Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Paus roept Chileense bisschoppen op het matje: gaan er koppen rollen?

Religie en Filosofie

Stijn Fens

Hulpbisschop Fernando Ramos Pérez (links) en bisschop Juan Ignacio González Errázuriz tegenover de pers in Rome. © AFP

Drie dagen lang moeten alle 34 Chileense bisschoppen in het Vaticaan met de paus in gesprek. Onderwerp: de zeer gebrekkige Chileense aanpak van seksueel misbruik door rooms-katholieke geestelijken. De vraag is of er koppen gaan rollen.

Het heeft iets van schuldbewuste jongens die bij de bovenmeester moeten komen. In totaal 34 Chileense bisschoppen zijn sinds gisteren met paus Franciscus in gesprek over met afstand het grootste schandaal in de geschiedenis van de Chileense kerk: het grootschalige misbruik van minderjarigen door geestelijken en het toedekken daarvan door de kerkleiding. Zelf zeggen de bisschoppen dat ze met 'pijn' en 'schaamte' naar Rome zijn gekomen. Ze zeggen zich 'nederig' te voelen en benadrukken dat ze goed naar de paus willen luisteren.

Lees verder na de advertentie

Voor deze ontmoeting met zijn Chileense broeders in het ambt, heeft paus Franciscus niet een van de mooie ruimtes in het Apostolisch Paleis uitgekozen, maar een saaie vergaderzaal elders in het Vaticaan. Het lijkt erop dat de bisschoppen vooral niet de indruk moeten krijgen dat ze in de watten worden gelegd. Onder hen is ook kardinaal Francisco Errázuriz, de 84-jarige oud-aartbisschop van Santiago en een vertrouweling van Franciscus. Hij maakt deel uit van de Raad van Kardinalen (ook wel 'C9' genoemd) die de paus adviseert over de hervorming van de Romeinse curie.

We hebben fouten, veel fouten gemaakt

Bisschop Juan Ignacio González Errázuriz

Verantwoording afleggen

Opvallend is dat Errázuriz, die volgens slachtoffers een kwalijke rol zou hebben gespeeld in het misbruikdossier, eerst helemaal niet wilde komen. De kardinaal voerde daarvoor 'persoonlijke redenen' aan. Een telefoontje van de paus persoonlijk deed hem besluiten toch in het vliegtuig naar Rome te stappen en dus is hij er ook bij. Het komt zelden voor dat een heel episcopaat bij de hoogste baas in Rome verantwoording moet komen afleggen. In 2002 riep Johannes Paulus II alle Amerikaanse kardinalen bij zich voor overleg over de misbruikcrisis die op dat moment in hun land op haar hoogtepunt was. In 2010 deed zijn opvolger Benedictus XVI hetzelfde met de Ierse bisschoppen.

Het verhaal rond deze topontmoeting met de Chileense bisschoppen, begint bij bisschop Juan Barros van Osorno. Hij zou volgens slachtoffers hebben geweten dat zijn vroegere mentor, de priester Fernando Karadima, jarenlang minderjarige jongens seksueel had misbruikt. In 2011 veroordeelde het Vaticaan Karadima hiervoor en stuurde hem met pensioen. Tijdens een bezoek aan Chili in januari van dit jaar, deed Franciscus de beschuldigingen aan het adres van Barros nog af als 'laster'. Dit kwam hem op veel kritiek te staan van Chileense katholieken.

Uiteindelijk haalde Franciscus bakzeil en stuurde een onderzoeksdelegatie naar Chili om de zaak Barros te onderzoeken. Die kwam terug met een rapport van maar liefst 2300 pagina's waaruit niet alleen bleek dat de beschuldigingen tegen de bisschop geloofwaardig waren, maar ook dat het misbruik binnen de Chileense kerk een veel grotere omvang had dan eerder werd aangenomen. Naar verluidt was Franciscus ontdaan toe hij kennis nam van de inhoud van het rapport. Hij schreef een brief aan de Chileense bisschoppen waarin hij zei dat 'hij grove fouten had gemaakt' in zijn beoordeling van de situatie, vooral veroorzaakt door een 'gebrek aan informatie' van hun kant. Daarom riep hij de bisschoppen collectief op het matje en ook nodigde hij Chileense slachtoffers uit om naar Rome te komen zodat hij hun persoonlijk vergiffenis kon vragen.

