Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op een houten fiets van Maassluis naar Mekka

Home

Irene de Pous

© RV

De meivakantie is onder moslims een populaire tijd om naar Mekka te gaan voor de kleine bedevaart. Veel moslims zullen deze week in het vliegtuig stappen naar Saudi-Arabië. Rudy van der Aar en Mohammed Kechouh fietsten naar Mekka: 'Duurzaamheid en islam horen bij elkaar.'

Een pelgrim op weg naar Santiago de Compostela voelt wind in zijn gezicht, stof van de droge Spaanse vlaktes in zijn longen en kou uit de bergen op zijn botten. Maar toen Rudy van der Aar (26) drie jaar geleden voor zijn eerste bedevaart naar Mekka ging, hoorde hij slechts het ronken van vliegtuigmotoren. Europa schoot in enkele uren onder hem voorbij en in een touringcar reed hij van Jeddah naar de heilige stad. "Ik voelde me een toerist. Ik miste de fysieke en mentale moeite die bij een bedevaart hoort."

Lees verder na de advertentie

Samen met zijn vriend Mohammed Kechouh (27) besloot hij het daarom anders te doen. De afgelopen winter fietsten zij in twaalf weken op een houten fiets van Maassluis naar Mekka. Onderweg logeerden ze zoveel mogelijk bij mensen thuis. Het was een persoonlijke pelgrimstocht, maar ook een manier om aandacht te vragen voor duurzaamheid. Duizenden thuisblijvers volgden via Facebook hun tocht door regen, sneeuw en woestijn. Kechouh: "Als je moeite doet, is het zoeter als je iets bereikt. Bij aankomst voelde ik een intens gevoel van dankbaarheid."

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Op twee handen te tellen

Jaarlijks reizen miljoenen moslims van over de hele wereld af naar Mekka voor de grote en kleine bedevaart (hadj en umrah). Op het vliegveld in Jeddah is een speciale landingsbaan voor de pelgrims en pendelbussen brengen hen direct naar Mekka. Pelgrims die het anders doen en per voet of fiets naar Mekka reizen zijn, voor zover na te gaan, op twee handen te tellen.

Ook Van der Aar en Kechouh ontkwamen er uiteindelijk niet aan van Cairo naar Jeddah te vliegen. Maar het laatste stuk stapten ze gewoon weer op de fiets, ondanks waarschuwingen die ze van Egyptenaren kregen. Van der Aar: "Het bleken vooroordelen. Toen we langs de snelweg van Jeddah naar Mekka werden aangehouden dacht ik: nu gaan ze ons oppakken. Maar ze waarschuwden alleen dat het gevaarlijk was. En in Mekka wilde de beveiliging vooral selfies met ons maken."

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Gierig

Van der Aar, die een Indonesische achtergrond heeft, woont in Hoofddorp, studeerde culturele en maatschappelijke vorming en werkte bij een paddestoelenkwekerij. Kechouh, Marrokaanse achtergrond, woont in Maassluis, studeerde communicatie en werkte onder andere als scriptiecoach en in de haven. De twee ontmoetten elkaar in 2011 tijdens een conferentie voor Europese, jonge moslims van de internationale vredesorganisatie Initiatives of Change. Weer terug in Nederland werkten ze onder andere samen aan een initiatief om moskeeën in Den Haag te vergroenen.

Maar het idee voor deze pelgrimstocht ontstond bij ieder afzonderlijk. Kechouh: "Het zaadje voor deze droom werd geplant tijdens een fietstocht naar Hoek van Holland. Ik was te gierig om met het ov te gaan, dus pakte ik de fiets van mijn vader. Tijdens dat kleine tochtje merkte ik dat ik goed kan reflecteren op de fiets." En gelijk wist hij het: ik wil een keer naar Mekka fietsen, een lange tocht maken om met 'mezelf te praten en te schrijven'.

Overal waar ze stopten kwamen mensen nieuwsgierig kijken

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Verspilling tegengaan

Van der Aar raakte bij zijn vorige umrah gedeprimeerd van al het afval op de heilige berg bij Mekka, de Jabal al Nour. In de moskee las hij het boek: 'Green Deen, what Islam teaches about protecting the planet'. "Ik was al veel bezig met klimaat- en milieuproblemen. Door dat boek realiseerde ik me dat de islam ook antwoorden heeft op die problemen. We hoeven er alleen maar praktisch naar te handelen." Reinheid, het tegengaan van verspilling, matigheid, het zijn allemaal onderwerpen waar de islam op ingaat. Van der Aar bad: "Laat mij op een duurzame manier hier in Mekka terugkomen."

