Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Paus krijgt advies van Nederlandse kerkjuriste bij aanpak seksueel misbruik

Religie en Filosofie

Robin de Wever

Paus Franciscus krijgt hulp van de Nederlandse kerkjuriste Myriam Wijlens. © afp

Paus Franciscus krijgt bij het bestrijden van seksueel misbruik hulp uit Nederlandse hoek. Terwijl de kritiek op hem aanzwelt, haalt hij de expertise in huis van kerkjuriste Myriam Wijlens.

Wijlens is dit weekend benoemd tot lid van de Pauselijke Commissie ter Bescherming van Minderjarigen, een orgaan dat de paus adviseert over hoe de kerk moet omgaan met misbruik door geestelijken. De commissie buigt zich ook over de toedekking van misbruik en over de kerkelijke jurisdictie op dat gebied.

Lees verder na de advertentie
Moet een priester in sommige gevallen het biechtgeheim kunnen doorbreken, bijvoorbeeld als iemand een misdrijf opbiecht?

kerkjuriste Myriam Wijlens

Een uitdaging, zegt Wijlens desgevraagd. “Bij de kerkelijke regelgeving op dit gebied loop je al snel tegen dilemma’s aan: kan een bisschop tegen een priester die over de schreef is gegaan, zeggen dat hij in therapie moet? Moet een priester in sommige gevallen het biechtgeheim kunnen doorbreken, bijvoorbeeld als iemand een misdrijf opbiecht?”

De in 2014 opgerichte commissie valt onder het Vaticaan, maar Wijlens en de vijftien andere leden opereren onafhankelijk. Ze brengen in kaart wat er beter kan aan de kerkelijke preventie en sanctionering, en adviseren bijvoorbeeld over protocollen.

‘Adviezen worden niet gehoord’

Het Vaticaan is strikt gezien vrij om die adviezen in de wind te slaan, en de afgelopen jaren maakte het riant gebruik van die mogelijkheid. Zo belandde een voorstel om een tribunaal op te richten voor bisschoppen die niet voldoende op misbruik hebben gereageerd, in een lade. Zo gaat het vaker, mopperen critici al enige tijd.

Een van de meest prominente leden, misbruikslachtoffer Marie Collins, raakte vorig jaar zelfs zo gefrustreerd dat ze opstapte. Collins ervoer vanuit de Vaticaanse bureaucratie een ‘onacceptabele’ weerstand, zo schreef ze in een openbare verklaring. Leden die niet opstapten, lieten in interviews weten dat ze haar frustratie begrepen, en tot op zekere hoogte deelden. Eerder was al een ander lid uit beeld verdwenen. Peter Saunders, zelf ook misbruikt, werd op non-actief gesteld nadat hij kritiek had geuit.

In onder meer Ierland is ze ingehuurd als expert bij misbruikzaken

Wijlens trekt zich naar eigen zeggen weinig aan van dat gesteggel. “Ik heb erover gelezen in de media”, zegt ze. “Of het klopt, weet ik niet. De eerste zitting van de commissie is pas in april.” Toen ze vorige week gevraagd werd om toe te treden, heeft ze er niet naar gevraagd. “Ik sta er heel open in.”

Voor de 56-jarige hoogleraar canoniek recht uit het Twentse Losser zijn dit soort kwesties in ieder geval bekend terrein: van 1999 tot 2005 doceerde ze kerkelijk recht in Tilburg en daarna verkaste ze naar de Universiteit van Erfurt in Duitsland. In onder meer Ierland is ze ingehuurd als expert bij misbruikzaken. Ook was ze betrokken bij het opstellen van de richtlijnen voor seksueel misbruik binnen de Nederlandse rk-kerk.

Paus zelf onder vuur

In het Vaticaan blijft seksueel misbruik intussen chronisch actueel. Voor het eerst ligt Franciscus zélf onder vuur ligt vanwege de manier waarop hij een misbruikkwestie heeft aangepakt. Twistappel is zijn benoeming van de Chileense bisschop Juan Barros, die ervan wordt verdacht dat hij misbruik van een bevriende priester zou hebben toegedekt. 

Volgens sommigen was Barros zelfs ooggetuige. Barros’ benoeming stamt uit 2015, maar een paar weken geleden kwam aan het licht dat Franciscus al op voorhand schriftelijk is ingelicht over diens vermeende betrokkenheid bij het misbruik. Voor Franciscus was dat kennelijk geen reden om af te zien van de benoeming.

Franciscus ging er vorige maand met gestrekt been in en noemde de aantijgingen ‘laster’, maar nu lijkt hij toch benieuwd naar hoe het precies zit. Hij heeft een gezant op pad gestuurd die bij slachtoffers langs gaat en hun verhalen optekent. Het eerste slachtoffer, Juan Carlos Cruz, deed dat afgelopen weekend. “Ik heb voor het eerst het gevoel dat er naar ons geluisterd wordt”, zei hij tegen Amerikaanse media.

Doet paus Franciscus genoeg om seksueel misbruik door rooms-katholieke geestelijken te bestrijden? Totaal niet, beweert de Italiaanse onderzoeksjournalist Emiliano Fittipaldi.  Lees ook: Misbruik in Vaticaan nog steeds niet onder controle.

Deel dit artikel

Moet een priester in sommige gevallen het biechtgeheim kunnen doorbreken, bijvoorbeeld als iemand een misdrijf opbiecht?

kerkjuriste Myriam Wijlens

In onder meer Ierland is ze ingehuurd als expert bij misbruikzaken