiding van de recente schandalen. De ‘cultuur des doods’ die het misbruik en het toedekken ervan heeft mogelijk gemaakt, moet worden uitgeroeid, schreef Franciscus. Waarbij volgens de paus geen enkele maatregel moet worden geschuwd. Hoe die maatregelen eruit zullen zien, zei hij er niet bij. 

Volgens een Italiaanse krant vindt Franciscus dat hij met de brief ver genoeg is gegaan, maar de Ierse katholieken zullen toch willen weten wat hij nu concreet gaat doen. In ieder geval zal de paus tijdens zijn bezoek een ontmoeting hebben met de slachtoffers van misbruik. Volgens zijn woordvoerder wil Franciscus vooral naar hen luisteren.

Gehavend en verdeeld

Ooit was Ierland een van de meeste devote kerkprovincies. Toen een van Franciscus' voorgangers, Johannes Paulus II, in 1979 Ierland bezocht, preekte hij min of meer voor eigen parochie. Geen vuiltje aan de lucht. Nu veertig jaar later maakt Franciscus kennis met een kerk die gehavend is en verdeeld. Nog altijd noemt de meerderheid van de Ieren zich katholiek, maar in veertig jaar is het kerkbezoek zo ongeveer gehalveerd.

Over het gezin en hoe dat eruit moet zien, wordt in Ierland tegenwoordig heel divers gedacht. Dat zullen ze op de Wereldgezinsdagen ook wel merken. Ierland heeft tegenwoordig een mannelijke premier die samenwoont met een man en heeft aangekondigd in zijn ontmoeting met de paus te willen spreken over het homohuwelijk en getrouwde priesters. In Ierland is niets meer hetzelfde.

Lees ook: 

Paus spreekt zich keihard uit over seksueel misbruik door geestelijken

In een unieke brief aan alle rooms-katholieke gelovigen wereldwijd heeft paus Franciscus zich keihard uitgesproken over het seksueel misbruik door rooms-katholieke geestelijken.

Weer een misbruikschandaal in de katholieke kerk. Wilt u dit nog wel lezen?

Ik vraag het maar. Weer een column over de misbruikschandalen in de katholieke kerk. Dat eeuwige liedje", schrijft columnist Stijn Fens.

Woorden hebben we nu wel genoeg, het is tijd voor daden van Franciscus

Je zult maar een gewone, volhardende rooms-katholieke gelovige zijn – week in week uit naar de mis, tegen de stroom in, onderdeel van een in Nederland vergrijzende en krimpende groep medegelovigen – en dan de jongste brief van paus Franciscus onder ogen krijgen. 

Deel dit artikel

Vanwege de schandalen in hun kerk komen twee prominente Amerikaanse kardinalen niet naar Dublin