Toen ze van elkaars plannen hoorden waren de Deen Travellers - deen is Arabisch voor geloof - geboren. Eind oktober stapten ze op hun fiets. Een houten fiets. Een gouden greep, zo blijkt uit de vlogs. Overal waar ze stopten kwamen mensen nieuwsgierig kijken. Van der Aar: "Dan heb je gelijk een startpunt voor een gesprekje." Eén nadeel: de fiets had maar twee versnellingen. Kechouh: "In Duitsland heeft een fietsenmaker de ketting langer gemaakt. Zo kwamen we toch de bergen door."

In Mekka begonnen ze een opruimactie bij de heilige berg Jabal al Nour, waar de profeet zijn eerste openbaring kreeg

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Verschillende acties

Duurzaam leven betekent bewust omgaan met je omgeving, zegt Kechouh. Tijdens hun tocht probeerden ze dit op allerlei manieren toe te passen. Zo hielden ze in Griekenland een inzamelingsactie en brachten levensmiddelen naar vluchtelingen. In Macedonië gaven ze hondenkoekjes aan de uitgehongerde beesten langs de weg. Op de Egyptische televisie vertelden ze hoe ze hun eigen water koken en in een thermosflesje meenemen, om geen plastic flesjes te hoeven kopen. Vanuit Mekka stuurden ze hun afgeknipte haar - verplicht onderdeel van de bedevaart - naar stichting Haarwensen.

In Mekka begonnen ze een opruimactie bij de heilige berg Jabal al Nour, waar de profeet zijn eerste openbaring kreeg. "Dit is de hoogste plek van Mekka", zegt Kechouh. "Mohammed ging hierheen om na te kunnen denken over de problemen in de gemeenschap. Het is een bijzondere plek om de profeet beter te leren kennen. Honderden mensen per dag bezoeken de berg, tijdens de hadj wel duizenden."

Plastic hoeft geen afval te zijn. Het is ook weer bruikbaar

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Te veel plastic

Nu is de berg op veel plekken veranderd in een afvalhoop. Van der Aar: "De vuilnisbakken die er staan zijn altijd vol en er is maar één schoonmaker voor de hele berg. Veel mensen voelen zich machteloos tegenover zoveel plastic." Van der Aar en Kechouh zetten hun fietsen onderaan de berg, met bordjes over reinheid in de islam, en gingen met vuilniszakken aan de slag.

In de dagen daarna hielpen steeds meer mensen met het vullen van vuilniszakken. De lokale taxichauffeurs begonnen een whatsapp-groep om te bespreken wat zij zouden kunnen doen. Bij de winkeliers mochten ze posters hangen die in verschillende talen oproepen niet te verspillen. Van het verzamelde plastic maakten ze een aantal vuilnisbakken die ze in de winkels zetten. 'Plastic hoeft geen afval te zijn. Het is ook weer bruikbaar.'

Veel moslims zijn er niet zo mee bezig, maar als ze ons verhaal horen vinden ze het eigenlijk wel logisch

Tekst loopt door onder afbeelding

© RV

Mentaliteit

Niet bij iedereen kwam de boodschap aan. Kechouh: "Soms gooiden mensen tijdens het opruimen iets voor je neus op de grond. Dan spraken we hen er op aan, maar even later deden ze het weer." Van der Aar: "Het gaat om een mentaliteitsverandering. Daarom is dit een goede plek om mensen bewust te maken. Moslims uit de hele wereld komen hier en nemen wat ze meemaken weer mee terug naar hun eigen land." Kechouh: "Hopelijk hebben we wat zaadjes kunnen planten."

Zaadjes planten, daar spreken de twee jongens veel over. Tijdens hun reis en sinds hun terugkomst worden ze vaak uitgenodigd om hun verhaal te komen vertellen, in moskeeën, bij verenigingen. "Veel moslims zijn er niet zo mee bezig, maar als ze ons verhaal horen vinden ze het eigenlijk wel logisch. We hopen dat mensen inzien dat iedereen verschil kan maken, en dat dat niet vervelend is, maar juist je eigen leven meer betekenis geeft."

Rudy van der Aa en Mohammed Kechouh fietsen naar Mekka. © Sander Soewargana

Deel dit artikel

Overal waar ze stopten kwamen mensen nieuwsgierig kijken

In Mekka begonnen ze een opruimactie bij de heilige berg Jabal al Nour, waar de profeet zijn eerste openbaring kreeg

Plastic hoeft geen afval te zijn. Het is ook weer bruikbaar

Veel moslims zijn er niet zo mee bezig, maar als ze ons verhaal horen vinden ze het eigenlijk wel logisch