Iedereen die verwacht dat de paus openlijk de schuldigen bij naam zal noemen en ontslaan, zal worden teleurgesteld

Marie Collins

Vergiffenis

Maandag blikten twee Chileense bisschoppen tijdens een persconferentie vooruit op de gesprekken met de paus. Ze kropen bijna onder tafel van schaamte. "We hebben fouten, veel fouten gemaakt", zei bisschop Juan Ignacio González Errázuriz, van San Bernardo, die moest toegeven dat de Chileense kerk gefaald had in het beschermen van kinderen tegen misbruik. Zijn collega Fernando Ramos Pérez, hulpbisschop van Santiago en secretaris-generaal van de Chileense bisschoppenconferentie, was al even schuldbewust. "We moeten zeventig keer zeven vergiffenis vragen. Ik ben ervan overtuigd dat dit voor ons een zeer belangrijke morele opdracht is. "

Of er ook koppen in Rome gingen rollen, wisten de twee bisschoppen niet. Ook niet of er bisschoppen zijn die zelf ontslag zouden gaan nemen, bijvoorbeeld de omstreden bisschop Barros. "Het is algemeen bekend dat het afzetten of het vervangen van bisschoppen iets is dat aan de paus toekomt", zei bisschop González. "Het zou onlogisch zijn als wij daar iets over zouden zeggen."

Niet alleen de ge­loof­waar­dig­heid van de Chileense bisschoppen staat in Rome op het spel, maar ook die van Franciscus

Teleurstelling

Slachtoffers eisen ondertussen duidelijke resultaten van de gesprekken in die saaie Vaticaanse vergaderzaal, maar ze zijn sceptisch. Juan Carlos Cruz, een van de slachtoffers van Fernando Karadima, noemde op Twitter de twee bisschoppen van die persconferentie 'grote acteurs' die een 'realiteit en waarheid zien die totaal anders is dan die van de gewone mensen.' De Ierse Marie Collins, tot vorig jaar lid van de Pauselijke Commissie ter bescherming van Minderjarigen en zelf misbruikslachtoffer, had ook geen grote verwachtingen. "Iedereen die verwacht dat de paus openlijk de schuldigen bij naam zal noemen en ontslaan, zal worden teleurgesteld", schreef ze op Twitter. "De 'ontslagaanvragen' van de pauselijk nuntius en bisschoppen zullen wel worden aanvaard en een kardinaal zal uit de C9 gaan vanwege zijn leeftijd. Reputaties gered, maar gerechtigheid is nergens te bekennen "

Toen paus Franciscus twee weken geleden Chileense misbruikslachtoffers in het Vaticaan ontmoette zei hij naar verluidt tegen hen dat 'hij zelf deel van het probleem' was. Niet alleen de geloofwaardigheid van de Chileense bisschoppen staat in Rome op het spel, maar ook die van Franciscus als het gaat om een doortastende aanpak van misbruik door geestelijken. Nog altijd een hoofdpijndossier voor de rooms-katholieke kerk. Ook onder deze paus.

Lees ook: Paus Franciscus toch door het stof voor Chileense misbruikzaak

In een uitzonderlijke spijtbetuiging gaf paus Franciscus vorige maand toe dat hij grote fouten heeft gemaakt in zijn reactie op verhalen over seksueel misbruik door Chileense rooms-katholieke geestelijken. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

We hebben fouten, veel fouten gemaakt

Bisschop Juan Ignacio González Errázuriz

Iedereen die verwacht dat de paus openlijk de schuldigen bij naam zal noemen en ontslaan, zal worden teleurgesteld

Marie Collins

Niet alleen de ge­loof­waar­dig­heid van de Chileense bisschoppen staat in Rome op het spel, maar ook die van Franciscus